De herfstkou doet langzaam haar intrede in de tuin en sommige vogelsoorten zijn al naar mildere streken vertrokken om daar de winter door te brengen. Omdat ze zich meer om het weer dan om het huishouden bekommeren, hebben ze onderweg je nestkastjes achtergelaten met al hun spullen: veren, stro, takjes en soms uitwerpselen. Benut deze afwezigheid om de staat van de nestkastjes te controleren en ze grondig schoon te maken voordat het nieuwe broedseizoen begint. Je toekomstige gevederde huurders zullen blij zijn met een schone, parasietvrije plek om hun nest te bouwen. Het verwijderen van stof en vuil kan bovendien een leerzame activiteit zijn voor je jonge tuiniers. Trek dus je beste handschoenen aan en pak je borstel erbij: hier vind je onze tips en adviezen om een vogelhuisje goed schoon te maken.

Waarom een nestkastje schoonmaken?

Sommige vogels komen niet terug naar een nestkastje als het oude nest niet is verwijderd. Ze bouwen dan liever ergens anders een nest. Dat geldt bijvoorbeeld voor mussen, roodborstjes en mezen. Het oude nest kan namelijk parasieten bevatten, zoals vogel luizen, maar ook ziekteverwekkers. Door het nestkastje schoon te maken, geef je vogels de mogelijkheid om onder goede omstandigheden te broeden en draag je bij aan hun gezondheid.

Andere vogels, zoals mezen, maken zich daar minder druk om en bouwen hun nest gewoon bovenop het oude nest. Door hun nest hoger te maken, komen de jongen dichter bij de vliegopening te liggen. Daardoor zijn jonge vogels minder goed beschermd tegen een ongelukkige val of de aanval van een roofdier.

Tijdens deze grondige schoonmaakbeurt kun je meteen controleren of de bevestigingen nog in goede staat zijn en of het kleine huisje waterdicht is.

Op de vliegopening van haar nestkastje gezeten, brengt een mees rupsen naar haar jongen

Wanneer een nestkastje schoonmaken?

Sommige vogelsoorten verlaten het nest al in augustus, maar andere vogels broeden laat en blijven tot eind september op hun plek. Je kunt de nestkastjes beter pas in oktober of zelfs november schoonmaken, zodat je onze gevederde vrienden en hun jongen niet stoort. De nestkastjes zijn dan vanaf het einde van de winter klaar voor nieuwe nesten.

Maak vogelhuisjes indien mogelijk niet in de winter schoon. Een nestkastje kan dan namelijk een schuilplaats zijn voor kleine zoogdieren en insecten die de kou ontvluchten, zoals lieveheersbeestjes, sommige solitaire bijen, knaagdieren en vleermuizen. Deze kleine schuilplaatsen kunnen ook dienstdoen als nachtverblijf voor niet-migrerende vogels. Kijk daarom eerst rustig of het nestkastje leeg is voordat je aan de slag gaat. Als je nestkastjes in de winter bezet zijn, kun je ze aan het begin van het voorjaar snel schoonmaken.

Let op: sommige kleine tuinvogels, zoals de koolmees, bedekken hun eieren graag tijdens het broeden. Raak de nestkastjes in het algemeen nooit tijdens het broedseizoen aan.

Nestkastjes kunnen in de winter veranderen in insectenhotels

Welk materiaal heb je nodig?

Hoe maak je een nestkastje schoon?

1- Trek je handschoenen en een mondmasker aan om te voorkomen dat je stof inademt;

2- Haal het nestkastje van de bevestiging;

3- Open het luikje van het vogelhuisje;

4- Verwijder de inhoud van het nestkastje met een stok of klein plantschepje. Let op: steek je handen niet zomaar naar binnen! Er kunnen zich namelijk andere bewoners in dit knusse vogelnestje verschuilen, zoals een stekend insect, een rups of een kleine slang;

5- Borstel zowel de binnen- als de buitenkant schoon om resten te verwijderen. Vergeet niet het kleine afwateringsgaatje vrij te maken; dat is erg nuttig bij hevig noodweer;

6- Controleer de staat van de planken en kijk of het dak nog waterdicht is. Repareer het zo nodig met kleine spijkers;

7- Desinfecteer de binnenkant. Dat kan op verschillende manieren:

  • Je kunt de planken eenvoudig schoonmaken met kokend water. Als er knaagdieren aanwezig waren, kun je 10 % bleekwater aan het water toevoegen. Spoel daarna na met schoon water;
  • Sommige tuiniers gebruiken zonder aarzelen een brander om parasieten te vernietigen. Deze techniek wordt ook gebruikt om kippenhokken schoon te maken;
  • Anderen bestrijken de binnenwanden alleen met tijmolie of wilde tijmolie.

8- Laat het nestkastje in de zon drogen om schimmelvorming te voorkomen;

9- Als de buitenkant van het kleine huisje onderhoud nodig heeft, smeer hem dan in met lijnolie. Verf vogelhuisjes niet en behandel ze niet met beits om ze te versieren. Wilde vogelsoorten geven namelijk de voorkeur aan natuurlijk, onbehandeld hout en houden niet van felle kleuren;

10- Controleer voordat je het vogelhuisje ophangt of de bevestigingshaak en de scharnieren stevig zijn;

11- Sluit het luikje en hang je vogelhuisje op een plek die beschut is tegen de overheersende wind en mogelijke verstoring.

Goed om te weten: maak ook de drinkbakjes en voederbakken voor tuinvogels gerust schoon.

Lees ook: