Sinds een paar dagen sta ik te trappelen van ongeduld. De dagen worden geleidelijk langer en verdrijven de duisternis van de winter: je ruikt de zomer al! Over minder dan een maand beginnen we met de eerste zaai. Het is dus hoog tijd om zaad in te slaan. Maar de vreugde wordt getemperd door een vleugje teleurstelling: omdat de moestuin niet eindeloos kan worden uitgebreid, zul je moeten kiezen uit ontelbaar veel variëteiten, die stuk voor stuk aantrekkelijk zijn. Omdat jij waarschijnlijk ook twijfelt, vind je hier enkele criteria waarmee je de beste keuze kunt maken:

1) De grootte, smaak en kleur van tomaten

De tomaat kent vele vormen: afgeplat, bolvormig, hartvormig, peervormig of hoornvormig... Je vindt tomaten in alle vormen en maten, van de piepkleine cherrytomaat tot de enorme tomaat “Beefsteak”. Wat kleur betreft, is het bijna een regenboog: natuurlijk rood, maar ook bijna zwart of juist bijna wit, groen tot aan de rijpheid en zelfs blauw! Qua smaak loopt het aanbod uiteen van friszuur tot licht zoet.

Maar bestaan er betere tomaten? Dat is zo subjectief dat het moeilijk is om daar antwoord op te geven. Eén advies: teel verschillende soorten (heerlijk in salades), probeer variëteiten uit en noteer welke het beste bij jouw smaak passen.

2) De vroegheid van de variëteit

Dit criterium is belangrijk om over een lange periode te kunnen oogsten. Zeer vroege tomaten kun je 55 dagen na het verspenen oogsten, terwijl je bij late variëteiten meer dan 85 dagen moet wachten. Als je minstens drie – idealiter zes of zelfs twaalf – variëteiten met een verschillende rijpingstijd combineert, kun je van het begin van de zomer tot het begin van het najaar oogsten.

Bij de vroege variëteiten vind je bijvoorbeeld:

Voor het hoogseizoen:

En bij de late variëteiten, die wat treuzelen (bij ons tot begin oktober vorig jaar!):

3) Het klimaat en de teeltwijze van je tomaten: onder glas of in de vollegrond

Tomaten hebben zon en warmte nodig. Dat kan lastig zijn in gebieden met korte en vaak regenachtige zomers. Het is daarom verstandig om in je keuze enkele tomaten op te nemen die ondanks de koelte vrucht dragen, zoals Moneymaker en Siberian.

Daarnaast is de gevoeligheid van tomaten voor valse meeldauw algemeen bekend. En groenten behandelen is nooit prettig, zelfs niet met biologische middelen. Teel je tomaten in de vollegrond, zonder bescherming en bovendien in een regenachtige regio, kies dan voor hybride F1-variëteiten, zoals Previa F1. Die zijn betrouwbaar en beter bestand dan de meeste tomaten. Ook de aankoop van geënte planten is een goede optie: ze brengen overvloedig op en doorstaan vaak met verve ziekten en moeilijke weersomstandigheden.

4) Het culinaire gebruik van de vruchten

De grootte, de stevigheid van het vruchtvlees en de aan- of afwezigheid van zaad zijn een kwestie van smaak, maar ook van het culinaire gebruik. Voor het aperitief en om zo uit het vuistje te eten, zijn cherrytomaten of cocktailtomaten perfect. In salades zul je de smaak van Rose de Berne waarderen, en gevuld zijn Australische Yellow Stuffer en Duitse Striped Stuffer bijzonder lekker. Voor coulis en sauzen is Chile Verde ideaal.

Bij ons telen we onder glas nog altijd met succes enkele betrouwbare klassiekers, zoals Saint Pierre, de mooie Tigerella en de smakelijke Brandywine, aangevuld met enkele kleinkaliber-tomaten voor het aperitief. Daarna komen er verschillende kleurrijke variëteiten bij: Ananas, Noire de Crimée en Green Zebra. De Cornue des Andes hebben we daarentegen opgegeven. Die doet het doorgaans heel goed, maar ontwikkelt bij ons, in zure bodem en bij te onregelmatig water geven, neusrot. Dit jaar zullen we ons zeker laten verleiden door Burpee Delicious (naar verluidt heeft die het record voor de grootste tomaat: 3,1 kg), het zeer gewilde Osu blue en Costoluto Genovese.

En jij, welke kies je?

Twijfel je nog steeds, vertrouw dan op ons. Pierre heeft enkele verstandige assortimenten samengesteld met 5, 6 of 8 planten: oude en bijzondere variëteiten, kleurrijke variëteiten, aperitieftomaten, biologische en geënte planten... En vergeet de kleine afrikaantjes (of Tagetes) niet om ze gezelschap te houden!

Meer weten:

• “Elles sont bonnes mes tomates!” van Blaise Leclerc, uitgegeven door Editions Terre Vivante
• Tomodori, een website over oude tomatenvariëteiten
• F1-tomaten: wat zijn dat eigenlijk?