“Ouderwets”, zeg je? Ik zeg: “onverwoestbaar”, “slijtvast”, kortom “onmisbaar”: een pleidooi voor de herwaardering van de broodboom en de Japanse skimmia!
Deze twee geslachten heesters hebben veel gemeen: hetzelfde aantal soorten, dezelfde Aziatische oorsprong, hetzelfde wintergroene loof, dezelfde tolerantie voor schaduw en luchtvervuiling, beide tweehuizig (ze vormen mannelijke en vrouwelijke bloemen aan afzonderlijke planten)… en ook dezelfde slechte reputatie! “Banaal”, “ouderwets” of zelfs ronduit “lelijk”: stuk voor stuk wrede en onterechte kwalificaties voor deze toch zo gemoedelijke heesters.
Gemoedelijk? Het bijvoeglijk naamwoord is afgeleid van “gemoedelijkheid”: goedhartigheid, verbonden met eenvoudige omgangsvormen; vertrouwdheid (Larousse). En wat is er gemoedelijker dan deze twee heesters, waarvan het silhouet zo vertrouwd is in het collectieve geheugen, omdat ze sinds het einde van de 19e eeuw massaal in plantsoenen zijn aangeplant?
Ze stellen weinig eisen aan de grondsoort of de vruchtbaarheid ervan, evenmin aan de vochtigheid of de standplaats. Ze zijn niet gevoelig voor ziekten en vragen weinig snoei en onderhoud… Kortom, ze voldoen aan alle eisen van de moderne tuinier. Wat de omstandigheden ook zijn, Japanse skimmia's en broodbomen groeien gemakkelijk zonder dat je er veel omkijken naar hebt… en zonder meer te vragen! Vooral op een schaduwrijke plek zijn ze ongeëvenaard, bij voorkeur een koele plek, maar ook op de lastigste standplaats: droge, diepe schaduw, onder bomen of tegen een muur.
In de zomer kun je ze rustig vergeten; in de winter laten ze zich zien, wanneer de concurrentie in rust is. Dankzij hun lichte loof (bij broodbomen) of hun rode vruchten (meestal bij Japanse skimmia's), en bij vrouwelijke broodbomen soms dankzij beide, brengen ze aangename warmte in heldere maar koude winterdagen. Dat was ook het geval tijdens dit februarieweekend in het park van La Beaujoire in Nantes, waar deze foto's zijn gemaakt.
Ik laat graag het laatste woord aan de beroemde Engelse tuinier Christopher Lloyd, die al in de jaren 70 schreef: “Geef de broodboom een kans – in de schaduw, als je wilt, maar dan wel in een mooie, vochtige en niet te donkere schaduw – snoei hem voor een mooie vorm, kies je cultivar zorgvuldig en je wordt beloond”*. Dat geldt net zo goed voor Japanse skimmia's…
[*in het origineel: “Give the aucuba its chance - in shade, if you like, but nice damp shade and not too dark - prune it for shape, choose your cultivar carefully and you will be rewarded” (in: Lloyd, Christopher (1973) Foliage Plants. Gardeners Book Club (Collins), Newton Abbot, p. 63.)]
Opmerkingen