Een voorgevormde vijver aanleggen

De juiste vijver kiezen

Er zijn zeer veel modellen in de handel verkrijgbaar, met waterinhouden van 80 liter tot meerdere kubieke meters, afhankelijk van het project.

De voordelen

• Voorgevormde vijvers zijn gemaakt van kunststof (polyethyleen, polyester, …) en hebben als voordeel dat ze zeer goed bestand zijn tegen vorst en uv-straling (let wel op de kwaliteit van de goedkoopste modellen!), boomwortels en aanvallen van knaagdieren;
• Er zijn verschillende vormen: boonvormig, rechthoekig, vierkant;
• De installatie gaat snel;
• Goede waterdichtheid;
• De vijver kan eventueel worden geleegd en verplaatst.

De nadelen

• Je bent beperkt door de willekeurige vorm van de mal;
• Ook de capaciteit is beperkt: voorgevormde vijvers kunnen maximaal 3000 liter water bevatten, zelden meer;
• Het is niet altijd esthetisch;
• De prijs is hoger dan die van een vijver met vijverfolie;
• Het transport is lastig vanwege het grote formaat.

Bij het aanleggen van een vijver komt meer kijken dan het lijkt: de locatie, de grootte, de veiligheid, het thema, de keuze van de planten en eventuele vissen zijn zaken waar de tuinier vooraf goed over moet nadenken.

Hoe kleiner een vijver is, hoe moeilijker het wordt om deze in evenwicht te brengen (waterkwaliteit) en omgekeerd: hoe groter de vijver, hoe beter deze bestand is tegen eventuele fouten van de tuinier.

Het thema van je vijver heeft invloed op de grootte en de vorm ervan. Als je er bijvoorbeeld koikarpers of andere vissen in wilt houden, moet je kiezen voor een zo diep mogelijk model met voldoende inhoud. Reken bijvoorbeeld op 1 m³ per karper of 0,3 m³ per goudvis. We raden een minimale diepte van 1 m aan (idealiter 1,50 m, maar het is erg moeilijk om vijvers te vinden die dieper zijn dan één meter), zodat de karpers onder goede omstandigheden kunnen groeien en de vijver bij een koudegolf niet volledig bevriest.

Als je daarentegen besluit een natuurlijke vijver aan te leggen (zonder vissen en zonder waterfiltratiesysteem), kies je voor een minder diep model met meer niveaus, zodat je zoveel mogelijk plantensoorten kunt aanpassen.

De standplaats kiezen

Zodra je het thema hebt bepaald en de grootte van je vijver hebt gekozen, is het tijd om na te denken over de plaats.

Vijvers moeten op lichte, vlakke plekken worden aangelegd en bij voorkeur zichtbaar zijn vanuit je huis, zodat je er het hele jaar van kunt genieten.

Licht is onmisbaar voor een goede beluchting van je water: waterplanten nemen CO2 en lichtstralen op om opgeloste zuurstof aan het water af te geven. Zonder dit element zal je vijver maar weinig leven herbergen.

Daarom is voldoende zonlicht vereist. Toch is het goed om een plek te kiezen die tijdens de warmste uren in de zomerperiode een beetje in de schaduw ligt: zo voorkom je verdamping en oververhitting van het water, die zeer schadelijk zijn voor waterdieren.

Zorg er ook voor dat je waterpartij niet te dicht bij een boom ligt die deze in het najaar met bladeren zal vullen. Hierdoor kan het licht worden tegengehouden en kan je vijver vol slib raken, terwijl hij van zuurstof wordt beroofd.

Als je kinderen hebt, denk dan aan de veiligheid. Waar water is, bestaat mogelijk verdrinkingsgevaar. Je kunt eventueel overwegen een omheining te plaatsen om elk risico uit te sluiten.

Kies een plek met zon, maar ook met een beetje schaduw

Installeer je vijver

Voordat u uw vijverbak plaatst, moet u eerst uw materiaal voorbereiden.

Benodigd materiaal

• Een schep en/of een spade om te graven
• Een afdekzeil om de uitgegraven grond op te leggen zonder uw gazon te beschadigen
• Zand om uw vijver te stabiliseren en de ruimtes tussen de bodem en het oppervlak van de vijverbak op te vullen
• Een waterpas om te controleren of de installatie recht ligt
• Piketpaaltjes om de omtrek van uw vijver af te bakenen
• Een kleurenspray om de niveaus van uw vijver aan te geven
• Een paar handschoenen (om blaren te voorkomen)
• Een pomp en een tuinslang om uw vijver te vullen

De installatiestappen

1. Plaats uw vijverbak op de toekomstige plek en plaats piketpaaltjes om de omtrek ervan aan te geven
2. Markeer met behulp van een kleurenspray of een willekeurig poeder de verschillende dieptes van uw vijver (de meeste voorgevormde vijvers hebben slechts twee of drie dieptes)
3. Graaf uw vijver uit volgens de vooraf door u getekende contouren en begin altijd met het diepste gedeelte (het midden) van uw vijver. Vergeet niet de graszoden te bewaren voor een andere plek in de tuin of om met de uitgegraven grond een beplante heuvel te vormen.
4. Plaats uw vijverbak een eerste keer in de kuil om te controleren of deze overeenkomt met de uitgegraven vorm. Wij raden u aan om iets dieper te graven dan nodig is, zodat u wat zand op de bodem kunt aanbrengen. Zo voorkomt u ook dat een steen of een wortel druk uitoefent op de wand.
5. Breng een zandlaag van 5 tot 10 cm dik aan op de bodem van de vijverkuil om de vijver tijdens het vullen te stabiliseren. Stamp het zand aan, egaliseer het en vergeet niet om alle wortels en stenen zorgvuldig uit de kuil te verwijderen!
6. Plaats uw voorgevormde vijverbak in de kuil en vul deze voor ongeveer een derde.
7. Controleer met behulp van uw waterpas en een plank die dwars over de vijverbak wordt gelegd of de vijverbak recht ligt. Pas de ligging zo nodig aan.
8. Vul de ruimtes tussen de bodem en de randen op met zand en besproei de hele omtrek zodat er geen luchtgaten achterblijven.
9. Vul uw vijver volledig (bij voorkeur met regenwater) en plaats uw waterplanten, het filtersysteem en eventueel de vissen.

Hoe werk je de randen van een voorgevormde vijver weg?

De zichtbare randen van een vijverfolie of een voorgevormde vijver van hard plastic zijn erg ontsierend voor het oog van bezoekers en tuiniers. Om dit probleem op te lossen, kunnen allerlei planten ons helpen om de oevers vanaf het land of zelfs vanuit het water te bedekken.

Kies bij voorkeur voor planten met wintergroen loof, zoals klimop, vlakke dwergmispels, kruipend zenegroen, kleine maagdenpalm of penningkruid. Sommige van deze planten kunnen zich vasthechten aan een jute- of kokosvezeldoek die aan de rand van de oevers van je vijver is aangebracht.

In het geval van waterplanten zullen pollen zegge, egelskop, iris en lisdodde het naar hun zin hebben in ondiepe zones vlak bij de wand van de vijver. Ze kunnen in een pot of op een substraat (lavasteen, zand, vijverpotgrond, klei…) worden geplaatst en zullen deze lelijke kunststof met hun goede bodembedekkende vermogen aan het zicht onttrekken.