De wereld is oneerlijk, zelfs in de moestuin. Andijvie is daar het perfecte voorbeeld van: net zo smakelijk en gemakkelijk te telen als sla, maar toch veel minder populair en daardoor maar weinig te vinden in onze tuinen. Komt dat door de structuur van het blad? Door het licht bittere accent? Of komt het doordat we andijvie nog niet echt hebben ontdekt? Laten we de kennismaking dus maar beginnen...
Andijvie? Nee, andijvies. En een flinke botanische puzzel!
Wie zich in andijvies verdiept, krijgt eerst te maken met een kleine botanische puzzel. Er bestaan talloze variëteiten. Hoewel ze allemaal tot de grote Composietenfamilie (Asteraceae) behoren, worden ze ingedeeld in twee grote soorten. En dan wordt het ingewikkeld, kijk maar:
1) Cichorium endivia
Tot 'Cichorium endivia', andijvie, of botanisch gezien echte andijvie, rekent men:
- de krulandijvie (Cichorium endivia crispum) met sterk ingesneden bladeren. Enkele variëteiten: 'Fine de Meaux', 'Frisée de Ruffec'
- de andijvie (Cichorium endivia latifolium) met rechtopstaande, gebobbelde bladeren, zoals bijvoorbeeld 'Cornet d’Anjou', 'Géante maraîchère', 'Casque d'Or'.
Maar in geen geval de witlof die in het noorden van Frankrijk chicon wordt genoemd. Ben je de draad kwijt? Dat is normaal, Carl von Linné moet een echte grappenmaker zijn geweest...
2) Cichorium intybus
Cichorium intybus omvat de wilde cichorei : het gaat heel logisch om de cichorei die spontaan in mijn weiland groeit, maar ook om variëteiten die al heel lang worden geteeld en absoluut niets wilds hebben! Je was gewaarschuwd.
Onder de naam Cichorium intybus vallen de volgende variëteiten:
- De kapucijnbaard (Cichorium intybus foliosum), die enigszins op paardenbloem lijkt. De verfijnde smaak heeft een licht bittere ondertoon. Deze cichorei kun je het beste forceren.
- De suikerbroodcichorei (Cichorium intybus foliosum), die prachtige langwerpige kroppen vormt met een helderwit hart.
- De Italiaanse cichorei (Cichorium intybus partim) is vaak kleurrijk (bijv. 'Rouge Trévise', 'Rouge de Vérone') of vormt mooie, roosvormige kroppen ('Grumolo verde'),
- de witlof of witloofcichorei (Cichorium intybus foliosum), die zowel rauw als gekookt interessant is... en voor kinderen wordt bedolven onder een zee van bechamelsaus 🙂
- de koffiecichorei, ook wel industriële cichorei genoemd, van Ami Ricoré (Cicchorium intybus sativum), waarvan de wortel net als die van de cichorei 'Tête d’Anguille' in een gratin kan worden verwerkt. Dat is een streekvariëteit die bijna was verdwenen en die Promesse de Fleurs dit jaar aanbiedt.
Maar wees gerust: of je nu alle botanische subtiliteiten hebt doorgrond of niet, ik moedig je aan om ze te telen, en wel hierom…
In de moestuin is de teelt eenvoudig… Een beetje vorst? Daar zijn we niet bang voor!
In de moestuin is het zaaien van andijvie gemakkelijker dan het zaaien van sla (alles wordt hier uitgelegd: Zo teel en blancheer je andijvie). In tegenstelling tot de zaden van andere slasoorten hebben andijviezaden het enorme voordeel dat ze boven 20 ° C kiemen; warmte versnelt bovendien de start van de groei.
Wanneer de eerste koude nachten aanbreken, hoef je niet veel te vrezen, want andijvie is tamelijk winterhard. En zelfs als krulandijvie en andijvie minder goed tegen de kou kunnen dan wilde cichorei, volstaat een vliesdoek, dat je in een handomdraai aanbrengt, om de planten te beschermen.
Andijvie blancheren? Eenvoudig en niet verplicht...
Andijvie blancheren is niet altijd nodig, want veel variëteiten, zoals de andijvie 'Ronde Verte à cœur plein' en 'Grosse Bouclée', blancheren vanzelf.
Bij blancheren blokkeer je de fotosynthese door de bladeren van licht af te schermen. Voor witlof is het onmisbaar (zie hier: Zo teel je witlof) en je krijgt er zachtere bladeren met een mildere smaak door. Maar geen paniek, het is heel eenvoudig: ongeveer tien dagen vóór de oogstdatum kies je één van de volgende methoden:
- bedek de krop met een terracotta pot of een lichtdichte stolp,
- bind de krop met een touwtje samen, zodat het hart van de andijvie door de buitenste bladeren wordt bedekt,
- bescherm de andijvie met een tunnel van ondoorzichtig plastic of leg, als je de andijvie onder glas teelt, plastic, karton of matten boven op het glas.
De enige voorzorgsmaatregel: blancheer niet als er vorst wordt voorspeld, anders gaat de andijvie zeker rotten.
Zo weet je bijna alles over andijvie; nu hoef je ze alleen nog maar te zaaien! Wacht niet te lang, dit is de juiste periode.
Opmerkingen