Gaura: planten en telen

Plantkunde

In het wild groeit de Gaura in de droge graslanden van het zuiden van de Verenigde Staten, voornamelijk in Louisiana en Texas. Hij komt zelfs voor tot in het noorden van Mexico.

De plant werd in 1850 in Europa geïntroduceerd en is in enkele jaren uitgegroeid tot een zeer populaire vaste plant. Hij wordt veel in steden gebruikt om borders en wegbermen een lichte en natuurlijke uitstraling te geven.

Er bestaan ongeveer twintig soorten Gaura’s. De bekendste en meest verkochte soort, Gaura lindheimeri, is een vaste plant die vaak als eenjarige wordt gekweekt. In de natuur kunnen Gaura’s eenjarige of tweejarige soorten zijn en zelfs halfheesters!

De plant ontleent haar naam aan het Griekse woord ‘gauros’, dat prachtig betekent. Zodra je de elegante bloemen ziet, begrijp je waarom! ‘Lindheimeri’ verwijst naar de negentiende-eeuwse botanicus en natuuronderzoeker Ferdinand Jacob Lindheimer.

De Gaura is verwant aan de teunisbloem, de fuchsia en de basterdwederik en behoort tot dezelfde familie: de Teunisbloemfamilie (Onagraceae). Deze familie, die meer dan 600 soorten omvat, bestaat uit planten met tweeslachtige bloemen (met mannelijke en vrouwelijke voortplantingsorganen), met 4 bloembladen en kelkbladeren.

De Gaura groeit zeer snel. Slechts enkele weken na het planten heb je al een vrij bossige plant. Afhankelijk van de variëteit wordt hij 60 cm tot 1,30 m hoog en 60 cm tot 1 meter breed wanneer hij volwassen is.

Deze plant vormt een bossige pol waaruit talrijke lange, dunne stengels groeien. Aan deze stengels verschijnen pluimen met stervormige bloemen.

Bloemen van verschillende variëteiten Gaura: ‘Snowstorm’ – ‘Corrie’s Gold’ – ‘Siskyou Pink’

De Gaura bloeit van mei tot september, in opeenvolgende bloeigolven. Zo kan hij 5 of zelfs 6 maanden bloeien! De bloemen zijn meestal rozeachtig wit, maar kunnen afhankelijk van de variëteit ook veel verschillende roze tinten hebben, die soms bijna rood worden! Ze hebben 4 bloembladen en 8 lange, witte meeldraden en staan gerangschikt in pluimen van ongeveer 30 cm lang. Ze zijn kortlevend: ze openen bij zonsopkomst en verwelken ‘s avonds.

Helaas geuren de bloemen niet. Ze zijn echter zeer rijk aan nectar en trekken daardoor veel bestuivende insecten naar de tuin!

Gaura: bloem en blad

De Gaura heeft kleine, enkelvoudige bladeren met een lancetvorm en een getande rand. Ze staan verspreid langs de stengel en zijn aan beide zijden behaard. De grondstandige bladeren zijn soms bezaaid met rode vlekken. Sommige variëteiten hebben zelfs purperen loof (variëteit ‘Crimson butterflies’) of bont blad (‘Corrie’s Gold’). De Gaura is een loofverliezende plant. Je hoeft je dus geen zorgen te maken als je de bladeren in het najaar ziet verdrogen en afvallen! Je moet wachten tot het voorjaar voordat er nieuwe verschijnen.

Als je rode vlekken op de bladeren ziet verschijnen, hoef je je geen zorgen te maken! Het is geen ziekte of plaag, maar gewoon een normaal kenmerk van de plant. Het komt inderdaad voor dat de grondstandige bladeren bezaaid zijn met rode vlekken.

Dankzij zijn penwortel kan de Gaura diep in de bodem water opnemen en zo droogte verdragen. Door deze wortel zijn verspenen en verplanten lastig. Daarom kun je hem het beste meteen op de juiste plek zetten en daar meerdere jaren laten staan.

Het is een redelijk winterharde plant die weinig last heeft van vorst, al verschilt dit per soort. Zo kunnen witte variëteiten temperaturen tot – 20 °C verdragen, terwijl roze variëteiten bestand zijn tegen – 15 °C. Als de bodem goed gedraineerd is, is er vrijwel geen risico dat ze door de kou afsterven.

Als snijbloem geeft de Gaura elk boeket gegarandeerd een verfijnde uitstraling! De bloemen blijven een week goed in een vaas.

Variëteiten

Er bestaan ongeveer twintig botanische soorten en minstens evenveel cultivars die geselecteerd zijn vanwege hun sierwaarde.

Onze favoriete variëteiten: 

Gaura lindheimeri Siskiyou Pink - Prachtkaars

De vele bloemen van deze Gaura hebben een mooie, helder roze kleur. Tijdens hun ontwikkeling worden ze lichter: eerst zijn ze rood als ze nog in knop zijn, daarna krijgen ze verschillende roze tinten en uiteindelijk worden ze lichtroze.

• Bloeitijd juli tot oktober
• Uiteindelijke planthoogte 60 cm

Productfiche bekijken

Gaura lindheimeri Whirling Butterflies - Prachtkaars

Deze variëteit heeft prachtige bloemen in zuiver wit en felrode kelkbladen. Ze bloeit rijkelijk en heeft grijsgroen loof

• Bloeitijd juli tot september
• Uiteindelijke planthoogte 1 m

Productfiche bekijken

Gaura lindheimeri Cherry Brandy - Prachtkaars

Gaura 'Cherry Brandy' is een recent door kwekers gecreëerde variëteit. De plant heeft een vrij compacte en dichte groeiwijze en vormt talloze bloemen in een mooie lichtroze kleur, geaderd met rood.

• Bloeitijd juni tot oktober
• Uiteindelijke planthoogte 40 cm

Productfiche bekijken

Gaura lindheimeri Rosy Jane - Prachtkaars

Deze nieuwe variëteit heeft schitterende tweekleurige bloemen met witte, karmijnroze omrandde bloembladen. Ze bloeien op compacte planten met donkergroen, rood gevlekt loof.

• Bloeitijd juni tot oktober
• Uiteindelijke planthoogte 70 cm

Productfiche bekijken

Andere variëteiten om te ontdekken :

Gaura lindheimeri Corries Gold - Prachtkaars

Deze variëteit heeft witte en lichtroze bloemen op lichtgevend loof met een gele rand.

• Bloeitijd juni tot oktober
• Uiteindelijke planthoogte 80 cm

Productfiche bekijken

Gaura lindheimeri Snowstorm - Prachtkaars

'Snowstorm' valt op door het zuivere wit van de bloemen en de compacte groeiwijze.

• Bloeitijd juli tot oktober
• Uiteindelijke planthoogte 60 cm

Productfiche bekijken

Gaura lindheimeri Sparkle White (zaad) - Prachtkaars

Een schitterende variëteit waarvan de witte bloemen op goed vertakte, compacte planten staan.

• Bloeitijd juni tot oktober
• Uiteindelijke planthoogte 40 cm

Productfiche bekijken

Gaura lindheimeri Freefolk Rosy - Prachtkaars

Tweekleurige bloemen, wit met een lichtroze rand, steken af tegen prachtig bont blad.

• Bloeitijd juni tot oktober
• Uiteindelijke planthoogte 75 cm

Productfiche bekijken

Gaura lindheimeri Lillipop Pink - Prachtkaars

Een compacte en vertakte variëteit met donkerroze bloemen boven purperen loof.

• Bloeitijd mei tot oktober
• Uiteindelijke planthoogte 40 cm

Productfiche bekijken

De botanische soorten  :

Het gaat om wilde planten die in cultuur veel minder vaak voorkomen dan de cultivars.

• Gaura biennis

Gaura biennis is een tweejarige plant die groeit in graslanden, rotstuinen en woestijnen in Noord-Amerika. De plant komt vooral voor in de Verenigde Staten en tot in het zuiden van Quebec. Van juli tot september bloeit ze rijkelijk met witte of helder roze bloemen, die in dicht bezette aren staan. De bladeren zijn 5 tot 10 cm lang.

• Gaura coccinea

Het is een vaste plant die eveneens uit de Verenigde Staten komt, waar ze in uiteenlopende omgevingen voorkomt, zelfs in steden. De vergankelijke bloemen zijn eerst wit en worden tijdens het opengaan roze en vervolgens rood. Ze staan in dicht bezette aren. De bladeren zijn fijn en 2 tot 3 cm lang.

Planten, onderhoud en verzorging

Planten

De gaura’s worden bij voorkeur geplant in volle zon, in een goed doorlatende bodem. Ze verdragen een licht beschaduwde standplaats, maar vermijd absoluut een standplaats op het noorden! Plant ze in het voorjaar, zodra de laatste nachtvorst voorbij is.

Als je bodem zwaar en kleiachtig is, moet je deze draineren om overmatige vochtigheid te voorkomen. Je hoeft alleen maar zand, grind of kleine potscherven toe te voegen. Je kunt de Gaura ook op een aardebult planten, zodat het water niet ter hoogte van de wortelhals blijft staan.

Maak je geen zorgen als je in maart in de boomkwekerij gaura’s aangeboden krijgt die er «duidelijk dood» uitzien: het gaat om de droge takken, resten van de vegetatie van het voorgaande jaar. De Gaura loopt vanaf de basis weer uit, vanaf eind maart.

Gaura en grassen in een border

Aarzel niet om de Gaura in een pot of bloembak te planten! In combinatie met enkele vaste planten of eenjarige planten zorgt hij voor een prachtig effect. Zorg wel voor een pot of bak die voldoende breed en diep is, en leg grind op de bodem om te voorkomen dat het water blijft staan.

Onderhoud, snoei en verzorging

De Gaura heeft soms de neiging om om te vallen, door de lengte en fijnheid van zijn stengels. Om een compacte groeiwijze te behouden, kun je de stengels snoeien die te ver naar buiten groeien. Zo blijft hij mooi stevig en stimuleer je de vorming van nieuwe bloemen. Een andere tip is om de wortelhals van de plant in te graven of aan te aarden.

Als je in een regio woont waar strenge vorst van -10 °C en lager vaak voorkomt, is het absoluut noodzakelijk om de plant in een goed doorlatende bodem te planten: de combinatie van kou en overmatige vochtigheid kan de wortels laten rotten.

Hoewel zijn penwortel ervoor zorgt dat de plant diep in de bodem water kan opnemen, raden we je aan om de Gaura bij langdurige droogte of grote hitte water te geven.

De Gaura is gemakkelijk te kweken en heeft geen specifieke ziekten of plagen. Het belangrijkste probleem waarmee hij te maken kan krijgen, is wortelrot door stilstaand vocht.

Een van de weinige nadelen van gaura’s is dat ze maar enkele jaren leven. Ze moeten om de 3 tot 4 jaar worden vervangen. Dat geeft je toch voldoende tijd om volop van hun rijke bloei te genieten!

Het is absoluut noodzakelijk om de Gaura aan het einde van de winter te snoeien. Snoei in maart de plant tot ongeveer 10 cm boven de bodem terug, om een harmonieuze vorm te behouden en de dode stengels te verwijderen. Deze mogen niet eerder worden afgeknipt, want ze beschermen de voet van de plant tijdens het koude seizoen! De nieuwe scheuten zullen binnenkort verschijnen.

Snoei na elke bloei (2 tot 3 keer in de zomer) alle stengels die hebben gebloeid. Dit stimuleert de vorming van nieuwe bloemen.

Lees alles over het planten van gaura’s in onze uitgebreide adviezen in het artikel: “Gaura: wanneer, waar en hoe planten”. Raadpleeg ook ons stappenplan voor meer advies over Wanneer en hoe gaura’s snoeien?!

Bekijk ook onze video:

Vermeerdering: zaaien, scheuren en stekken

Om gaura te vermeerderen, raden we stekken aan: dit lukt vrij gemakkelijk en levert planten op die identiek zijn aan de moerplant. Het scheuren van de plant is veel lastiger. Zaaien duurt langer en als je zelf zaden oogst van cultivars, kunnen de jonge planten afwijken van de oorspronkelijke plant.

Zaaien

Gaura zaait zich gemakkelijk vanzelf uit in de tuin, op voorwaarde dat je enkele uitgebloeide bloemen aan de plant laat zitten. Het heeft echter geen zin te hopen dat cultivars met roze bloemen zich uitzaaien: deze cultivars zijn steriel….

Je kunt deze zaden ook oogsten om ze zelf te zaaien. De zaden, die de vorm hebben van een sinaasappelpartje en ongeveer 3 mm groot zijn, zijn gemakkelijk te herkennen. Let wel op: kies bij cultivars liever voor stekken of het delen van de wortelkluit, de enige methoden waarmee nieuwe planten ontstaan die identiek zijn aan de moerplant! Als je deze cultivars wilt zaaien, kun je beter zaden kopen.

• In de volle grond zaaien in het voorjaar:

Begin met het oppervlakkig bewerken van de bodem: maak de kluiten fijn en strooi er wat potgrond over. Zaai vervolgens de zaden en bedek ze met een dun laagje potgrond. Druk de grond daarna licht aan met de achterkant van een hark. Geef water. De grond moet vochtig blijven totdat de zaden ontkiemen.

Lees ons advies voor het zaaien van zaden in de volle grond.

• In kweekpotjes onder glas zaaien:

Zaai 1 tot 2 maanden vóór de geplande plantdatum in de tuin.

Vul de kweekpotjes met zaai- en stekgrond en geef vervolgens water. Leg de zaden erop en bedek ze met een dun laagje potgrond. Zet ze onder glas bij een temperatuur tussen 20 en 24 °C en blijf ze regelmatig water geven. Zorg er ook nu voor dat het substraat vochtig blijft zolang de zaden nog niet zijn ontkiemd. Daarna kun je minder water geven.

Vanaf april kun je de jonge planten in de tuin planten.

Gaura bloeit al in het jaar van zaaien, maar de bloei zal het volgende jaar veel mooier en overvloediger zijn!

Planten delen

Wanneer ze een flinke pol vormen, kun je Gauras in het vroege voorjaar vermeerderen door de pol te delen. De penwortel maakt deze handeling echter erg lastig. Daarom raden we dit af… Om je gaura’s te vermeerderen, kun je beter stekken!

Gaura lindheimeri ‘Rosy Jane’

Stekken

Gaura is vrij gemakkelijk te stekken. Dit kan vanaf maart, vóór de bloei.

Begin met het klaarmaken van kweekpotjes. Vul ze met een mengsel van potgrond en zand en geef het substraat water. Neem een niet-bloeiende stengel van 10 cm lang en snijd deze netjes af, vlak onder een knoop (het aanhechtingspunt van de bladeren). Verwijder eventueel enkele bladeren. Je kunt de stek in wat stekpoeder dopen. Maak met een potlood een gaatje in een kweekpotje. Plaats de stek erin en druk de grond rondom aan, zodat de stek rechtop in het substraat blijft staan. Geef water.

Zet de stekken bij een temperatuur van 20 °C en blijf ze regelmatig water geven.

Combineren

Zeer veelzijdig: de gaura combineert uitstekend met de sierlijkheid en verfijning van grassen voor een zeer moderne uitstraling, maar ook met andere planten met kleurrijke bloemen in een Engelse gemengde border. Gecombineerd met bloemen met een losse, luchtige groeiwijze creëert de plant het effect van een bloeiende weide. Met zijn luchtige bloei brengt hij lichtheid naast lagere planten of planten met een compacte groeiwijze.

Verschillende combinaties met de gaura: Gaura ‘Rosy Shimmer’ en Persicaria affubus Darjeeling Red’ – witte gaura en Echinacea Pallida – Gaura ‘Rosy Jane’ en Pennisetum ‘Hameln’

De witte of roze bloemen zijn perfect om andere planten in koele of pastelkleuren (blauw, mauve, roze of wit) te begeleiden. Combineer de gaura voor een zeer romantische tuin met roze en witte bloemen: rozen, pioenen, gipskruid…

Ontdek nog veel meer mogelijkheden in onze fiche over combinaties: “Gaura, 8 geslaagde combinaties”