Frambozen steunen: zo pak je het aan?

De framboos (Rubus idaeus) is een fruitstruik die tot 2 meter hoog kan worden en weinig vertakte stengels vormt. Zijn van nature onregelmatige, bossige groeiwijze kan in de tuin zelfs woekeren.

Door de framboos te steunen of te leiden, begeleid je zijn groei, optimaliseer je de vruchtzetting en wordt de oogst gemakkelijker.

Ontdek onze tips voor een doeltreffende ondersteuning: geschikte rassen, het juiste moment om de plant te steunen, benodigd materiaal en de verschillende mogelijke methoden.

→ Ontdek onze uitgebreide fiche Frambozen: planten, snoeien en verzorgen

Waarom frambozen steunen?

De takken van frambozen zijn lang en groeien krachtig. Ze groeien snel en kunnen zich al gauw onregelmatig of zelfs volledig wanordelijk ontwikkelen. Door frambozen aan een steun vast te maken, stimuleer je een verticale groeiwijze en leid je de groei van de plant in goede banen.

Steunen of leiden heeft nog meer voordelen:

• ervoor zorgen dat de hele framboos maximaal van het licht profiteert
• zwakke takken ondersteunen om breuk te voorkomen (bij wind, onder hun eigen gewicht…) of te voorkomen dat ze naar de grond groeien
• de vruchtproductie optimaliseren en een betere opbrengst verkrijgen
• het oogsten van de vruchten vergemakkelijken

Welke rassen moet je steunen?

Steunen is nuttig voor alle frambozenrassen, maar voor de grootste rassen is het des te noodzakelijker, zoals de zeer krachtige framboos ‘Meeker’, de framboos ‘Zeva’ met zijn grote vruchten of de framboos ‘Malling Promise’ die op volwassen leeftijd 2 meter hoog kan worden.

Het leiden van dwergframbozen, die klein blijven, zoals 'Ruby Beauty',  ‘Little Sweet Sister’ of ‘Groovy’ is niet verplicht, maar helpt wel om de groei beter te sturen en het plukken gemakkelijker te maken, zowel in een pot als in de volle grond.

Wanneer moet je frambozen leiden?

Frambozen worden meestal tijdens het planten, in het najaar, gesteund.

Verwijder naarmate de jaren verstrijken met behulp van een spade de wortelopslag en uitlopers (die je zonder problemen elders opnieuw kunt planten), zodat de groei beheersbaar blijft.

Materiaal voor een geslaagde ondersteuning

• steunstokken of palen
• ijzerdraad, touw of zelfs lange stroken stof
• raffia of kunststof binders

De juiste steunstokken kiezen

Er bestaan verschillende soorten steunstokken die je kunt gebruiken om frambozen te leiden.

• Bamboestokken: behoorlijk stevig, betaalbaar en gemakkelijk te hergebruiken of te vinden op internet of in winkels.
• Houten steunstokken: van hazelaar, wilg, tamme kastanje of acacia. Ze zijn stevig, natuurlijk en duurzaam.
• Metalen spiraalvormige steunstokken: hiervoor zijn geen extra binders nodig, maar ze zijn meestal minder goed bestand tegen wind (vermijd ze op zeer winderige plaatsen).
• Kunststof steunstokken: minder milieuvriendelijk en beperkt houdbaar, maar wel goedkoop en gemakkelijk te vinden.
• Betonijzer: dit wordt vaak hergebruikt en is zeer stevig en duurzaam.

Hoe leid je een framboos? Verschillende methoden om frambozen te steunen

Er bestaan verschillende methoden om frambozen te leiden. De afstand tussen de frambozenplanten en de manier waarop je de steunstokken plaatst, hangen af van de indeling en de beschikbare ruimte in elke tuin.

Kies in elk geval steunstokken die lang genoeg zijn (minstens 1,50 m), zodat je ze minstens 30 cm diep in de grond kunt slaan. Zorg er bovendien voor dat je de binders niet te strak aantrekt, zodat de takken over de draad kunnen schuiven.

Leiden in waaiervorm

1. Plaats aan beide uiteinden van de framboos of van de frambozenhaag een paal; als je een lange rij hebt gepland, kun je gerust extra tussenpalen plaatsen.
2. Bevestig op verschillende hoogtes strak gespannen draden boven de grond: 40 cm, 80 cm, 120 cm en 150 cm.
3. Plant de frambozen; houd bij meerdere planten een afstand van 1 tot 1,50 m tussen de planten aan.
4. Bind de stengels van de framboos met binders waaiervormig aan de draden vast.

Deze manier van leiden kun je ook gebruiken om een framboos langs een muur te leiden (gebruik daarbij haken die rechtstreeks in de muur worden bevestigd in plaats van palen), tegen draadgaas of langs een tuinpad, voor een mooie fruithaag.

Deze ondersteuning zorgt voor een goede ventilatie en helpt ziekten voorkomen.

De Hollandse methode

Met deze methode kader je de frambozenplanten in.

1. Plaats 2 rijen palen tegenover elkaar, op 60 cm tot 1 m afstand van elkaar, afhankelijk van de omvang van de framboos; als je een frambozenhaag wilt maken, voeg je extra rijen steunstokken toe om de volledige lengte te bedekken.
2. Bevestig over beide lengtes strak gespannen draden op 50 cm hoogte boven de grond.
3. Plant de frambozen en houd steeds een afstand van 1 tot 1,50 m tussen de planten aan.
4. Buig de stengels voorzichtig en bind ze vast, verdeeld over beide kanten van deze 2 structuren. Je kunt dit systeem gebruiken om de takken van vorig jaar van de nieuwe takken te scheiden. Zo wordt de snoei aan het einde van het seizoen gemakkelijker bij doorbloeiende rassen (die meerdere keren per jaar vruchten dragen).

De Hollandse methode zorgt voor een zeer goede ventilatie van het hart van de struik, maar je moet de structuur aan beide kanten kunnen bereiken. Daarvoor heb je dus veel ruimte in de tuin nodig.

Leiden als vrije struik

Ook met deze methode kader je de framboos in, zodat hij zich minder uitbreidt en verticaal groeit.

1. Plant de framboos.
2. Plaats de steunstokken of palen op de 4 hoeken, zodat je een vierkant van ongeveer 1 meter per zijde maakt (pas dit eventueel aan op basis van de omvang die het frambozenras op volwassen leeftijd bereikt).
3. Verbind de palen met touw dat op verschillende hoogtes boven de grond wordt aangebracht: 40 cm, 80 cm, 120 cm en 150 cm.

Een eenvoudige methode, omdat je de takken niet aan de draden hoeft vast te maken. De groei blijft daardoor wat natuurlijker, maar voor de oogst en de snoei is deze methode duidelijk minder praktisch.

Leiden aan staken

1. Plant in een frambozenhaag tussen elke plant een houten staak van minstens 1,20 m hoog.
2. Bevestig de takken van de frambozen en verdeel ze over beide kanten (de helft van de stengels bind je aan de rechterstaak vast en de andere helft aan de linkerstaak).

Je kunt ook een staak in het midden van de struik van een framboos planten. Let er daarbij op dat je de wortels niet beschadigt en bind vervolgens alle stengels aan de staak vast.

Deze methode is alleen geschikt voor frambozen met weinig takken (4 of 5). Anders worden de ventilatie en de lichtinval te veel beperkt.