Hout kloven is een belangrijke klus voor tuiniers die hun hout snel willen gebruiken en op de juiste manier willen opslaan. Hoewel hout kloven vaak wordt geassocieerd met lichamelijke inspanning en rugpijn, kunnen ook mensen die gemiddeld fit zijn deze klus klaren, zolang ze goed gereedschap gebruiken en de juiste bewegingen maken.
Ontdek hoe je hout volgens de regels van de kunst klooft en welk gereedschap je daarvoor nodig hebt.
Waarom hout kloven?
Hout kloven is een zeer nuttige klus die de droogtijd aanzienlijk verkort en de verwarmingswaarde van het hout verhoogt, ongeacht of het om zacht hout gaat (berk, wilg, populier...) of hard hout (eik, tamme kastanje, beuk...).
Kies je voor een klassieke houtstapel, dan neemt gekloofd hout veel minder ruimte in dan hout dat je als ronde stammen bewaart.
Wanneer hout kloven?
In principe kloof je hout na het vellen van de boom, wanneer de stammen op de gewenste lengte zijn gezaagd.
Afhankelijk van het moment waarop de boom is geveld, bevat het hout meer of minder water. Een boom die in de winter is geveld, is altijd droger dan een boom die tijdens het warme seizoen is gekapt, wanneer hij vol sap zit. Daardoor duurt het drogen langer.
Welk gereedschap heb je nodig?
Wat de uitrusting betreft, maak je onderscheid tussen gereedschap om te kloven en veiligheidsmateriaal.
Om jezelf te beschermen, heb je het volgende nodig
- Een paar handschoenen
- Een veiligheidsbril
- Een paar veiligheidsschoenen
Voor het kloofgereedschap heb je volop keuze
- Een kloofbijl (ook wel een 'merlin' genoemd)
- Een handbijl
- Een kloofwig
- Een moker
- Een rechte ondergrond die de klappen van de bijl opvangt (bijvoorbeeld een rechte boomstronk of een rubberen plaat op een stabiele ondergrond...)
- Een kapmes voor hardnekkige vezels
Ontdek al het gereedschap dat je nodig hebt in onze webshop: bijlen, merlins en kloofwiggen.
Hoe kloof je hout?
De voorbereidingen
Voordat je aan de slag gaat, moet je je werkplek goed voorbereiden. De plek moet vlak en stabiel zijn en bijvoorbeeld voorzien zijn van een boomstronk (blok) om de schokken op te vangen en te voorkomen dat de snede van je gereedschap beschadigt. Een grasmat als ondergrond vangt de schokken goed op en vermindert de trillingen in je armen.
Voor kloofgereedschap zoals een merlin zijn verschillende gewichten verkrijgbaar. Kies een gewicht dat past bij jouw kracht, zodat je jezelf niet verwondt of onnodig vermoeid raakt.
Controleer vervolgens de snede van je merlin of handbijl. Die hoeft niet zo scherp te zijn als die van een bijl, maar mag ook niet volledig bot zijn. We raden je af om een bijl te gebruiken die bedoeld is om hout te hakken in plaats van te kloven. Merlins zijn zware gereedschappen met een zwaar blad en sporen aan de zijkanten, waardoor het gereedschap gemakkelijker in het hout dringt. Het gewicht van het ijzer is zo ontworpen dat je minder snel vermoeid raakt en het blad gemakkelijker in het hout komt.
De merlin, het onmisbare gereedschap!
In de praktijk
De methode en het gereedschap dat je gebruikt, hangen af van de diameter van het te kloven houtblok.
In de overgrote meerderheid van de gevallen volstaan een handbijl of een eenvoudige merlin. Voor hout met een diameter van meer dan 50 cm heb je daarentegen ook een kloofwig en een moker nodig om het hout te kunnen kloven.
Voordat je begint, moet je de scheuren in het hout opsporen om het werk gemakkelijker te maken. Let ook goed op knoesten in het hout, want die kunnen de klus bemoeilijken doordat je gereedschap erin vast komt te zitten.
Eerste situatie: hout met een kleine tot middelgrote diameter kloven
Dit is de eenvoudigste situatie. Buig je knieën en zet je steunbeen naar voren, terwijl je je rug recht houdt. Houd de steel vast aan het uiteinde (een nauwkeurige, maar vermoeiender methode) of halverwege de steel (een minder vermoeiende, maar ook minder nauwkeurige methode). Leg de ronde stam met de vlakste kant naar beneden en richt op een scheur in het hout of gewoon op het midden. Geef een korte, krachtige klap. Maak je werkplek goed vrij voordat je verdergaat.
Tweede situatie: een ronde stam met een grote diameter kloven (<50 cm in diameter)
De houding bij het kloven van hout is precies dezelfde als hierboven beschreven. De methode is echter anders.
- Als de te kloven stam een grote diameter en een grote lengte heeft
Gebruik je een kloofwig in combinatie met een moker en eventueel een kapmes voor hardnekkige vezels.
Plaats de eerste kloofwig schuin aan een uiteinde van de stam, met de snede in dezelfde richting als de houtnerf. Nadat je één of twee keer op de wig hebt geslagen, zal het hout opensplijten en kun je een tweede (of zelfs een derde) wig langs de opening plaatsen. De stam wordt dan over de hele lengte geopend. Gebruik een kapmes als sommige houtvezels nog vasthouden. Je kunt het kapmes ook gebruiken om het hout te verplaatsen, zodat je je rug spaart!
- Voor een stam met een grote diameter maar een geringe lengte
Gebruik je een merlin of een moker in combinatie met een kloofwig, maar pas je een ingewikkeldere methode toe dan bij een stam met een kleine diameter:
Hoe groot de verleiding ook is, begin niet in het midden van de stam, zelfs niet als daar een scheur zit, maar begin aan de buitenkant en kloof de stam “plak voor plak”. Als je een dikke stam in het midden aanpakt, kan de wig of de merlin (of zelfs beide!) namelijk in het hout vast komen te zitten.
Begin daarom aan de buitenkant van het hout en werk plak voor plak. Na meerdere klappen met de moker op een wig of met de merlin komt er een plak los. Vervolgens kun je je houtblokken direct verder kloven door je merlin loodrecht op de plak te gebruiken. Deze methode is snel en kost weinig energie, als je haar goed uitvoert.
Vergeet niet dat het blad van je merlin gebogen is, zodat je houtblokken kunt optillen zonder te bukken. Denk aan je rug!
Nu hoef je je hout alleen nog maar op te slaan!
Opmerkingen