Japanse esdoorns zijn gevoelig voor een veelvoorkomende ziekte: verticilliumverwelking. Deze ziekte wordt veroorzaakt door een schimmel, Verticillium, die via de wortels binnendringt en de vaatbundels verstopt. Doordat de boom geen sap meer krijgt, verzwakt hij, drogen zijn takken uit en sterft hij uiteindelijk af. Alle Japanse esdoorns zijn gevoelig voor deze schimmel en er bestaat momenteel geen genezende behandeling. Hoe zorg je ervoor dat je Japanse esdoorns gezond blijven? We leggen het je allemaal uit!
Acer palmatum Dissectum Garnet
Alles draait om de bodem!
Verticillium leeft en ontwikkelt zich in zware, vochtige en slecht doorlatende bodems, vooral in kleigrond en bodems waarin regenwater blijft staan. In deze vochtige omgeving kunnen de sporen zich snel vermenigvuldigen en breidt de schimmel zijn netwerk uit. Plant je een jonge esdoorn in deze voedingsbodem voor schimmels, dan kun je er zeker van zijn dat zijn wortels binnen enkele maanden besmet raken.
Goed om te weten: Verticillium lijkt wat betreft verspreiding en aantasting sterk op Phytophthora, een andere schimmel die op dezelfde manier veel zuurminnende heesters aantast, zoals rododendrons, kalmia's en daphne's... Net als Verticillium verspreidt Phytophthora zich in zware, vochtige bodems.
De aanplant is bepalend voor het verdere verloop
Controleer vóór het planten of je bodem geschikt is voor de teelt van de Japanse esdoorn. Is je bodem licht, goed doorlatend en rijk aan humus? Dan is er geen probleem en kun je zonder zorgen planten. Let er wel op dat de bodem geen kuil vormt; kies liever een plek waar de bodem iets hoger ligt.
Is je bodem zwaar en kleiachtig, maar wil je toch een esdoorn planten? Kies dan eerst beslist een hoger gelegen of hellende plek: een talud, een heuvel, een rotstuin... Zo voorkom je dat regenwater bij de voet van de plant blijft staan. Maak een ruim plantgat: graaf een gat van 50 tot 80 cm diep en gebruik een substraat dat bestaat uit 1/3 teelaarde, 1/3 lavagrind en 1/3 bladaarde. Plant de wortelkluit van je esdoorn vervolgens ter hoogte van de wortelhals en geef water!
Wil je de esdoorn in een pot planten? Controleer dan of de bodem van de pot gaten heeft en leg onderin een laag van 10 cm kleikorrels. Bereid vervolgens een voedselrijk en goed doorlatend substraat met gelijke delen potgrond en lavagrind. Plant je esdoorn daarna ter hoogte van de wortelhals.
Acer palmatum Trompenburg (1 en 2), Acer palmatum Osakazuki en Acer palmatum Dissectum
Geef niet te veel water!
Zoals je inmiddels weet, ontwikkelt Verticillium zich in een te vochtige bodem. Geef jonge, pas aangeplante bomen daarom met mate en beleid water. Geef de plant in de volle grond water bij het planten en laat de bodem tussen twee gietbeurten opdrogen. De heester heeft pas in de zomer water nodig, niet eerder en ook niet later. Je kunt aan het einde van het voorjaar mulch aanbrengen om de bodem in de zomer vochtig te houden en tijdens hoge temperaturen maximaal één keer per week water geven. Geef een plant in pot bij hoge temperaturen één à twee keer per week water, maar niet vaker. Voel vóór het water geven aan het substraat. Komt je vinger er vochtig uit, geef dan vooral geen water en laat de potgrond opdrogen.
In de zomer, wanneer de lucht droger wordt, heeft het loof van de esdoorns het zwaar. Juist op dat moment krijg je de neiging om overvloedig water te geven. Verwar een gebrek aan luchtvochtigheid daarom niet met een gebrek aan vocht in de bodem. Als het loof in de zomer uitdroogt en verschroeit, hoef je het alleen licht te besproeien (in de avond of in de ochtend) en de heester tegen de wind te beschermen door vooraf enkele wintergroene planten in de buurt te planten.
Volwassen bomen zijn sterker, maar niet ongevoelig
Ook als je al deze goede plantadviezen opvolgt, is je heester niet volledig beschermd tegen een mogelijke schimmelaantasting. Vaak laat de schimmel zich pas na enkele jaren zien (meestal na 2 à 3 jaar, maar soms pas veel later).
Hoe herken je de aantasting? In het voorjaar, wanneer de heester uitloopt, groeien één of meer aangetaste takken op een onregelmatige manier. Hun bladknoppen lopen later uit dan de andere en beginnen plotseling uit te drogen, alsof de heester water tekortkomt. De tak blijft uitdrogen en sterft uiteindelijk af, waardoor het silhouet van de heester verandert.
Wat kun je doen? Niets! Behalve de dode tak in de winter wegsnoeien en vervolgens wachten tot de plant opnieuw uitloopt. De heester zal jarenlang tegen de schimmel vechten en nieuwe takken vormen of het spinthout van het dode hout herstellen. Soms wint de schimmel, vooral als de groeiomstandigheden slecht zijn. Maar vaak krijgt de esdoorn de overhand en verdringt hij de schimmel.
Het spinthout van deze volwassen tak wordt opnieuw gevormd. Over enkele jaren zal er op deze tak geen spoor van de aantasting meer te zien zijn.
Deze jonge esdoorn 'Orange Dream', die in een te zware bodem was geplant, is over vrijwel de hele vertakking aangetast. Er zijn nieuwe takken gevormd. De plant wordt verplant naar een lichtere bodem!
