Arbutus unedo Rubra - Aardbeiboom

De Arbutus unedo var. Rubra is een compacte vorm van de gewone aardbeiboom, herkenbaar aan zijn roodachtige bast en de felroze tot rode bloei. Hij is interessant vanwege zijn matige groei, perfect voor kleine tuinen, en ook vanwege de lange herfst- en winterbloei in een prachtig levendige kleur. De trossen kleine klokjes bloeien uitbundig, samen met ronde vruchten die eerst geel en daarna rood en korrelig worden, als aardbeien. Samen kleuren ze een groenblijvende struik met een elegant, donker en glanzend blad mooi in. De aardbeiboom is sober, zuinig, redelijk winterhard en een uitstekende leverancier van nectar voor bijen in het slechte seizoen. Deze zuidelijke soort past in een groenblijvende haag, een struikenborder of zelfs in een grote kuip op het terras, tot in de noordelijke regio's van Nederland.

Veel gezien in tuinen in het zuiden van Frankrijk en langs de Atlantische kust, vormt de aardbeiboom langzaam maar zeker een grote, compacte struik. De variëteit 'Rubra', een compactere en kleurrijkere versie dan de soort, is bekroond met een Award of Garden Merit van de Engelse Royal Horticultural Society. Net als zijn voorouder uit Zuid-Europa behoort hij tot de grote familie van de heideachtigen (Ericaceae), die van heide en rododendrons. Het is overigens een van de weinige leden van deze familie, samen met de mediterrane heide Erica multiflora en zijn Alpen-neefje Erica carnea, die kalkhoudende grond verdraagt. Deze variëteit, met langzame groei, blijft kleiner en bereikt ongeveer 2,50 meter hoogte bij 2 meter breedte, tot 3 meter in volle grond. De groenblijvende, elliptische bladeren, 6 tot 9 cm lang, zijn licht getand aan de rand, donkergroen en glanzend aan de bovenkant. De jonge twijgen zijn rood en de stam tooit zich met een bruinrode, afschilferende bast. De bloemen, verzameld in hangende trossen, zijn rijk aan nectar en stuifmeel en hebben een dieproze kleur. Ze zijn ongeveer 7 mm in diameter en lijken op lelietje-van-dalenklokjes. Ze verschijnen vanaf het late voorjaar tot in de winter. Een jaar na de bloei maken ze plaats voor kleine, eerst gele, dan rode bolletjes, die op aardbeien lijken. Ze zijn ongeveer 3 cm in diameter, eetbaar, maar hebben een korrelige textuur en weinig smaak. 'Unedo' komt trouwens van het Latijnse unum edo, wat je kunt vertalen als "ik eet er maar één".

De Arbutus unedo is winterhard tot -15°C en groeit in de natuur op goed doorlatende, meestal wat zure, zandige of zelfs stenige grond. Maar hij komt ook voor op kalk- of dolomietondergrond. In onze streken past hij zich gemakkelijk aan in de tuin, in normale grond (zelfs licht kalkhoudend), mits de drainage perfect is. De originele en compacte variëteit 'Rubra' vernieuwt het geslacht en maakt het mogelijk dat deze zuidelijke struik ook op terrassen en balkons in het noorden van ons land een plekje vindt. Hij is waardevol voor de groenblijvende structuur van een kleine, informele haag en vormt een bijzonder accent als solitair. Hij wordt niet aangetast door plagen of ziekten; zijn enige zwakte is een relatieve winterhardheid die hem, in volle grond, voorbehoudt voor lichte grond en niet al te strenge winters.