Basilicum zaaien?

Het basilicum is een onmisbare kruidenplant in de tuin en op de vensterbank in de keuken. De geurige bladeren geven salades, marinades en pesto hun aroma. Basilicum zaaien is eenvoudig en voor iedere tuinier haalbaar, ook zonder tuin, want basilicum groeit uitstekend in een pot of bloembak.

Ontdek dankzij onze handleiding stap voor stap hoe je basilicum zaait, in een pot of rechtstreeks in de grond in de tuin!

Wanneer basilicum zaaien?

Je kunt basilicum op verschillende manieren zaaien. Je kunt de basilicumzaden thuis op een warme plek zaaien, onder onverwarmd glas of rechtstreeks in de volle grond. De zaaitijd hangt af van de gekozen methode.

Basilicum warm zaaien

Je kunt basilicum vanaf februari tot en met april thuis achter een zonnig raam zaaien of in een verwarmde kas. Houd de plantjes binnen op een geschikte temperatuur; basilicum heeft voor het kiemen een temperatuur boven 20 °C nodig. De sterkste kiemplanten verspenen je in de tuin zodra er geen kans op vorst meer is. Reken op ongeveer 2 maanden tussen het zaaien en het buiten uitplanten. Na 2 tot 3 weken moeten de jonge planten die je warm hebt gezaaid worden afgehard. Zo wennen ze geleidelijk aan de buitentemperaturen: zet de jonge scheuten overdag in de volle zon en haal ze 's avonds weer naar binnen, zodat ze beschermd zijn tegen koude nachten. Daarna kunnen ze zonder risico buiten worden uitgeplant.

Zaaien in een koude kas

Laat zaaien in april en mei kan in een koude kas.

Basilicum in de volle grond zaaien

Basilicum is een eenjarige plant die gevoelig is voor vorst. Plant basilicum pas in de tuin of buiten in een pot zodra strenge vorst niet meer wordt verwacht, meestal na de IJsheiligen, dus na half mei, afhankelijk van de regio en het klimaat. Wacht tot de temperaturen stijgen. Van mei tot juli kun je basilicum zonder zorgen rechtstreeks buiten zaaien.

Mijn advies: zaai om de twee maanden een nieuwe hoeveelheid basilicum, zodat je tot het begin van het najaar zachte jonge scheuten hebt.

Benodigdheden

Om basilicumzaden te zaaien, heb je afhankelijk van de gekozen methode het volgende nodig:

• een kweekkasje of biologisch afbreekbare zaaitrays
• biologisch afbreekbare potten en kweekpotjes of plastic flessen
• goede zaai- en stekgrond
• een plantenspuit
• een schaar of een stanleymes om de fles door te snijden
• een scherp mes om gaatjes te maken
• een hak om de voren voor het zaaien te trekken
• een plantschepje om de kleine kiemplanten te verspenen
• een hark

Hoe zaai je in kweekpotjes, een zaaibakje of een fles?

Voor planten die je later in potten of in de tuin wilt uitplanten! Zaai de zaden niet te diep, want voor het kiemen hebben ze licht nodig.

Zaaien in kweekpotjes

• Stap 1: Vul je kweekpotjes met goede potgrond en druk de potgrond licht aan
• Stap 2: Maak 2 tot 4 gaatjes per kweekpotje
  Stap 3: Leg 2 zaden in elk gaatje en druk ze met je vinger 3 mm diep in de grond (per kweekpotje zaai je 5 tot 10 zaden)
• Stap 4: Bedek de zaden met potgrond
  Stap 5: Geef water met een plantenspuit
• Stap 6: Zet de kweekpotjes in een kweekkasje of dek ze af om de vochtigheid en warmte vast te houden en licht door te laten

Zaaien in een zaaibakje

• Vul je zaaibakjes met zaai- en stekgrond
• Zaai de zaden breedwerpig en houd enkele centimeters afstand tussen de zaden
• Bedek de zaden met een laagje potgrond van 1 mm
• Geef overvloedig water met een fijne broes, zodat het substraat goed vochtig wordt
• Houd het substraat vochtig tot de kieming (niet te nat en niet te droog)
• Dek de zaaibakjes af (met een transparant deksel, een plastic zak, glas, vershoudfolie…) om de kieming te bevorderen
• Zet de zaaibakjes op een lichte plek, maar niet in de volle zon, bij een temperatuur van minimaal 20 °C
• Lucht regelmatig
• Controleer de kiemplanten om omvalziekte te voorkomen
• Verspeen de jonge planten voorzichtig in afzonderlijke kweekpotjes zodra ze meer dan drie echte bladeren hebben

Zaaien in een fles

• Snijd met een stanleymes of schaar een plastic fles van 1,5 liter in het midden door, zodat alleen het onderste deel overblijft
• Maak met een scherp mes 3 of 4 kleine gaatjes in de bodem van de fles om overtollig water af te voeren
• Vul de fles voor ⅔ met kleikorrels en maak deze vochtig met water
• Vul de fles tot halverwege met zaai- en stekgrond
• Maak de potgrond vochtig
• Leg 2 tot 3 basilicumzaden op het oppervlak van de potgrond, met 2 cm afstand tussen de zaden
• Bedek de zaden met een laagje potgrond van ongeveer 5 mm
• Druk de potgrond licht aan
• Zet de fles bij een warmtebron, bij een temperatuur tussen 20 en 25 °C
• Zodra de planten goed ontwikkeld zijn, kun je de wortelkluit uit de fles halen door de fles zo nodig open te knippen. Verspeen de planten vervolgens in de volle grond of in een pot en behoud alleen de sterkste planten

Verspenen

De kieming duurt 10 tot 15 dagen. Zodra de scheuten goed geworteld zijn en ongeveer 5 cm hoog zijn, dus zodra de eerste echte bladeren verschijnen, is het tijd om ze tussentijds te verspenen in iets grotere potten met potgrond als je ze nog niet buiten kunt planten. Wacht tot de planten 10 cm hoog zijn en 4 tot 6 bladeren hebben voordat je ze rechtstreeks in de tuin plant. Houd de planten onder warm glas en geef ze regelmatig water. Verspeen je jonge planten in de tuin met een plantschepje, met 20 cm afstand tussen de planten, of plant ze in potten, bakken of bloembakken met potgrond voor de moestuin en kruidenplanten, die je zo nodig goed verrijkt met compost. Basilicum verspenen lukt soms lastig. Daarom raad ik je aan om basilicum in biologisch afbreekbare potten te zaaien: de wortels blijven intact tijdens het verspenen. Deze potten hebben bovendien als voordeel dat ze het gietwater goed vasthouden.

Basilicum kan ook in een pot blijven staan, zodat je het binnen handbereik in de keuken hebt.

Hoe zaai je basilicum in de volle grond?

Geef basilicum een warme, zonnige standplaats. In de warmste regio's is halfschaduw beter. Kies een plek die beschut is tegen de wind, met vochthoudende, goed losgemaakte grond die verrijkt is met compost. Maak de grond los en wied hem vóór het zaaien.

• Maak de grond los zonder hem om te keren, met een woelvork
• Verwijder grote stenen en wortels
• Maak de grond vlak met een hark

In rijen zaaien

Je kunt basilicum in rijen zaaien in de moestuin, bijvoorbeeld tussen twee rijen tomaten:

• Stap 1: Trek een voor met een hak
• Stap 2: Zaai elke 5 cm 1 zaadje
• Stap 3: Vul de voor met potgrond en druk de grond aan met de achterkant van een hark
• Stap 4: Geef water met een fijne broes
• Stap 5: Dun de kiemplanten uit zodra ze 2 tot 3 echte bladeren hebben en houd 25 cm afstand tussen de planten

Zorg ervoor dat de bodem tijdens de eerste weken na het zaaien vochtig blijft.

Hoe zaai je basilicum in een pot?

Heb je geen tuin, dan kun je basilicumzaden rechtstreeks in bloembakken of potten zaaien. Houd de pot warm in huis, achter een zonnig raam.

• Stap 1: Leg een laag van 2 tot 5 cm kleikorrels op de bodem
• Stap 2: Vul de pot voor driekwart met goede potgrond voor de moestuin
• Stap 4: Druk met je vinger 2 zaden 3 mm diep in de grond, ongeveer om de 2 cm over het hele oppervlak van de pot
• Stap 5: Bedek de zaden door de potgrond met je vingers terug te schuiven
• Stap 6: Geef water met een fijne broes en houd de grond vochtig tijdens de kieming

Hoe win je basilicumzaden?

In de zomer vormt basilicum aren met kleine witte of lila bloemen. Na de bestuiving ontwikkelen deze zich tot kleine zaden. Zodra de bloemstengels volledig droog zijn, komen de zaden gemakkelijk los: knip de bloemstengels af en schud ze ondersteboven uit boven krantenpapier of een schone doek. Bewaar de zaden tot het volgende voorjaar om ze dan te zaaien.