Cydonia oblonga Vranja - Kweepeer

De Kweepeer Vranja (synoniemen Monstrueux de Vranja of Reus van Vranja) is een vruchtbare, middelmatig groeikrachtige variëteit waarvan de vruchten meer dan 1 kg kunnen wegen. De kweeperen zijn rond half oktober rijp, ze hebben een langwerpige peervorm, zijn geribbeld, geelgroen van kleur en bedekt met een licht donslaagje. Hun vruchtvlees is zeer aromatisch, stevig en matig zoet. Samentrekkend wanneer het rauw is, komt de smaak en het aroma van het kweepeervlees pas echt tot zijn recht na het koken. Het is heerlijk als moes met appels, in jam, gelei, fruitpasta, taarten en crumbles, maar ook in zoet-zure gerechten.

De kweepeer, in het Latijn Cydonia oblonga, behoort tot de Rozenfamilie (Rosaceae), net als de appel- en perenboom. Deze struik is oorspronkelijk afkomstig uit de gematigde streken van de Kaukasus en Iran, van de Kaspische Zee tot de Zwarte Zee: Iran, Armenië, Azerbeidzjan, Turkije, de Kaukasische regio van Rusland, Turkmenistan. Hij is verwilderd geraakt in Frankrijk, voornamelijk in het zuiden. Het is een kleine, bladverliezende en winterharde boom met een spreidende groeiwijze en een ronde kroon, waarvan het loof in het najaar valt. De cultivar 'Monstrueux de Vranja' werd rond 1898 geselecteerd in het zuiden van Servië. Hij stelt weinig eisen aan de bodem, zolang deze niet te kalkrijk of te droog is, en geeft de voorkeur aan diepe, vruchtbare grond. Deze variëteit is zelfbestuivend, maar de vruchtproductie zal groter zijn in aanwezigheid van een andere kweepeer die gelijktijdig bloeit. De productie is goed en regelmatig in de meeste streken.

De kweepeer Vranja is middelmatig groeikrachtig, hij heeft een zeer opgaande groeiwijze en bereikt op volwassen leeftijd gemiddeld 4 m hoogte bij 2 m breedte, afhankelijk van de groeiomstandigheden. Deze variëteit is gemakkelijk te vormen. Zijn bladeren zijn overhangend, gaafrandig, ze meten 6 tot 11 cm lang en hebben een harige rand. Hun kleur is een middengroen. De bloei van 'Monstrueux de Vranja' vindt plaats in april, hij is half laat en verschijnt twee dagen voor die van de kweepeer 'Champion'. De mooie bloemen hebben 5 kroonbladeren in een wit-roze kleur en zijn ongeveer 4 cm breed. Na bestuiving vormen zich de vruchten die vanaf 15 oktober rijp worden, afhankelijk van de streek. De kweeperen hebben een onregelmatige, langwerpige peervorm, ze zijn soms wat ongelijk van formaat en wegen elk van 200 g tot wel 1,2 kg. Wanneer ze onrijp zijn, zijn ze groen en bedekt met een pluizig dons. Ze verliezen een groot deel van dit dons voor het eind van de herfst, op het moment dat de vrucht van kleur verandert en geel kleurt. Het zijn zeer harde vruchten, met een dikke schil, die een stevig, bleekgeel tot witachtig vruchtvlees omsluiten, aangenaam geurend. Het hart van de vrucht bevat bruine pitten.

Makkelijk in de teelt, houdt de Reus van Vranja van zonnige standplaatsen en rijke, diepe grond zonder teveel kalk. Zeer winterhard, hij kan in alle streken van Nederland groeien, maar heeft in het najaar wel warmte nodig voor een goede rijping van de vruchten. Omdat kweeperen de rijping van andere pitvruchten kunnen beïnvloeden, wordt aangeraden ze niet samen te bewaren. De belangrijkste plagen van de kweepeer zijn bladluis en de fruitmot en de belangrijkste ziekten zijn entomosporiose (bladvlekkenziekte) en monilia (vruchtrot).