Ziekten en plagen van de hazelaar

De snuitkever

De meest voorkomende plaag van hazelaars is de hazelnootboorder. Het is een kleine kever die op snuitkevers lijkt en zijn eieren in hazelnoten legt, één per vrucht, in juni. In de vrucht ontwikkelt zich een larve die de hazelnoot opeet. De zeer vraatzuchtige hazelnootboorders kunnen een volledige oogst hazelnoten opeten. De volwassen kevers knabbelen ook aan de bladeren van de hazelaar.

Symptomen

De hazelnootboorder is 1 cm lang en bruin, met een lichaam dat bedekt is met fijne beige of gele haren en schubben. Hij heeft grote, ronde, zwarte ogen en een rostrum, een soort lange, zeer dunne en gekromde neus waarmee hij de schil van hazelnoten doorboort om er zijn eieren in te leggen. Dit rostrum is een derde van de totale lengte van het insect en heeft twee geknikte antennes. De larve van de hazelnootboorder is ongeveer 1,5 cm lang, crèmewit van kleur en heeft een bruine kop.
Andere tekenen dat je hazelaar is aangetast door de hazelnootboorder: de hazelnoten vallen vroegtijdig op de grond, ze hebben een klein gaatje en de hazelnoot is leeg. De vruchten kunnen na aantasting door hazelnootboorders en bij vochtig weer ook bedekt raken met grauwe schimmel.

Preventie en bestrijding

Elk seizoen kun je maatregelen nemen om de hazelnootboorders te bestrijden.

• Leg in het voorjaar lijmbanden rond de stam van de hazelaar.
• In mei en juni kun je de volwassen hazelnootboorders bestrijden door de boom te schudden nadat je eerst een lichtgekleurd laken op de bodem hebt gelegd. Zo vang je de insecten op en kun je ze vervolgens verwijderen.
• Verzamel in de zomer de vruchten met gaatjes of vruchten die vroegtijdig op de grond zijn gevallen en vernietig ze door ze te verbranden.
• Maak in het najaar en de winter de bodem los om de larven die zich daarin bevinden naar boven te brengen en ze bloot te stellen aan hun natuurlijke vijanden, zoals de merel.
• Je kunt ook de komst van natuurlijke vijanden van hazelnootboorders bevorderen, zoals loopkevers, door insectenhotels in de buurt van je hazelaar te plaatsen.

Lees voor meer informatie ons advies over de hazelnootboorder.

De hazelnootboorder is een plaag die specifiek voorkomt bij notenbomen

De echte meeldauw

Echte meeldauw is een schimmelziekte die wordt veroorzaakt door microscopisch kleine schimmels.

Symptomen

Echte meeldauw is te herkennen aan de witte, poederachtige viltlaag die op de bladeren verschijnt. Daarom wordt echte meeldauw ook wel «de witziekte» genoemd. De bladeren kunnen afvallen en er kunnen zwartachtige vruchten verschijnen.

Preventie

Om deze ziekte te voorkomen, moet je ervoor zorgen dat de lucht goed rond de hazelaar kan circuleren. Als preventieve behandeling kun je vernevelen met een afkooksel van heermoes.

Behandeling

Deze ziekte brengt de hazelaar niet in gevaar als ze beperkt blijft. In dat geval verwijder je de aangetaste bladeren. Bij een ernstigere aantasting vernevel je middelen op basis van zwavel, zuiveringszout, brandnetelgier of een afkooksel van heermoes om echte meeldauw te behandelen.

Lees meer in onze adviesfiche over echte meeldauw

Symptomen van echte meeldauw

De groene bladluizen

Groene bladluizen vallen soms hazelaars aan, maar richten geen grote schade aan.

Symptomen

Deze kleine groene insecten voeden zich met het sap van jonge scheuten en bladeren. Door hun toedoen kunnen de bladeren vervormen en kan er een zwarte substantie verschijnen die roetdauw wordt genoemd, waardoor de planten er kleverig uitzien.

Preventie

Om aantastingen door groene bladluizen te voorkomen, kun je een beroep doen op natuurlijke vijanden zoals lieveheersbeestjes en gaasvliegen. Wanneer je ze in de tuin uitzet, vormen ze een natuurlijke en doeltreffende manier om de vermeerdering van bladluizen af te remmen.

Bestrijding

Om bladluizen te verwijderen, kun je ze met de hand verwijderen of met een krachtige waterstraal wegspuiten. Je kunt ook een oplossing op basis van zwarte zeep, verdund in water, verstuiven in een dosering van 15 tot 30 g per liter water.

Lees voor meer informatie onze adviesfiche: « Bladluis: herkennen en bestrijden »

Kolonie groene bladluizen

De galmijt

De Phytoptus avellanae is een piepkleine witte galmijt die de bladknoppen van de hazelaar aantast, wat de oogst kan verminderen.

Symptomen

De bladknoppen zwellen abnormaal op en vertonen zeer ver uit elkaar staande schubben en verdroging.

Preventie en bestrijding

De behandeling bestaat uit het verwijderen van de aangetaste bladknoppen.

Phytoptus avellanae op een bladknop

De wintervlinder

Het is een vlinder waarvan de lichtgroene rupsen zich voeden met de bladeren van de hazelaar.

Symptomen

De bladeren zijn aangevreten en zitten vol gaten. Er kunnen zijden draden en kleine groene rupsen worden waargenomen.

Preventie

Breng in het najaar een lijmband rond de takken aan.

Bestrijding

Verwijder de rupsen met de hand.

De wintervlinder

De andere plagen

De hazelaar kan ook worden aangetast door andere insecten, zoals bladwespen, larven die aan de bladeren knagen, of door wantsen die de hazelnoten aanprikken, waardoor ze niet meer geschikt zijn voor consumptie. Ook hazelaarmozaïek kan worden waargenomen, veroorzaakt door een virusziekte die een mozaïekpatroon op de bladeren vormt. Let ook op het verschijnen van de Japanse kever, Popillia japonica, die schade veroorzaakt aan fruitbomen, waaronder hazelaars, in Italië, de Verenigde Staten en Canada. Het verschijnen van gekartelde bladeren verraadt zijn aanwezigheid. Dit moet worden gemeld bij de Plantenziektekundige Dienst.

Lees ook onze fiche: De belangrijkste plagen en ziekten bij planten herkennen, evenals onze uitgebreide fiche over het planten en onderhouden van de hazelaar.

Lees ook: De Aziatische boktor, een bedreiging voor onze loofbomen?