Eucryphia: planten, kweken en verzorgen

Plantkunde

De Eucryphia omvatten 11 soorten bomen en heesters van het zuidelijk halfrond, met name uit gematigde streken van Australië, Tasmanië en Chili. Ze houden van zachte en vochtige zeeklimaten en zijn niet erg winterhard (de Eucryphia glutinosa is het best bestand tegen kou en verdraagt temperaturen tot – 15 °C). Ze groeien voornamelijk in regenwouden en op zure bodems.

Eucryphia cordifolia: botanische illustratie

De Eucryphia behoren tot de familie van de Cunoniaceae, waartoe weinig bekende en zelden gekweekte planten behoren die voornamelijk afkomstig zijn van het zuidelijk halfrond, met name uit Chili en Australië. Ze werden vroeger ingedeeld bij de familie van de Eucryphiaceae.

De naam Eucryphia komt uit het Grieks, Eu: ‘goed’ en Kryphios: ‘verborgen’, als verwijzing naar de kelkbladeren die aan de top van de bloemknoppen samenkomen voordat deze opengaan. De soortnaam van de Eucryphia lucida verwijst naar de glanzende bladeren, die van de E. glutinosa naar het kleverige uiterlijk van de jonge scheuten, en E. cordifolia duidt op de hartvormige bladeren. De Eucryphia moorei is genoemd ter ere van Charles Moore, een Schotse botanicus uit de 19^e eeuw, die directeur was van de botanische tuin van Sydney (de E. moorei komt uit Australië).

De Eucryphia worden 3 tot 10 meter hoog, afhankelijk van de soort en de groeiomstandigheden. Ze hebben meestal een zuilvormige groeiwijze, met een hoge en smalle kroon.

In de zomer, tussen juli en september, ontvouwen de Eucryphia hun prachtige geurende bloei, als beloning voor de tuinier die de moeite neemt ze te kweken. Ze dragen dan zeer mooie witte of lichtroze bloemen, die in de bladoksels afzonderlijk of per twee verschijnen. De bloemen zijn enkelvoudig en min of meer afgeplat komvormig, met vier grote bloembladen rond een bundel meeldraden en stijlen. Ze lijken een beetje op bloemen van de hondsroos. De bloemen hebben een diameter van 2 tot 6 cm, behalve bij de Eucryphia milliganii, die veel kleinere bloemen heeft met een diameter van 1 tot 2 cm.

De bloemen geuren meestal naar honing en linde. Ze zijn honingdragend en trekken bijen en talrijke bestuivende insecten aan. De nectar van de Eucryphia lucida in Tasmanië en die van de Eucryphia cordifolia in Chili leveren bovendien beide een beroemde honing met een fruitige en exotische smaak, die respectievelijk Leatherwoodhoning en Ulmohoning wordt genoemd.

De bloei van Eucryphia glutinosa, Eucryphia x nymansensis (foto Ashley Balsam) en Eucryphia cordifolia

De Eucryphia hebben meestal donkergroene, glanzende bladeren aan de bovenzijde en een blauwgroene onderzijde, behalve de Eucryphia lucida ‘Gilt Edge’, die opvalt door zijn mooi geelbont blad. De bladeren van Eucryphia zijn elliptisch tot langwerpig, dik en leerachtig, en worden 3 tot 6 cm lang. De bladrand is afhankelijk van de variëteit getand of glad. Ze staan tegenover elkaar, per paar ingeplant op de takken. De bladeren zijn meestal enkelvoudig en ongedeeld, maar kunnen ook gedeeld zijn, zoals bij de Eucryphia moorei. Deze heeft zeer mooi ingesneden blad met 5 tot 13 deelblaadjes.

De Eucryphia zijn wintergroen tot halfwintergroen (ze verliezen hun bladeren bij een strenge winter), met uitzondering van de Eucryphia glutinosa, die bladverliezend is. Het blad krijgt in het najaar mooie oranjerode tinten voordat het afvalt.

Na de bloei vormt de Eucryphia langwerpige, houtige doosvruchten van 1 tot 1,5 cm lang, waarin zich meerdere gevleugelde zaden bevinden. Ze kunnen tot een jaar aan de boom blijven hangen voordat ze opengaan en de zaden vrijlaten. Deze worden door de wind verspreid; dankzij hun vleugel kunnen ze wegvliegen, net als de vleugelnoten van esdoorns.

Het blad van Eucryphia glutinosa en Eucryphia moorei (foto’s: Krzysztof Golik) en de vruchten van Eucryphia cordifolia (foto: Dick Culber)

Belangrijkste variëteiten van Eucryphia

Belangrijkste variëteiten

Onze favoriete variëteiten

Eucryphia intermedia Rostrevor - Leatherwood

Hybride tussen Eucryphia glutinosa (waarvan hij de winterhardheid heeft geërfd) en Eucryphia lucida. Deze bijzonder rijkbloeiende variëteit is in de zomer bedekt met talloze, aangenaam geurende witte bloemen. Dankzij zijn kwaliteiten kreeg hij de Award of Garden Merit van de Royal Horticultural Society (RHS).

• Bloeitijd augustus, september
• Uiteindelijke planthoogte 6,50 m

Productfiche bekijken

Eucryphia lucida Pink Cloud - Leatherwood

Deze variëteit heeft zeer mooie lichtroze bloemen, met een rood tot donkerroze hart en buitenranden in een eveneens intensere roze tint. De bijzonder romantische bloei valt erg in de smaak!

• Bloeitijd juli tot september
• Uiteindelijke planthoogte 4 m

Productfiche bekijken

Eucryphia lucida Gilt Edge - Leatherwood

Deze variëteit valt op door zijn bont blad: hij heeft smalle, groene bladeren met een mooie gele rand. In de zomer verschijnen bovendien prachtige witte bloemen.

• Bloeitijd augustus, september
• Uiteindelijke planthoogte 4 m

Productfiche bekijken

 

Eucryphia lucida Ballerina - Leatherwood

Deze variëteit heeft witte bloemen met een roze hart en roze buitenrand. Ze lijken op de bloemen van Eucryphia ‘Pink Cloud’, maar hebben een iets intensere kleur.

• Bloeitijd augustus, september
• Uiteindelijke planthoogte 6 m

Productfiche bekijken

Eucryphia moorei - Leatherwood

Eucryphia moorei heeft prachtig, fijn ingesneden blad: elk blad is verdeeld in 5 tot 13 langwerpige blaadjes. Hij heeft ook mooie kleine witte bloemen. Hij is weinig winterhard en verdraagt maximaal – 2 °C tot soms – 5 °C.

• Bloeitijd juli, augustus
• Uiteindelijke planthoogte 8 m

Productfiche bekijken

 

Planten

Waar plant je Eucryphia?

Eucryphia is niet erg winterhard: hij heeft een zacht klimaat nodig, waar de kans op vorst klein is, maar ook vochtig. In Frankrijk zal hij het vooral goed doen in Bretagne en Normandië, in de buurt van Het Kanaal of langs de Atlantische kust. Je kunt hem ook in de buurt van een vijver planten, zodat hij profiteert van de omgevingsvochtigheid. Eucryphia’s zijn niet echt geschikt voor het mediterrane klimaat, omdat het daar in de zomer te warm en te droog voor ze is.

Eucryphia houdt van lichte, humusrijke en vruchtbare bodems. Hij houdt niet van droogte: hij heeft een vochthoudende maar toch goed doorlatende grond nodig, zonder overmatige vochtigheid in de winter. Eucryphia cordifolia en Eucryphia x nymansensis zijn de enige soorten die kalk verdragen; de andere soorten staan graag in een eerder zure bodem: aarzel niet om tijdens het planten heidegrond toe te voegen.

Eucryphia staat graag in de zon of halfschaduw. Over het algemeen houdt hij ervan dat zijn voet in de schaduw staat, op een koele plek, en zijn kroon in de zon, wat een rijke bloei bevordert. Let op: vermijd warme en droge standplaatsen en zet hem indien mogelijk beschut tegen de wind, bijvoorbeeld beschermd door een haag, muren of een tuinhuisje…

Kies zijn standplaats zorgvuldig, want Eucryphia houdt er niet van om verplant te worden (zijn wortels zijn kwetsbaar). Hij is niet geschikt om in een pot te kweken.

Wanneer planten?

Wij raden je aan Eucryphia in het voorjaar te planten, rond mei, na de laatste nachtvorst. Woon je in een gebied met een zacht klimaat, waar de kans op vorst klein is, dan kun je hem ook in het najaar planten (september-oktober).

Hoe planten?

1. Begin door de wortelkluit in een bak met water te zetten, zodat deze zich opnieuw volzuigt.
2. Graaf een groot plantgat, twee tot drie keer zo groot als de wortelkluit.
3. Voeg heidegrond en wat compost toe en meng dit met de plantgrond. Als je bodem de neiging heeft water vast te houden, kun je ook wat grof zand toevoegen om de drainage te verbeteren.
4. Plant Eucryphia precies in het midden en zorg ervoor dat hij recht staat.
5. Vul rondom aan met grond zonder de wortelhals te bedekken en druk de grond licht aan.
6. Aarzel niet om een steunpaal te plaatsen, zodat Eucryphia rechtop blijft staan
7. Je kunt ook een gietrand maken, zodat het water gemakkelijker bij de wortels in de bodem dringt.
8. Geef royaal water.

→ Gwenaëlle legt in deze tutorial uit hoe je een heideplant plant.

Eucryphia milliganii, een fraaie heester die opvalt door zijn kleine langwerpige bladeren en kleine witte bloemen

Onderhoud

Eenmaal gevestigd heeft de Eucryphia weinig onderhoud nodig, omdat hij het voordeel heeft dat hij bestand is tegen ziekten en plagen en zonder problemen zonder snoei kan. Je kunt hem echter snoeien als je dat nodig vindt, om dode, beschadigde of verkeerd geplaatste takken te verwijderen. Snoei na de bloei.

De Eucryphia verdraagt geen droogte: de bodem moet in de zomer relatief vochtig blijven, dus geef gerust regelmatig water, bij voorkeur met regenwater. We raden aan de Eucryphia te mulchen door aan zijn voet een laag mulch van pijnboomschors aan te brengen. Zo blijft de bodem langer vochtig. Je kunt ook bodembedekkende planten aan zijn voet planten, die helpen de vochtigheid van de bodem te behouden.

Je kunt elk jaar een dunne toplaag aanbrengen met heidegrond en wat compost, die je door de bodem mengt door deze licht te bewerken met een handklauw.

Bescherm de Eucryphia tijdens de eerste jaren bij strenge vorst gerust door hem af te dekken met een vliesdoek.

Vermeerdering

Eucryphia kan door zaai worden vermeerderd, maar wij raden eerder stekken aan; deze techniek geeft een grotere kans op succes.

Stekken

Eucryphia kan in de zomer, rond juli, worden vermeerderd door stekken van halfverhoute stengels.

1. Neem een gezonde, halfverhoute twijg (zacht aan de top en verhout aan de basis) van 8 tot 10 cm lang en snijd deze net onder een knoop af (het punt waar de bladeren aan de stengel vastzitten).
2. Verwijder de bladeren aan de onderkant, zodat er nog slechts 2 of 3 bladeren aan het uiteinde van de twijg overblijven. Verwijder ook de bloemen of bloemknoppen als je die ziet.
3. Dompel de basis van de stengel in stekpoeder.
4. Vul een pot met lichte, goed doorlatende potgrond en geef water.
5. Plant de stengel in het substraat en druk de potgrond rondom goed aan om luchtbellen te verwijderen en ervoor te zorgen dat de twijg goed contact maakt met het substraat.
6. Zet de pot onder glas op een lichte plek, uit de directe zon.

De stekken van Eucryphia kunnen één tot zes maanden nodig hebben om wortels te vormen. Zorg ervoor dat de bodem vochtig blijft tot ze aanslaan, door regelmatig water te geven. Houd de jonge planten in de winter onder glas en verpot ze het volgende voorjaar in grotere potten, zodat ze zich verder kunnen ontwikkelen.

Lees voor meer informatie ook ons advies over stekken

Combineren

Omdat hij gedijt in een zure, vochthoudende en goed doorlatende bodem en graag met zijn voet in de schaduw staat, aarzel niet om Eucryphia te combineren met zuurminnende heesters, zoals rododendrons en azalea’s, Pieris japonica, Daphne, Japanse esdoorns en hortensia’s. Ontdek Crinodendron hookerianum, dat ook wel de lantaarnboom wordt genoemd, een heester die van mei tot september prachtige rode klokjesbloemen biedt. Denk ook aan de azalea’s uit de serie ‘Encore’, die twee tot drie keer per jaar bloeien, in opeenvolgende bloeigolven van het voorjaar tot het najaar. Daarnaast kun je een Japanse esdoorn planten, bijvoorbeeld de variëteit ‘Summer Gold’, waarvan het goudgele blad voor veel licht zorgt!

Bekijk hier ons volledige assortiment zuurminnende heesters.

Om de bodem vochthoudend en schaduwrijk te houden en tegelijk de vorm van de plant te benadrukken, kun je Eucryphia combineren met bodembedekkende heesters met een lage, spreidende groeiwijze. Denk bijvoorbeeld aan de azalea ‘Pink Cascade’, die niet hoger wordt dan 50 cm, aan Cotoneaster dammeri, heideplanten en de kruipende kardinaalsmuts Euonymus fortunei ‘Radicans’.

→ Ontdek in onze adviesfiche nog meer ideeën om Eucryphia te combineren!