Carex: koopgids

Afhankelijk van het type bodem

In hun oorspronkelijke leefgebied, de vochtige gebieden van koude tot gematigde streken, groeien Carex-soorten vooral op vochtige, soms zelfs moerassige bodems. Sommige kunnen echter ook op drogere grond gedijen. Ik zet de mogelijkheden voor je op een rijtje:

Op vochtige bodem

Dit is de favoriete standplaats van Carex-soorten! Sommige soorten met groen blad verdragen zelfs tijdelijke overstromingen, waardoor ze soms als oever- of vijverplanten kunnen worden gebruikt.

De Carex sylvatica, met zijn zeer natuurlijke uitstraling, houdt van vochtige, vochthoudende bodems en verdraagt zelfs kleigrond! Net als de zeer elegante Carex morrowii met zijn bontgekleurde, wintergroene bladeren. Ten slotte voelt ook de Carex pendula zich uitstekend thuis op vochtige, zelfs drassige bodems. Lees ook ons artikel: Carex-soorten, een goede oplossing voor oevers en vochtige bodems.

Carex sylvatica, Carex morrowii ‘Variegata’ en Carex pendula

Op droge bodem

Dit is een standplaats waar veel Carex-soorten uit Nieuw-Zeeland van houden. Let bij langdurige droogte toch goed op de watergift.

De Carex testacea, oran­jebruin en 50 cm hoog, zal het goed doen op droge bodem, waar de plant vrolijk speelt met de sierlijk gebogen, slanke bladeren!

De Carex grayi groeit op droge tot vochthoudende, vrij zure, humusrijke bodem in de halfschaduw. Het lichtgroene blad is breed en helder. In de zomer vormt de plant zeer bijzondere kleine bloeiwijzen, die op kleine knotsen lijken. Hij is uitstekend geschikt voor de rand van een vijver of een gemengde border in de schaduw. Combineer hem met enkele liriopen, hosta’s of varens.

De Japanse zegge (Carex oshimensis) past zich opmerkelijk goed aan droge schaduw aan.

Carex testacea ‘Prairie Fire’, Carex grayi en Carex oshimensis ‘Evergold’

Afhankelijk van de winterhardheid ervan

De zegges zijn afkomstig uit Europa, Noord-Amerika en Nieuw-Zeeland. De meeste zijn zeer winterhard, vooral de planten met groen, goudkleurig en bont loof, waardoor ze zonder angst voor vorst in een groot aantal tuinen in Nederland kunnen worden gebruikt. Ze zijn vaak bestand tegen temperaturen tot -10 °C, en sommige variëteiten zelfs tot -25 °C. (De Carex morrowii ‘Ice Dance’ is uitstekend bestand tegen temperaturen tot -22 °C.) Sommige kunnen in potten echter onder deze temperaturen te lijden hebben. Kies ze voor deze specifieke situatie dus zorgvuldig uit.

Een aantal Carex-soorten, herkenbaar aan hun oranje tot bruine kleur, is afkomstig uit Nieuw-Zeeland en blijkt iets minder winterhard te zijn (gemiddeld tot -7 °C). Ik raad je echt aan om ze in goed doorlatende grond te planten, om te voorkomen dat ze in de wintermaanden worden blootgesteld aan een te hoge vochtigheid, die schadelijk voor ze zou zijn. Bovendien verhoogt dit hun vorstbestendigheid tot -15 °C, bij optimale omstandigheden wat betreft zonlicht. Ik denk bijvoorbeeld aan Carex buchananii.

Carex morrowii ‘Ice Dance’ en Carex buchananii

Op basis van de kleur van het loof

Het lichte loof van zeggen wordt zeer gewaardeerd en hun bloeiwijzen blijven erg onopvallend. Ze bieden een rijk kleurenpalet dat talloze combinaties mogelijk maakt met andere vaste planten, bollen of andere Carex, en zelfs met hogere grassen!

We onderscheiden twee grote kleurgroepen van het loof: Carex met groene bladeren en alle bontgroene variëteiten, en Carex met oranje, bronzen, koperkleurige tot bruine bladeren.

Binnen deze twee groepen is een breed scala aan nuances beschikbaar, tot blauw binnen de groentinten en rood binnen de bruintinten. Zoals ik eerder al zei, zijn de vele bruin-oranje tinten vaak afkomstig uit Nieuw-Zeeland, wat een geringere winterhardheid verklaart, terwijl de ‘groene’ Carex over het algemeen winterhard zijn tot -20 °C.

De subtiele kleurverandering in de loop van de seizoenen is een ander pluspunt: de Carex ‘Prairie Fire’ kleurt aan de uiteinden van de bladeren. Ze zijn olijfgroen en krijgen vervolgens een prachtige oranje kleur naarmate het seizoen vordert, waardoor ze in het najaar voor een opvallende gloed in een border zorgen! Ook de Carex dispacea (of herfstzegge) verandert bij de eerste vorst van groen naar koperkleurig.

• De ‘groene’ variëteiten

De Carex muskingumensis (hoogte 60 tot 80 cm) is diepgroen, zeer sierlijk en bijzonder origineel door de vorm van het loof.

• De ‘bonte’ variëteiten

De Carex oshimensis ‘Evergold’ vormt in alle seizoenen een zeer dichte pol van ongeveer 30 cm hoog en zorgt met zijn lange crèmekleurige strepen voor veel licht.

Een Carex morrowii ‘Ice Dance’ is perfect als bodembedekker om een wat donkerder hoekje op te lichten met zijn bontgroene, crème gerande loof.

⇒ Bekijk onze selectie: 6 Carex met bont loof.

• De ‘blauwe’ variëteiten

Kies zonder aarzelen voor de Carex flacca ‘Blue Zinger’ , een zegge met een fluweelachtige blauwe kleur die door een standplaats in de volle zon wordt versterkt, voor een overblijvende bodembedekker onder bomen of op zoute grond. Hij is een van de weinige planten met blauw loof die het uitstekend doet op een schaduwrijke plek! De aantrekkelijke Carex ‘Bunny blue’ is een andere optie om een droge en zonnige plek of een plek in de halfschaduw te bedekken.

• De ‘oranje’ variëteiten

De Carex testacea is een prachtige halfwintergroene zegge met een mooie oranjerode koperkleur en wordt 40 tot 60 cm hoog. Deze sierlijke plant met oranje tinten en olijfgroen loof komt prachtig tot zijn recht in combinatie met kleinere zeggen in verschillende tinten, om de mooie kleurschakeringen te versterken. Kies zonder aarzelen voor dit gras als je droge grond hebt. De plant verdraagt droogte namelijk zeer goed.

De Carex buchananii (rode zegge) heeft wintergroen loof. Het is een originele plant die het hele jaar door zijn prachtige roodbruine kleur behoudt. Met een gemiddelde hoogte van 40 tot 60 cm komt hij goed tot zijn recht langs borderranden, zowel in de zon als in de halfschaduw, in goed doorlatende grond.

De Carex comans ‘Bronze’ lijkt sterk op de rode zegge en heeft als bijzonder kenmerk lang, golvend, rozeachtig bruin loof dat prachtig in de borders beweegt.

→ Lees ook: 7 grassen met bronzen loof

Verschillende loofkleuren: 1. Carex morrowii ‘Variegata’ / 2. Carex buchananii / 3. Carex flacca ‘Blue Zinger’ / 4. Carex oshimensis ‘Everillo’

Afhankelijk van de standplaats

8 Carex voor de schaduw

Op basis van de groeivorm

Carex zijn overwegend polvormende planten, dat wil zeggen dat ze groeien en zich uitbreiden tot dichte, compacte pollen, zonder ooit woekerend te worden. Om een grotere bedekking te verkrijgen, vooral bij lage zegges die als bodembedekker worden gekweekt, moeten ze worden vermeerderd door de pollen te delen.

Maar sommige variëteiten vormen uitlopers (woekeren), dat wil zeggen dat ze de ruimte koloniseren via stolonen. Dit zijn ondergrondse stengels die wortel schieten en zo de plant vermeerderen. Dat is erg nuttig wanneer je zonder in te grijpen een nieuw aangelegde zone in de tuin (of een grote bloembak) wilt laten uitbreiden! Dat geldt voor Carex flacca ‘Blue Zinger’.

Sommige zegges, die minder talrijk zijn, breiden zich uit door natuurlijke verspreiding van hun zaden: ze hebben dus de mogelijkheid om zichzelf uit te zaaien. Dat is interessant in een grote natuurlijke tuin of in prairieachtige beplantingen. In dat geval kun je kiezen voor de Carex pendula, met een zeer soepele groeiwijze. Met een hoogte van 1,50 m zal deze plant grote open ruimtes snel koloniseren en harmoniseren. De Carex buchananii zaait zich op natuurlijke wijze uit, zonder overdadig te worden. Deze plant is dus ideaal om natuurlijke zones vorm te geven en levendiger te maken met zijn opgaande groeiwijze.

Als je daarentegen een pol Carex op een bepaalde plek wilt houden, moet je kiezen uit de zegges die netjes op hun plaats blijven en zich geleidelijk verdichten; daar zijn er veel van. Ik ben vooral dol op de zegge ‘Everillo’, die in deze situatie perfect is. Deze plant wordt 30 cm hoog en heeft een zeer helder chartreusegroen (geelgroen) loof. Na verloop van tijd vormt hij een prachtige bodembedekker in je schaduwrijke borders of fleurt hij een border op.

Border van Carex testacea, een polvormende en niet-woekerende soort

Carex voor in potten

Een van de grote voordelen van Carex is dat ze zich gemakkelijk laten kweken in potbeplantingen of bloembakken, op een terras, balkon of in een kleine stadstuin. Zeggeplanten blijven vaak klein en zijn perfect geschikt voor deze omstandigheden. Let er wel op dat de standplaats niet aan te hoge temperaturen wordt blootgesteld. Carex zijn wintergroene grassen die het hele jaar door voor een mooi decor zorgen!

Zet de hoogste zeggeplanten op hoge potten, hang ze op of plaats ze op een sokkel, zodat je kunt genieten van het mooie effect van hun overhangende loof, zoals bij Carex oshimensis ‘Feather Falls’. Deze plant heeft lange roomwit bonte bladeren en is bestand tegen zowel zon als kou. Hij zorgt voor een zeer lichte toets op het terras.

Je kunt ook meerdere kleinere zeggeplanten combineren in een grotere potbeplanting om een elegant plantenkussen te creëren. Een van de bijzonder elegante variëteiten voor in pot is Carex morrowii ‘Ice Dance’ die voor een lichte en zeer sierlijke toets zorgt. Deze plant is bijzonder geschikt voor moderne patio’s of binnenplaatsen.

Carex met groen loof verdragen vocht het best. Plaats een schotel die water vasthoudt onder de potten, zodat het benodigde vocht zo lang mogelijk behouden blijft. Carex oshimensis ‘Evergold’ is zeer geschikt om een mooie samenstelling te maken, waarbij je een te warme standplaats en te veel kou in de winter vermijdt.

Grotere Carex kunnen in een diepere, vooraf goed gedraineerde bloembak worden samengebracht om een magisch geheel te creëren. De opgaande pollen van Carex muskingumensis passen perfect op een patio met een exotische uitstraling: de bladeren lijken op een mini-palm! Plant deze bij voorkeur in de halfschaduw; bovendien is hij zeer winterhard (-20 °C).

Wanneer de plant te krap komt te staan, wat al vanaf het tweede jaar na het planten kan gebeuren, zijn verpotten of delen aan het einde van de winter noodzakelijk.

Carex ‘Everillo’ in pot gekweekt

• Lees meer in onze adviesfiche: Carex in pot kweken en onderhouden

Meer lezen

Ontdek alles wat je moet weten over dit mooie gras: Carex, planten, scheuren en verzorgen en bezoek onze online boomkwekerij om de perfecte soorten en variëteiten van Carex voor je tuin te kiezen!