Moeten bomen worden gesteund?

“ Moet je bomen altijd ondersteunen?” Dat is nog eens een goede vraag! Van oudsher was het antwoord nochtans heel duidelijk: je plant een boom. Je zet er een boompaal bij. Klaar. Volgens recent onderzoek lijken bomen echter niet altijd ondersteuning nodig te hebben. Sterker nog! Sommigen beweren zelfs dat bomen zonder boompaal beter aanslaan dan hun soortgenoten met kruk.

Daar zijn meerdere redenen voor, maar de eerste hebben te maken met de tuinier zelf...

Let op bij het ondersteunen van je bomen!

Je kunt een boom niet zomaar op eender welke manier of met om het even welk materiaal ondersteunen! Dit zijn de belangrijkste fouten die je moet vermijden:

• Je slaat de boompaal als een wilde door de wortelkluit heen of zelfs in de wortels: als je besluit een jonge boom te ondersteunen, voorkom dan dat je de wortels beschadigt. Plaats de boompaal ruim buiten de wortelkluit! Het eenvoudigst is om de boompaal of -palen vóór het planten van de boom te plaatsen. 
• Je gebruikt bindmateriaal dat de schors van de jonge boom kan beschadigen: gebruik indien mogelijk alleen natuurlijke materialen of materiaal dat « zacht » is voor de schors!  Er bestaan speciale systemen voor dit doel, maar rubber, bijvoorbeeld van oude binnenbanden, is een uitstekende oplossing. Gebruik absoluut geen ijzerdraad of andere harde materialen en trek het bindmateriaal niet te strak aan! De boom moet worden vastgehouden, maar niet worden afgekneld. Maak de banden daarom gerust losser of verplaats ze tijdens de groei van de boom. 
• Je vergeet de boompaal weg te halen: in het eerste jaar dat ik mijn tuin had, heb ik persoonlijk tientallen oude boompalen bij bomen en heesters verwijderd die daar al tientallen jaren vergeten waren (bovendien waren het oude, verroeste ijzeren stangen die met plastic touw waren vastgebonden...). Vergeet nooit om de boompaal uiterlijk één jaar na het plaatsen weer weg te halen! Als je langer wacht, kunnen de wortels van de boom beschadigd raken. 

Een boompaal is niet altijd welkom

Recent onderzoek heeft aangetoond dat het soms schadelijk is om een boom kort na het planten te stevig vast te zetten. Jonge bomen moeten een beetje kunnen bewegen in de wind. Daardoor ontwikkelen ze een zeer krachtig wortelstelsel met wortels die dieper in de bodem verankerd raken.

Daarnaast krijgt de boom een dikkere en stevigere stam, die beter bestand is tegen allerlei invloeden van buitenaf. De boom maakt ook al op jonge leeftijd meer takken. Nog een bewijs dat een boompaal niet verplicht is, integendeel.

Je kunt de boompaal achterwege laten door de boom goed te planten! Dat betekent dat je de wortelkluit of de wortels goed onder in het plantgat plaatst en de grond daarna stevig aandrukt. Als je dat hebt gedaan, zal je boom niet al te veel heen en weer bewegen in de wind. Zelfs als hij het eerste jaar een beetje scheef lijkt te staan, is de kans groot dat hij later weer recht groeit.

Maar soms is een boompaal wel nodig

Laten we eerlijk zijn: in bijzondere omstandigheden kan een boompaal nodig zijn:

• als het terrein een helling heeft die doet denken aan het plateau de Beille of de Col d'Aubisque: met een goede boompaal groeit de boom recht, ongeacht de helling. 
• als je tuin zo sterk aan de wind is blootgesteld dat je ook de tuinier moet ondersteunen
• als je een grote boom plant met een klein wortelstelsel in verhouding tot de takken, zoals bij bomen met blote wortel. In die situatie lijkt je boom zonder boompaal op een mannetje met een groot hoofd en kleine voetjes. Bij het minste zuchtje wind valt hij om! 
• als de “kruin” al hoog op een zeer (te!) dunne stam staat : dit verschilt per geval, maar soms merk je al snel dat je jonge boom zonder boompaal bij de eerste windvlaag doormidden zal breken (wat soms juist goed uitkomt als je een meerstammige boom wilt). Controleer bij aankoop altijd of je boom goed in balans is.

Een klein woordje van Oli: als je geduldig en zuinig bent, of net als ik allebei, kun je ook heel jonge bomen kiezen. Ze zijn uiteraard goedkoper in aanschaf, maar dat is niet hun enige kwaliteit. Een boom verplanten is namelijk een traumatische ervaring, vooral als hij uit een kwekerij is gerooid. Als je de boom al op jonge leeftijd plant, is de kans groter dat hij daarvan herstelt. Bovendien heeft een jonge boom geen last van een draaiende wortelkluit, zoals je die kunt aantreffen bij bomen die in een container zijn opgekweekt. De boom is ook minder gevoelig voor slecht weer en beter in de bodem verankerd. Tot slot is een kleine jonge boom van één jaar ook gemakkelijker te planten en te vervoeren dan een groot exemplaar van vijf jaar. Uiteindelijk denk je tijd te winnen door al grote bomen te planten, maar jonge bomen die je op hetzelfde moment plant, halen hun oudere broers al snel in wat betreft hoogte en omvang. Bovendien slaan ze gemakkelijker aan.

Lees verder

Lees de adviezen van Oli, of beter gezegd zijn artikel over hoe je het planten van je bomen in 5 lessen kunt laten mislukken.