Vernonia arkansana - IJzerkruid

De Vernonia arkansana is een grote en prachtige wilde vernonia, oorspronkelijk uit het noorden en midden van de Verenigde Staten. Het is een robuuste neef van de asters die aan het eind van de zomer felgekleurde, roze-paarse bloemen draagt op de vochtige grond waar hij zo van houdt. Deze vaste plant met stevige, bebladerde stengels, nog weinig gebruikt in onze Nederlandse tuinen, is een mooie verwant van de grote asters die streng winterhard is en alle grondsoorten accepteert, mits deze vochtig blijven. Nodig hem uit in een natuurlijke tuin, zet hem achterin een border of langs de waterkant. Hij zal schitterend staan samen met inulas, monnikskappen en zilverkaarsen.

De Vernonia arkansana behoort tot de familie van de Asteraceae. Het is een majestueuze plant die veel voorkomt in Illinois, Kansas, het zuiden van Arkansas en Oklahoma en in de staat Missouri. Daar vind je hem langs beekjes, aan de rand van moerassen, in vochtige weilanden en kreupelhout, waar hij soms een hoogte van 2 m bereikt. Bij ons is het een kruidachtige plant, geworteld op een krachtige vaste wortelstok, die meestal zo'n 1,50 m hoog wordt en ongeveer 50 cm in beslag neemt. De grootte van de plant hangt af van de voedselrijkdom van de bodem en het vochtgehalte. Een snoei in het late voorjaar kan de hoogte van de stengels beperken. De groei is vrij snel, maar hij heeft twee jaar nodig om goed aan te slaan. Hij vormt een pol van grote, stevige stengels die rechtopstaand, behaard en onvertakt zijn. Ze dragen lange, afwisselend geplaatste, eenvoudige, smalle en puntige bladeren die niet behaard zijn en een middelmatig blauwgroene kleur hebben. De bloei vindt plaats van augustus tot september-oktober, afhankelijk van het klimaat. Aan het uiteinde van de stengels verschijnen bloeiwijzen die een beetje doen denken aan kleine, pluizige pompons in een roze-paarse kleur. Het zijn hoofdjes, en ze zijn verenigd in trossen of eindstandige schermen. De bloemen gaan allemaal tegelijk open en de bloei trekt een groot aantal vlinders aan, voor een magnifiek schouwspel. Na bestuiving ontstaan roestkleurige zaden. Het bovengrondse deel is bladverliezend: het komt elk voorjaar weer op en sterft af in het najaar.

Zeer gemakkelijk te telen in de volle zon op kleigrond die altijd een beetje vochtig is. Deze prachtige Vernonia arkansana combineert met een veelheid aan planten en vormt magnifieke najaarscomposities. Op de oevers van een vijver breidt hij zich snel uit en combineert hij goed met leverkruid, waaraan hij verwant is, met Lythrum salicaria (Grote kattenstaart), Filipendula rubra 'Venusta' (Prachtspirea) en Euphorbia palustris (Moeraswolfsmelk). In een meer wilde stijl, achterin een border, vormt deze imposante vaste plant een zeer geslaagde combinatie met Rudbeckia maxima, grote asters en siergrassen van flink formaat: Miscanthus 'Malepartus', Panicum (Vingergras), Stipa (Vedergras)...