Gardenia beschermen tegen kou en overwinteren?

Een vorstgevoelige heester met een betoverende geur

De gardenia staat bekend om zijn geurende bloemen en is een heester die voorkomt in de tropische en subtropische bossen van Azië en Zuid-Afrika. Afhankelijk van de variëteit variëren de bloemen van zuiver wit tot ivoorkleurig of crèmekleurig en verschijnen ze tussen mei en september. Om te bloeien heeft de gardenia veel licht nodig: het is een langedagplant. Dat betekent dat hij 12 tot 13 uur licht per dag nodig heeft om de bloemknoppen volledig te laten rijpen. In de winter zie je daarom misschien wel knoppen verschijnen, maar die gaan maar zeer zelden open.

→ Ga voor alle informatie naar de plantenfiche: “Gardenia: planten, onderhoud, snoei, water geven“

Meer of minder winterharde variëteiten

Sommige Gardenia-variëteiten, zoals de variëteiten ‘Kleim’s Hardy’ en ‘Crown Jewel’, verdragen temperaturen tot -12 °C. Deze kunnen dan in de volle grond worden gekweekt in de zachtste streken. Tuiniers in gebieden met de koudste en vochtigste winters zullen hem in een pot moeten kweken. Hetzelfde geldt voor de minst winterharde variëteiten, zoals Gardenia thunbergia, die temperaturen tot -5 °C verdraagt.

De variëteit ‘Summer Snow’ is de winterhardste. Als vrij recente variëteit heeft ze als voordeel dat ze temperaturen tot -15 °C verdraagt. Ze is bovendien beter bestand tegen droge lucht en droge bodem, zonder ons tussen mei en juli haar bedwelmende geur te onthouden. Deze heester vormt een klein, rond struikje van ongeveer 1 m in doorsnee. De bladeren zijn donkergroen, glanzend en langwerpig. De bloemen zijn iets minder talrijk dan bij de andere variëteiten, maar iets groter. Ze zijn halfgevuld en hebben een helderwitte kleur, die mooi contrasteert met het loof. Net als de andere gardeniavariëteiten plant je hem in de halfschaduw, waar hij van de ochtendzon profiteert. Hij vindt een plek in een border met heidegrond, naast azalea’s en andere rododendrons.

Een gardeniaplant in pot laten overwinteren

Wanneer de potten naar binnen halen?

Zodra de eerste nachtvorst wordt aangekondigd, dat wil zeggen vanaf half oktober in het noorden van Frankrijk; hoe zuidelijker je gaat, hoe later de datum valt. Potten hebben des te meer last van vorst naarmate hun oppervlak kleiner is. De vorst dringt binnen over het hele oppervlak, dat dicht tegen de wortelkluit en de wortels aanligt. Haal de pot daarom beslist naar binnen voordat deze vorstperiodes aanbreken.

Waar zet je de pot in de winter?

Gardenia’s die in potten zijn geplant, moeten in de winter naar binnen. Maar niet zomaar ergens! Zet de pot ook niet naast de open haard! Het beste is om de plant in een kas of veranda te zetten. Heb je die niet, kies dan een ruimte waar de temperatuur rond de 17 °C ligt, een ideale omgeving voor de gardenia. De plant verdraagt temperaturen tot 24 °C, maar heeft dan meer vocht nodig. Vermijd tochtige plekken en kies voor veel licht, maar geen direct zonlicht. Kies voor de pot bij voorkeur terracotta, zodat vocht en lucht kunnen circuleren.

Gardenia in pot

Verzorging van gardenia in pot in de winter

Een gardenia vraagt niet veel verzorging als hij op de juiste plek staat. De gardenia houdt van vocht. Het is raadzaam om hem op een bed van kleikorrels of met water doordrenkte kiezels te zetten. Zo profiteert de plant van het verdampende water. Bovendien krijgt hij in het warme seizoen regelmatig water en wordt hij besproeid, op voorwaarde dat de bloemen niet nat worden. In de winter beperk je het water geven tot twee keer per maand. Gebruik in geen geval kalkhoudend water, daar heeft de gardenia een enorme hekel aan! Gebruik liever regenwater. Wacht altijd tot het substraat droog is voordat je opnieuw water geeft; deze heester houdt van vocht, maar niet van doorweekte grond. Het bed van kiezels of kleikorrels moet altijd enkele centimeters in het water staan, zodat er voortdurend vocht beschikbaar is.

De gardenia in de volle grond beschermen

Enkele eenvoudige handelingen helpen de gardenia de frisse winter te doorstaan. Ook als je in een zachte regio woont, kun je beter voorzichtig zijn en deze heester enkele verzorgingsbeurten geven.

Hier zijn enkele handelingen die hem helpen de winter in de tuin door te komen:

1. Begin met hem op een beschutte plek uit de wind te zetten, bij voorkeur tegen een muur. De winterse zonnestralen kunnen de plant dan opwarmen.
2. Breng vervolgens vóór de winter een mulchlaag aan. Kies hiervoor pijnboomschors of bladeren, zodat de wortels warm blijven en de bodem tegelijkertijd zuurder wordt.
3. Om hem tegen vorst te beschermen, dek je hem af met een vliesdoek, dat hem ook beschermt tegen regen, sneeuw en zelfs hagel. Lucht regelmatig op dagen waarop het niet vriest: verwijder het vliesdoek dan enkele uren, en zorg ervoor dat je het ‘s nachts weer terugplaatst. Plaats het vliesdoek zodra de eerste nachtvorst wordt aangekondigd.
4. Wat de watergift betreft, beperk je die tot één keer per week, bij voorkeur ‘s ochtends, zodat het water ‘s nachts niet op de plant bevriest.