Stop de woekerende citroenmelisse! Onze oplossingen

Citroenmelisse, een plant met veel voordelen

Er zijn volop redenen om citroenmelisse in je tuin te kweken! Citroenmelisse (Melissa officinalis) is namelijk een aromatische vaste plant met tal van heilzame eigenschappen. Citroenmelisse wordt al sinds de oudheid gebruikt en staat bekend om haar verzachtende werking bij spijsverteringsproblemen, haar positieve invloed op de stemming en haar vermogen stress te verlichten en het inslapen te bevorderen. In de middeleeuwen maakten deze eigenschappen haar beroemd. Vanaf dat moment vormde citroenmelisse de basis voor likeuren en voor het beroemde citroenmelissewater, dat Richelieu veel gebruikte. Hij beweerde zelfs dat citroenmelissewater zijn leven had gered! Op een dag overtuigde de ongebruikelijke geur van zijn favoriete drankje hem ervan dat men hem probeerde te vergiftigen. En hij had gelijk!

Ook vandaag de dag worden de bladeren nog vers of gedroogd gebruikt voor thee. Of in de keuken.

Citroenmelisse heeft geneeskrachtige, aromatische en afwerende eigenschappen

Maar citroenmelisse heeft nog veel meer goede eigenschappen. Om te beginnen werkt ze afwerend. Kleine plagen in de tuin, zoals bladluizen, houden er niet van. Net zomin als muggen. Zelf ga ik nooit de tuin of het terras op zonder mijn armen en benen in te wrijven met de citroengeurende bladeren van citroenmelisse. Werkt gegarandeerd! En een stuk effectiever dan alle andere, min of meer natuurlijke oplossingen die te koop zijn.

Citroenmelisse kweken in de moestuin, borders en perken heeft nog een voordeel: de plant is bijzonder nectar- en honingrijk en trekt zwermen bestuivende insecten aan, te beginnen met bijen. Overigens komt de naam “melisse” van “melissa“, wat in het Grieks “bij” betekent. Dat zegt genoeg!

Met al deze goede eigenschappen kun je eigenlijk niet zonder een citroenmelisseplant in je tuin. Al is er één nadeel: ze kan zich sterk uitbreiden. Maar daar is iets aan te doen. Er zijn oplossingen.

Manieren om woekerende citroenmelisse te bestrijden

Om te kunnen ingrijpen, moet je eerst begrijpen waarom citroenmelisse zo woekerend is. En dat is ze op twee manieren! Enerzijds bestaat haar wortelstelsel uit een netwerk van lange wortelstokken die zich heel gemakkelijk en snel in de grond vastzetten. Anderzijds volgen op de bloemen minuscule dopvruchten die een overvloed aan zaden verspreiden. Daarom zaait citroenmelisse zich spontaan op allerlei plekken in de moestuin en daarbuiten uit.

Toch is het vrij eenvoudig om de woekerdrang van dit kruid in te tomen. Zeker met heel eenvoudige, goedkope oplossingen die weinig moeite kosten. Je moet ze wel combineren, omdat citroenmelisse zich uitzonderlijk goed weet te vermeerderen. Een beetje zoals munt.

Kweek in een pot

Citroenmelisse in een pot kweken is ongetwijfeld een van de doeltreffendste manieren om de woekerende groei te beperken. Je hoeft haar alleen maar te zaaien of te planten in een substraat van gelijke delen universele potgrond, tuingrond en zand.

Wil je citroenmelisse op een natuurlijke manier in je borders of moestuin opnemen, dan hoef je de pot alleen maar in te graven. Laat hem wel 5 cm boven de grond uitsteken om te voorkomen dat de wortelstokken eruit groeien. Denk er ook aan de plant regelmatig te verpotten, want de wortelstokken weten door de drainagegaten van de pot naar buiten te groeien.

Deze oplossing voorkomt dat de plant zich via wortelstokken verspreidt, maar niet dat ze zichzelf uitzaait.

De bloemstengels verwijderen

Om te voorkomen dat de zaden van citroenmelisse zich verspreiden (ze zaaien zich gemakkelijk uit en kiemen binnen een straal van enkele meters rond de moerplant), moet je simpelweg voorkomen dat er dopvruchten ontstaan. Daarvoor knip je tussen juni en augustus alle bloemstengels weg. Met een goede snoeischaar ben je er zo vanaf!

Zelf snoei ik mijn citroenmelisse in juni tot ongeveer 20 à 30 cm boven de grond. Zo voorkom ik dat de plant gaat bloeien. Deze snoei voorkomt niet alleen zelfuitzaai, maar stimuleert ook de vorming van jonge scheuten die meer etherische olie bevatten. 

Gooi de bladeren niet weg! Droog ze om ze in de winter te gebruiken voor thee of in de keuken. Patricia legt je trouwens uit hoe je citroenmelissebladeren droogt.

Het verwijderen van bloemstengels, het delen van de pol of kweken in een pot helpt tegen woekeren

Een dikke mulchlaag aanbrengen

Een dikke mulchlaag van houtsnippers, dorre bladeren of mulch, zoals vlasvezels, miscanthus of hennep, helpt vrij goed tegen zelfuitzaai. Bovendien remt ze de groei van onkruid en houdt ze de bodem enigszins vochtig. Toch biedt deze oplossing geen 100% garantie.

Met de hand wieden

Oké, je hebt de plant laten woekeren. Inmiddels zie je jonge kiemplanten verschijnen, die je gemakkelijk herkent aan hun karakteristieke geur. In dit stadium is met de hand wieden de enige doeltreffende oplossing om al deze jonge scheuten te verwijderen. Je moet grondig en heel regelmatig wieden, want elke dag verschijnen er nieuwe kiemplanten. Maar na een maand heb je ze allemaal verwijderd.

De pol delen

De pol citroenmelisse delen is de ultieme oplossing om de plant minder krachtig te laten groeien. Je hoeft de plant alleen maar met een spitvork rondom los te steken en de wortelstokkluit in meerdere stukken te verdelen. Plant vervolgens een van de stukken terug; die zal snel weer groeien.

Geef de andere stukken wortelstok gerust aan familie, vrienden en buren. Vergeet niet te waarschuwen dat citroenmelisse graag overal opduikt…

Je kunt de pol delen in het voorjaar, rond maart of april, of in het najaar, in oktober.