Plantdichtheid: alles wat je moet weten

Welke criteria bepalen de plantdichtheid?

De plantdichtheid hangt af van de groeiwijze en het vermogen van de planten om zich uit te breiden. Sommige groeien vooral in de hoogte, terwijl andere bodembedekkend en kruipend zijn. Planten met een relatief smalle groeiwijze kunnen uiteraard dichter bij elkaar worden geplant dan planten die de neiging hebben zich uit te breiden. Houd rekening met de toekomstige ontwikkeling van de heester of plant, de manier waarop hij vertakt en zijn uiteindelijke breedte.

De plantafstanden hangen ook af van het visuele effect dat je wilt bereiken en van het soort onderhoud dat wordt uitgevoerd (regelmatig of minder vaak snoeien, scheuren en wieden). Als je regelmatig wilt snoeien, kun je dicht planten. Maar als je de bomen en heesters liever een natuurlijke groeiwijze laat ontwikkelen zonder veel in te grijpen, houd dan bij het planten grotere afstanden aan.

Over het algemeen houd je grotere plantafstanden aan in tuinen met een grafische of formele stijl en in Japanse tuinen, om een strak, rustig en zeer verzorgd effect te creëren. In tuinen met een naturalistische stijl en in cottagetuinen kunnen de planten dichter bij elkaar staan, voor een wild, spontaan en natuurlijk effect.

Over het algemeen geven we in de plantenfiches voor elke variëteit de aanbevolen plantdichtheid aan. Kun je deze informatie niet vinden, zoek dan de uiteindelijke breedte op van de planten die je wilt aanplanten. Je kunt dan de helft van deze breedte als plantafstand aanhouden. Als een heester bijvoorbeeld twee meter breed wordt, plant je hem op minstens één meter afstand van andere heesters. Zo krijgen ze alle ruimte om zich volledig te ontwikkelen zonder elkaar te hinderen. Wordt een vaste plant 40 cm breed, dan kun je er meerdere planten met een tussenruimte van 20 cm. Plant je twee verschillende soorten, tel dan hun breedtes bij elkaar op en deel de uitkomst door twee om de plantafstand tussen beide te bepalen!

Te dicht of te ruim planten: wat zijn de gevolgen?

Wanneer je jonge heesters in een kleine pot koopt, kan het verleidelijk zijn om ze te dicht bij elkaar te planten.

Wanneer je te dicht op elkaar plant, is de luchtcirculatie minder goed, wordt de atmosfeer vochtiger en benauwder en krijgen schimmelziekten meer kans om zich te ontwikkelen. De planten kunnen ook ijl worden (ze produceren dan lange, dunne en kwetsbare stengels om het licht te zoeken). Ook kunnen de sterkst groeiende planten de andere verstikken en zullen sommige waarschijnlijk niet overleven. Bovendien zijn de kosten van een zeer dichte border veel hoger dan wanneer je de juiste plantafstanden aanhoudt!

Als je vaste planten dicht bij elkaar plant, krijg je meteen een mooi effect, maar ze moeten sneller worden gescheurd. Ook heesters die te dicht bij elkaar staan, moeten regelmatig worden gesnoeid en vragen meer onderhoud.

Vergeet ook niet dat sommige planten zich na verloop van tijd van nature uitbreiden: bamboe, munt, maagdenpalm, Rodgersia, duizendknoop, Aegopodium podagraria… Dat geldt over het algemeen voor wortelstokvormende planten en voor planten die wortelopslag vormen, zoals de valse acacia en de fluweelboom.

Niet alle planten groeien even krachtig: sommige groeien langzaam en blijven op hun plek, doen er lang over om goed aan te slaan en zich te ontwikkelen, terwijl andere al snel geneigd zijn zich uit te breiden en buiten hun standplaats te groeien.

Als je relatief ruim plant, hoef je minder vaak te snoeien, maar het visuele effect is minder dicht of het duurt langer voordat dat zo wordt. De border kan er bij het planten arm en weinig gevuld uitzien, maar hij wordt na verloop van tijd voller en de planten krijgen de ruimte om zich volledig te ontwikkelen.

Ook krijgen hagen een kaal en minder aantrekkelijk uiterlijk als de planten te ver uit elkaar staan. Het nut als privacyscherm en windscherm gaat dan verloren. Bij vaste planten blijft er ruimte over voor onkruid om zich te ontwikkelen. De bodem droogt bovendien sneller uit en je moet iets vaker water geven. Met de juiste plantafstand krijg je een volle en evenwichtige border, terwijl de planten voldoende licht krijgen en niet met elkaar hoeven te concurreren om ruimte bij de wortels.

De planten lijken bij het aanplanten van de border zeer ver uit elkaar te staan, maar ze zullen snel voller worden en de hele ruimte innemen!

Welke plantafstanden moet je aanhouden?

De plantafstand wordt gemeten van het midden van de ene plant tot het midden van de volgende.
Om de afstand tussen de planten te bepalen, moet je de dichtheid vaststellen (het aantal planten per m²), vervolgens het oppervlak berekenen dat één plant bedekt en daarvan de vierkantswortel nemen.

Bijvoorbeeld, als de dichtheid voor een bepaalde soort 5 planten per m² bedraagt:

1 m² / 5 planten = 0,2 (dit betekent dat één plant 0,2 m² bedekt)

√0,2 = 0,45 m = 45 cm

Je moet dus een plantafstand van 45 cm aanhouden.

Je kunt ook de omgekeerde berekening maken en uitgaan van de afstand tussen de planten om het aantal planten per m² (de dichtheid) te bepalen:

Bijvoorbeeld, als je 45 cm tussen de planten aanhoudt:

0,45 x 0,45 = 0,2

1/0,2 = 5 planten per m²

Met de dichtheid kun je bepalen hoeveel planten je nodig hebt om een border te beplanten. Bereken het oppervlak van de border in m² door de lengte met de breedte te vermenigvuldigen en vermenigvuldig dit oppervlak vervolgens met de dichtheid van de plant die je wilt planten.

Hieronder staat een tabel die je helpt om je vaste planten op de juiste afstand te planten: