De 10 beste bodembedekkende planten tegen onkruid

Rotsooievaarsbek: aromatische bladeren voor droge schaduw

Er zijn verschillende vaste ooievaarsbekken die als bodembedekker kunnen dienen. Maar geen enkele kan qua groeikracht en robuustheid tippen aan de Geraniums macrorrhizum. Het is een echte plantaardige bulldozer en vrijwel de enige vaste plant die zelfs klimop weet terug te dringen! Deze vaste ooievaarsbek voorkomt uitstekend dat onkruid groeit.

De Geranium macrorrhizum is een bodembedekker met zacht, aromatisch maar vooral wintergroen loof. De plant bloeit van mei tot juni, met enkele nabloeiingen in de loop van het seizoen, met kleine roze of witte bloemen, afhankelijk van de variëteit. In het najaar trakteert hij ons zelfs op prachtig oranjerood loof.

Deze vaste ooievaarsbek breidt zich dankzij zijn wortelstokken snel over een groot oppervlak uit. Hij is erg mooi als hij in grote partijen wordt aangeplant en een zeer regelmatig tapijt vormt.  Dat maakt hem bijzonder waardevol voor de inrichting van de voet van een haag of bomen, de rand van een halfschaduwrijk pad en de ruimte tussen rozen en andere heesters.

Je kweekt hem in de halfschaduw of zelfs in droge schaduw onder bomen; tussen de wortels door groeien schrikt hem niet af. Deze vaste plant is zeer winterhard, stelt weinig eisen aan de bodem en verdraagt droogte uitstekend. Eenmaal gevestigd vraagt de Geranium macrorrhizum geen enkel onderhoud meer.

Er bestaan enkele interessante variëteiten, waaronder ‘Spessart’ met witte bloemen en ‘Olympos’ met roze-paarse bloemen.

Geranium macrorhizum ‘Olympos’

→ Bekijk ook onze adviesfiche: Vaste ooievaarsbekken, de beste bodembedekkers

Pachysandra terminalis: glanzend, wintergroen loof voor frisse schaduw

Het Pachysandra terminalis, ook wel dikkemanskruid genoemd, is een wintergroene bodembedekkende vaste plant voor schaduwrijke plekken. Hij verdraagt wortelconcurrentie en is de ideale partner voor bomen en hagen, waarvan hij de voet het hele jaar door bedekt met zijn mooie glanzende bladeren.

De bladeren van de variëteit ‘Green Carpet’ zijn zelfs glanzend, waardoor het tapijt een mooie, frisse groene kleur krijgt. De plant blijft compact en wordt dan niet hoger dan 15 cm. Het dikkemanskruid kan soms één tot twee jaar nodig hebben om zich te vestigen, maar daarna groeit het gestaag uit tot een dicht tapijt dat voorkomt dat onkruid groeit.

Aan het begin van de zomer zorgt de Pachysandra terminalis voor een bescheiden witte bloei, die het loof verfraait met kleine aren van enkele centimeters hoog.

De Pachysandra terminalis staat graag in de schaduw of halfschaduw, maar beslist niet in de zon, die het loof zou verschroeien. Het dikkemanskruid houdt van rijke, frisse bodems, maar deze moeten wel goed gedraineerd zijn. Deze vaste plant is winterhard en groeit op alle soorten neutrale of licht zure bodems. Eenmaal gevestigd heeft het dikkemanskruid geen onderhoud nodig.

Pachysandra terminalis ‘Green Carpet’

→ Bekijk ook onze complete fiche over het dikkemanskruid

Stachys byzantina: een fluweelzachte bodembedekker voor de zon

Stachys byzantina (synoniem: Stachys lanata) is een vaste plant met kruipende rizomen, afkomstig uit Euraziatische kalkgraslanden. Daarom staat hij graag in goed doorlatende, maar bij voorkeur losse en diepe grond. Hij is buitengewoon winterhard en uitstekend bestand tegen zomerdroogte. Deze vaste plant heeft langwerpige, grijze en behaarde bladeren, zo zacht als… “berenoren” of “ezelsoren“, waaraan hij zijn twee Nederlandse namen te danken heeft.

De wortelstok breidt zich uit en vormt zeer snel nieuwe bladrozetten. Slechts twee kweekpotjes met Stachys kunnen in één seizoen een vierkante meter koloniseren. Dat is behoorlijk indrukwekkend! Stachys byzantina is een onmisbare bodembedekker in een droge tuin zonder beregening of in een niet al te droge rotstuin. Hij vormt er prachtige, fluweelachtige en wintergroene tapijten waarvan de witte kleur alle begeleidende planten, en vooral roze bloemen of blauwe tinten, mooi laat uitkomen.

Stachys byzantina vormt van juni tot augustus bloemstengels met een wollige beharing en enkele vrij onopvallende roze bloemen, die onvermijdelijk hommels en bijen aantrekken.

De variëteit ‘Big Ears’ (in het Frans ‘grote oren’) is zo genoemd vanwege de omvang van haar bladeren, die duidelijk groter zijn dan die van de botanische soort.

Stachys byzantina staat graag in de zon en in losse, diepe, arme en goed doorlatende grond. Hij verdraagt geen zware, ‘s winters met water verzadigde grond, waardoor zijn wortels kunnen gaan rotten. Een kalkrijke bodem en zeer droge zomers verdraagt hij goed zodra hij eenmaal gevestigd is. Deze bodembedekker vraagt geen onderhoud, behalve het snel wegknippen van de uitgebloeide bloemen om te voorkomen dat de plant kaal wordt.

Stachys byzantina, loof en bloei

→ Bekijk onze volledige fiche over Stachys

Vinca minor of kleine maagdenpalm: sterk op elke standplaats

Kleine maagdenpalmen zijn perfecte bodembedekkers, omdat ze zelfs de meest beschaduwde plekken koloniseren, waar ze echter wel wat minder rijk zullen bloeien. Ze vormen snel dichte tapijten en bedekken de bodem onder bomen of heesters, waarvan ze de wortels niet vrezen, in rotstuinen of langs paden. Vinca minor verwildert gemakkelijk in een wat wilde onderbegroeiing.

De Vinca minor ‘Gertrude Jekyll’ is een uitzonderlijk dichte en sterk bodembedekkende kleine maagdenpalm, die een laag tapijt vormt, geweven van wintergroene bladeren in een elegante donkergroene kleur. Bij contact met de bodem vormen de stengels groeikrachtige wortels, waardoor deze plant verder zijdelings kan groeien en de groei van onkruid sterk beperkt. Vroeg in het voorjaar opent zich een overvloed aan kleine witte sterretjes om de halfbeschaduwde delen van de tuin te verlichten. Het is een betrouwbare en winterharde vaste plant die een goede bodembedekker vormt in de halfschaduw of in de schaduw van bomen, waarvan ze de wortels niet vreest.

Kleine maagdenpalmen verdragen elke vochthoudende bodem en zijn mooier in grond die niet uitdroogt, ook al verdragen ze zomerdroogte uitstekend en hebben ze geen water nodig. Ze doen het goed op elke standplaats, met een voorkeur voor halfschaduw. Kleine maagdenpalmen verdragen kalk en arme bodems uitstekend.

Vinca minor ‘Gertrude Jekyll’

→ Bekijk ook onze uitgebreide fiche over maagdenpalmen

Schoenlappersplanten: sterk, robuust en weer geliefd

Schoenlappersplanten, je bent er dol op of… je haat ze! Sommigen verwijten ze hun te grote bladeren en een, laten we zeggen, soms… weinig verfijnde bloei. Maar het is vooral een plant die ongelooflijk doeltreffend en uiterst sterk is. Je krijgt een goed beeld van de diversiteit van schoenlappersplanten, en meteen ook van de schoonheid van dit botanische geslacht, als je wat langer stilstaat bij bepaalde variëteiten: met witte of lichtere bloemen, of juist met een intensere roze kleur, met kleine bladeren, met een mooie bladkleur in het najaar… Kortom, laten we schoenlappersplanten, of de ‘ schoenlappersplant’, niet langer links liggen, want het is een van de meest bijzondere wintergroene vaste planten.

Schoenlappersplanten zijn zeer geliefde bodembedekkende vaste planten vanwege hun wintergroene loof, dat groen is en in de winter roodachtige tinten krijgt, en vanwege hun voorjaarsbloei in dichte pollen met vaak roze, witte of rode bloemen, afhankelijk van de variëteit. Deze bloei begint bij de vroegste variëteiten eind maart, soms zelfs al veel eerder, en duurt tot half juni. Schoenlappersplanten worden zeer oud en kunnen tientallen jaren leven zonder enige verzorging.

De Bergenia cordifolia ‘Eden’s Dark Magic’ is het hele jaar door een sierlijke variëteit dankzij haar grote, glanzende en gerimpelde bladeren, die mooi zijn afgezet met een rode rand en in het najaar geleidelijk verkleuren naar zeer donkerpaars en vervolgens naar ijskastanjebruin, en dankzij haar felgekleurde voorjaarsbloei in magentaroze en rood.

Deze plant groeit vanuit een kruipende rizoom en kan na verloop van tijd een aanzienlijk oppervlak bedekken, maar haar groei is relatief langzaam. Plant daarom vanaf het begin minstens 7 planten per vierkante meter. Later zal het loof het bodemoppervlak zo volledig bedekken dat er geen enkele plant meer tussen de schoenlappersplanten kan groeien.

De Bergenia ‘Eden’s Dark Magic’ groeit goed in de meeste bodems, maar humusrijke, vochtige grond is ideaal. De plant gedijt in de schaduw, halfschaduw of op een zonnige standplaats die niet te heet wordt.  Hij kan uitstekend worden gebruikt in de rotstuin als bodembedekker, om een pad te omzomen of aan de voet van bladverliezende heesters.

Bergenia cordifolia ‘Ouvertüre’

→ Bekijk onze volledige fiche over schoenlappersplanten.

Epimedium: een bodembedekker voor een sprookjesachtig bosgebied

Elfenbloemen zijn mooie, schaduwminnende bodembedekkende vaste planten. In het voorjaar dragen ze kleine, feeëriek ogende bloemen waaraan de plant haar mooie bijnaam “elfenbloem” te danken heeft.

Het dichte loof van elfenbloemen maakt ze tot uitstekende onkruidwerende bodembedekkers. Het zijn planten die zich dankzij hun wortelstokken langzaam uitbreiden. De bladeren krijgen in het voorjaar en najaar vaak prachtige kleuren, maar let op: afhankelijk van de variëteit en soort kan het loof bladverliezend of wintergroen zijn.

Van de elfenbloemen is Epimedium alpinum een kleine wilde soort, afkomstig uit Midden- en Oost-Europa. In het voorjaar is deze vaste plant bedekt met een wolk van kleine bruinrode en gele bloemen. Hij wordt gekweekt om zijn wintergroene loof, dat in het voorjaar appelgroen is en in de winter diepgroen wordt, en zo een tapijt van 30 cm hoog vormt.

De zeer winterharde en makkelijk te telen Epimedium alpinum groeit bij elke standplaats, maar komt het best tot zijn recht in de schaduw, onder bomen of op een beschaduwde helling. Van de elfenbloemen verdragen de westelijke soorten moeilijkere groeiomstandigheden dan de oostelijke soorten, zoals droge schaduw, en kunnen ze zelfs zware of kalkrijke bodems verdragen.

Plant Epimedium alpinum in de schaduw of halfschaduw (en zelfs in de niet te felle zon) in lichte, humusrijke grond die in de zomer vochtig blijft. Deze soort groeit relatief langzaam, reken daarom op minstens 5 planten per vierkante meter voor een direct effect. Deze elfenbloem leeft vele jaren zonder speciale verzorging.

Epimedium x versicolor ‘Cupreum’

→ Bekijk onze volledige fiche over elfenbloemen.

Lievevrouwebedstro: een inheemse vaste plant van onze bossen

Galium odoratum, beter bekend als lievevrouwebedstro, is een kleine, zeer winterharde schaduwminnende bosplant die mooie groene tapijten vormt en in het voorjaar tot leven komt met lieflijke, kleine ivoorwitte bloemen, die rijk zijn aan nectar en subtiel geuren.

Als wintergroene bodembedekker is lievevrouwebedstro bijzonder geschikt voor schaduwrijke plekken in de tuin, die het met de ingetogen charme en doeltreffendheid van wilde planten aankleedt. Deze plant breidt zich via zijn wortelstokken snel in de breedte uit.

De licht geurende bloei vindt plaats van mei tot juni, met bloeiwijzen die op kleine schermen lijken. Nadat de bloem door insecten is bestoven, maakt deze plaats voor een kleine behaarde vrucht die zich aan de vacht van dieren hecht en zo voor de verspreiding van de plant zorgt (dit noemen we zoochorie).

Deze landelijke vaste plant wordt gebruikt als bodembedekker aan de voet van loofbomen, langs een pad of bij een schaduwrijke muur. Vroeger werden de vers afgesneden bladeren gebruikt om het huis te parfumeren en werden de bloemen verwerkt in boeketten die in kasten werden gezet om insecten op afstand te houden en het linnengoed te parfumeren. Ook goed om te weten: de bloemen kunnen worden gebruikt om witte wijn op smaak te brengen (dit mengsel wordt in het zuiden van België trouwens Maitrank genoemd).

Galium odoratum is goed bestand tegen kou (-20 °C) en groeit in niet te felle zon of halfschaduw, in vochthoudende, zelfs kleiige grond die in de winter niet te nat is. De voorkeur gaat uit naar lichte, humusrijke bosgrond (zijn natuurlijke standplaats). Zodra de plant goed is gevestigd, vraagt hij geen enkel onderhoud meer.

Galium odoratum

→ Bekijk onze complete fiche over lievevrouwebedstro.

Achillea crithmifolia: een taaie voor in de zon

De Achillea crithmifolia, ook wel zeevenkelbladig duizendblad genoemd, is een krachtige, vaste plant die worteluitlopers vormt en snel een dicht, wintergroen tapijt kan vormen. Het fijn ingesneden, zilvergrijze loof voelt zeer zacht aan en wordt in de zomer gesierd door witte tot crèmekleurige bloemschermen.

Dit duizendblad verspreidt zich snel over meer dan een meter via zijn worteluitlopers. Het loof blijft in de winter groen, maar kan in de zomer bij extreme droogte soms verdorren. Geen paniek: de plant loopt weer uit zodra de eerste regen valt.

Achillea crithmifolia is zeer winterhard en stelt weinig eisen aan de bodem. De plant heeft weinig water nodig en beperkt de groei van onkruid, terwijl hij de tuin een zeer natuurlijke uitstraling geeft. Met dit duizendblad hoef je minder vaak te maaien, maar vooral minder water te geven dan een gazon nodig heeft, zelfs in een droog klimaat en op plaatsen waar slechts matig overheen wordt gelopen.

Achillea crithmifolia groeit in de volle zon (of in de halfschaduw in een warm en droog klimaat) in gewone tuingrond, die goed is voorbereid en losgemaakt om de plant een goede start te geven. De plant past zich uitstekend aan goed gedraineerde kalkrijke of kleihoudende bodems aan, ook als deze in de zomer droog zijn.

Achilea crithmifolia

IJsboem: een vetplant voor de zon in het zuiden

De Delosperma, ijsbloem of ook Delosperma ficoïde, is een opvallende bodembedekkende vaste plant met een lange, uitbundige bloei en een krachtige groei.

De plant vormt kussens met vlezig blad (waarvan de vlezige weefsels rijk zijn aan water), die van juni tot het najaar volledig bedekt zijn met grote bloemen. Deze ijsbloem heeft kruipende stengels die gemakkelijk wortelen en zo de ruimte over een breedte tot 1 m koloniseren onder goede omstandigheden, in vruchtbare en niet te droge bodem. Het is een uitstekende bodembedekker voor droge bodems, die de groei van onkruid sterk vermindert.

De variëteit Delosperma ‘Wheels of Wonder Orange’ produceert grote, feloranje bloemen (met de diameter van een muntstuk van 2 euro), met een geel hart.

Ijsbloemen groeien graag tussen stenen, de tegels van een pad of op een droge helling, zolang ze daar maar wat substraat vinden.

Deze ijsbloemen vragen geen onderhoud en zijn een uitstekend alternatief voor gazon op moeilijke en verwaarloosde plekken in de tuin. De plant gedijt in een droge omgeving, in de zon in zeer goed doorlatende bodem. De plant is half winterhard en kan daarom beter in een pot worden gekweekt in gebieden waar de temperaturen regelmatig onder -10 °C dalen.

Delosperma cooperi

Klimop 'Bellecour': de beste bodembedekker

Ja hoor! Gewoon klimop! Maar niet zomaar een: de variëteit Hedera ‘Algerian Bellecour®’ is een sterk kruipende vorm van de Canarische klimop.

Hij vormt in het voorjaar een rijk loof dat schitterend lichtgroen is en in de zomer donkerder groen kleurt. Deze groeikrachtige variëteit vormt snel een opmerkelijke wintergroene bodembedekker, die zeer nuttig is op halfschaduwrijke plaatsen of zelfs in de schaduw. Ideaal om een grote talud of de voet van een haag te bedekken; hij is bestand tegen droogte en arme of omgewoelde bodems. De klimop ‘Bellecour’ is een perfecte oplossing om onkruid te bestrijden en de bodem gelijkmatig te bedekken.

Dankzij zijn zeer snelle groei kan de klimop ‘Bellecour’ in enkele jaren een lengte van 8 tot 10 m en een hoogte van 40 tot 50 cm bereiken, waarbij de roodachtige takken over de bodem kruipen. De klimop ‘Bellecour’ is een steriele variëteit die geen bloemen of vruchten vormt.

De Hedera ‘Algerian Bellecour’ kan het hele jaar door worden geplant in gewone tuingrond die goed is bewerkt en tijdens de zomer in de eerste twee jaar na het planten vochtig wordt gehouden. Hij is niet bang voor kalkrijke, kleiige en zware bodems, zolang deze goed zijn losgemaakt en gedraineerd. Hij past zich aan elke standplaats aan, van zon tot schaduw, maar geeft de voorkeur aan halfschaduwrijke plaatsen. Je kunt hem regelmatig snoeien om hem in vorm te brengen of binnen een afgebakende ruimte te houden.

Hedera algeriensis Bellecour