Cosmea's zaaien?

Gul en kleurrijk, de cosmea verfraait de tuin maandenlang met een lange bloei. Deze vorstgevoelige planten uit de familie van de margrieten worden in ons klimaat meestal als eenjarige planten gekweekt.

Cosmea behoort tot de planten die bijna altijd lukken en nauwelijks onderhoud nodig hebben. Ze zijn bijzonder gemakkelijk te kweken en te zaaien en perfect om als beginner mee te starten. In een border, in de moestuin, in een bloemperk, in een rotstuin of in potbeplanting: overal doen ze het zonder problemen uitstekend.

Hier vind je onze adviezen en handleidingen om cosmea succesvol te zaaien.

Welke cosmea kies je om te zaaien?

Alle variëteiten kunnen worden gezaaid, van Cosmos bipinnatus tot Cosmos sulphureus, met enkele of gevulde bloemen.

In de handel vind je zaden van verschillende variëteiten, maar ook zakjes met mengsels van meerdere variëteiten, vaak in prachtige kleurnuances.

Wanneer zaai je cosmea?

Onder glas

Cosmea kun je vanaf maart of april binnen zaaien, zodra de temperatuur minstens 15 °C bedraagt.

Door onder glas te zaaien (in een kas, veranda of koude bak) begint de bloei eerder, zodat je er al vanaf het einde van het voorjaar van kunt genieten.

In de volle grond

Zaai in de volle grond zodra het laatste risico op vorst is geweken, dus tussen april en half mei, afhankelijk van de regio.

De verschillende stappen bij het zaaien

De kieming van cosmeazaden verloopt vrij snel. Meestal komen de zaden binnen 7 tot 10 dagen op, afhankelijk van de kamertemperatuur. Reken vervolgens op ongeveer 3 maanden voordat je de eerste cosmeabloemen kunt bewonderen.

Let op : cosmeazaden zijn vrij klein en fijn. Wees daarom voorzichtig wanneer je de zakjes met zaden opent.

Zaaien in kweekpotjes

• Vul kweekpotjes van ongeveer 6 cm hoog met zaai- en stekgrond of met een mengsel van gelijke delen potgrond en zand.
• Maak het substraat goed vochtig met een plantenspuit.
• Zaai 2 tot 3 cosmeazaden per kweekpotje.
• Bedek de zaden met een dun laagje potgrond (ongeveer 3 mm).
• Druk de grond licht aan met de palm van je hand.
• Zet de cosmea op een lichte plek, bij een temperatuur van ongeveer 15 tot 25 °C.
• Houd het substraat vochtig totdat de zaailingen opkomen door regelmatig te vernevelen of met een fijne straal water te geven.
• Wanneer de zaailingen ongeveer 10 cm hoog zijn, dun je ze uit en houd je per kweekpotje alleen de krachtigste plant over. Verspeen de andere planten in nieuwe potten.
• Zodra het laatste risico op vorst is geweken, kun je de cosmea in de tuin uitplanten of verpotten om ze buiten te zetten. Houd ongeveer 30 cm afstand tussen de planten. Om temperatuurschokken te voorkomen, kun je cosmea in kweekpotjes geleidelijk laten wennen aan de buitenlucht door ze enkele dagen vóór het uitplanten buiten te zetten.
• De hoogste variëteiten, vanaf 1 meter hoog (‘Rubenza’, ‘Versailles Tetra’, ‘Psyché White’, ‘Apricotta’…) kun je het beste steunen, zodat hun dunne stengels niet door slecht weer ombuigen. Geef ze anders een beschutte plek uit de overheersende wind, bijvoorbeeld tegen een laag muurtje.

Opmerking : je kunt ook in een zaaitray of bloembak zaaien in plaats van kweekpotjes te gebruiken.

Zaaien in de volle grond

Kies voor het zaaien van cosmea op de vaste plek een zonnige en warme plek. Cosmea groeit in gewone tuingrond zolang deze goed gedraineerd is, dus zolang het water er niet blijft staan. Zand- of kiezelgrond, zelfs als die arm is, is zeer geschikt. Te rijke grond bevordert daarentegen de bladvorming ten koste van de bloemen.

• Maak de plek voor het zaaien klaar door onkruid te verwijderen, stenen weg te halen en de bodem los te maken. Voeg indien nodig zand of kleikorrels toe om het substraat lichter te maken.
• Maak het oppervlak met een cultivator of hark vlak zodat je een gladde en gelijkmatige plek krijgt.
• Zaai breedwerpig, dus door de zaden zo gelijkmatig mogelijk over de bodem te verspreiden. Je kunt eventueel een handzaaimachine gebruiken.
• Bedek de zaden met een dun laagje potgrond (ongeveer 3 mm).
• Druk de grond licht aan.
• Geef regelmatig water met een fijne straal totdat de zaailingen opkomen.
• Wanneer de cosmeaplanten ongeveer 10 cm hoog zijn, dun je ze uit en houd je ongeveer één plant per 30 cm over. Verplant de andere planten naar een nieuwe plek in de tuin of naar een pot.
• Plaats steunen bij de hoogste variëteiten als ze op een winderige plek staan.

Hoe verzorg je gezaaide cosmea?

Cosmea is gemakkelijk te verzorgen en heeft bijna geen onderhoud nodig om te groeien.

Geef in het voorjaar regelmatig water en tijdens droogteperiodes in de zomer. Cosmea kan tijdelijk droge grond verdragen, maar groeit liever in vochthoudende grond (licht vochtig). Je kunt organische mulch rond de voet van de cosmea aanbrengen om het vocht langer vast te houden en verdamping te beperken.

Verwijder de uitgebloeide bloemen regelmatig om de vorming van nieuwe knoppen te stimuleren. Je kunt aan het begin van de groei ook de uiteinden van de stengels tussen je vingers toppen, zodat de plant nieuwe takken vormt en bossiger groeit.

Extra meststof of bemesting is niet nodig.

Cosmea komt oorspronkelijk uit Zuid-Amerika en is daardoor weinig winterhard. Zodra de eerste strenge vorst optreedt, sterven de planten af. Alleen de chocoladecosmos (Cosmos atrosanguineus), die knollen vormt, kun je rooien en op een koele plek bewaren, net als dahlia's.

Cosmeazaden oogsten

Cosmea zaait zich gemakkelijk spontaan uit, van het ene jaar op het andere, vooral in lichte, zandige grond.

Om er het volgende jaar zeker weer van te kunnen genieten, kun je na de bloei de zaden oogsten. Knip daarvoor de verwelkte bloeiwijzen af en laat ze enkele dagen op een droge, goed geventileerde plek drogen. Wrijf vervolgens de bloemen eenvoudig tussen je handen, zodat de zaden eruit vallen. Bewaar de zaden tot het volgende voorjaar beschermd tegen vocht in een papieren zak of envelop.

Benodigd materiaal

Zaaien onder glas

• individuele kweekpotjes (van kunststof of biologisch afbreekbaar);
• zaai- en stekgrond of potgrond gemengd met zand ;
• een plantenspuit ;
• steunen (optioneel).

In de volle grond zaaien

• een onkruidmes ;
• een cultivator of hark ;
• zand of kleikorrels om de drainage bij zware grond te verbeteren (optioneel);
• een gieter met broes ;
• steunen (optioneel).