Het is bijna tijd voor de eerste zaai in de moestuin. En in dit jaar, waarin het weer voor heel wat verrassingen zorgt, is het meer dan verstandig om ze tegen de kou te beschermen. Als je vroeg erwten, sla, wortels en mooie radijsjes wilt oogsten, moet je ze namelijk snel zaaien. Maar je weet het: tot de IJsheiligen kan de vorst nog flink toeslaan! Daarom vind je hier alle oplossingen om te voorkomen dat de kou al je verwachtingen de grond in boort.
1) Groei- en vliesdoek
Vliesdoek is verkrijgbaar in verschillende diktes. De zwaarste varianten (60 g en zelfs 90 g per m2) worden vooral gebruikt in de professionele groenteteelt, in gebieden met zeer koude winters. Voor de amateurtuinier zijn meestal P17 (17 gram per m2), ook wel groeidoek genoemd, en P30, het zogenaamde vliesdoek, verkrijgbaar. Zoals je zult begrijpen, hangt de thermische bescherming af van het gewicht. De belangrijkste werking bestaat uit het breken van de wind en het verzachten van de gevolgen van slagregen of hagel. Omdat het waterdoorlatend en ademend is, zorgt vliesdoek voor een microklimaat dat gunstig is voor de groei van planten. Het beschermt echter niet altijd afdoende tegen vorst, vooral niet wanneer die streng is. Je kunt dit doek opnieuw gebruiken, mits je voor een goede kwaliteit kiest en er zorgvuldig mee omgaat!
Het voordeel van vliesdoek is dat het heel gemakkelijk aan te brengen is: bedek de jonge zaailingen eenvoudig en houd het doek op zijn plaats met bijvoorbeeld grote stenen, met zand gevulde zakken of houten planken…
2) Minitunnels met trekfolie of harde folie
Naast groeidoek zijn er ook trekfolies. Deze folies zijn gemaakt van meer of minder dik plastic en zijn al dan niet geperforeerd. Ze maken het mogelijk om de groei van planten te versnellen door niet alleen een microklimaat, maar eerder een broeikaseffect te creëren. Meestal worden ze over bogen gespannen om kleine tunnels te vormen, de zogenaamde “Nantais-tunnels” of “rupsen”. Als je ze vakkundig aanbrengt met echte metalen bogen voor de groenteteelt en touw, kun je de zijkanten gemakkelijk optillen voor ventilatie en eventueel water geven. Net als bij vliesdoek geldt: kies voor kwaliteitsfolie, zodat je die jarenlang kunt gebruiken!
Een andere oplossing is het plaatsen van harde minitunnels. Ze zijn goed ontworpen en sommige modellen hebben zelfs een uitneembaar luik aan de bovenkant om water te geven. Je zet ze in een handomdraai neer. Ze zijn echt praktisch… maar wel wat prijzig.
Verschillende manieren om je gewassen te beschermen: harde tunnel en broeiklok (foto: Garantia) en trekfolie (Direct-Filet)
3) De koude bak
De koude bak bestaat meestal uit een houten bak met daarop een ruit van glas of polycarbonaat. Hij is vooral bedoeld voor vroeg zaai, waarna je de jonge planten aan het begin van het voorjaar in de moestuin uitplant. Maar niets houdt je tegen om er je eerste radijsjes of eerste kroppen sla in te telen. Let wel op: net als bij tunnels moet je eraan denken om de koude bakken op de eerste mooie dagen te ventileren of zelfs helemaal open te zetten!
4) Andere soorten bescherming: broeiklokken, mulch en hergebruikte materialen!
De prachtige glazen broeiklokken zie je tegenwoordig nog maar zelden in moestuinen… en als je ze in de winkel vindt, zijn ze ook nog eens erg duur. Ze zijn vervangen door plastic modellen, waarvan de beste voorzien zijn van ventilatieopeningen. Ze zijn uitstekend geschikt voor de bescherming van jonge planten, maar niet echt voor zaailingen. En net als bij koude bakken moet je oppassen voor oververhitting!
Het beschermende effect van mulch wordt vaak onderschat. Toch is dat effect er wel, al is mulch eerder geschikt om jonge planten te beschutten dan zaailingen. Dode bladeren en stro, uitgespreid in een dikke laag, helpen vaak de gevolgen van vorst te voorkomen.
Tot slot kun je met eenvoudige middelen allerlei beschuttingsmogelijkheden improviseren: omgekeerde fruitkistjes, al dan niet bedekt met vliesdoek, die je 's nachts over de zaailingen zet, kleine tipi's van takken… En als je in de zomer insectengaas gebruikt, weet dan dat dit aan het begin van het voorjaar ook een goede bescherming tegen de wind biedt! Vergeet het gaas echter niet weg te halen bij groenten waarvan de bloemen bestoven moeten worden om vruchten te vormen: geen insecten = geen groenten!
Opmerkingen