Stamslaboon Altona

De Boon Altona is een bekende stamslaboon met zeer fijne, lange peulen van 18 tot 20 cm, mooi recht en met een ronde doorsnede. Ze zijn zeer smaakvol en worden gegeten in het extra fijne stadium, zonder draad of perkamentvorming. Dit ras is perfect geschikt om in te vriezen en in te maken. Deze ziektebestendige boon kan van mei tot juli worden gezaaid en wordt in augustus en september geoogst.

Of je hem nu eet voor zijn peul of zijn zaad, de boon is een zeer geliefde groente in de moestuin omdat hij zo gemakkelijk te telen is. Hij is zo punctueel dat de tuinder tot op de dag nauwkeurig weet wanneer hij zijn eerste oogst kan verwachten, namelijk 60 dagen na het zaaien.

Ontdekt in de Nieuwe Wereld en vervolgens vanaf de 16e eeuw in Europa geacclimatiseerd, is de boon nu een onmisbaar peulvrucht geworden in alle wereldkeukens. De inheemse Amerikanen teelden hem voor zijn gedroogde zaden, maar het waren de Italianen die in de 18e eeuw begonnen met het eten van de hele, onrijpe peul.
De boon is een klimplant met onbepaalde groei. De primitieve rassen zijn allemaal stokbonen en hebben ondersteuning nodig. Later zijn om praktische redenen stambonen geselecteerd, maar alle soorten hebben ranken die zich om een steun kunnen winden.
De peulen zijn meestal groen, soms geel (boterbonen), gestreept met rood of zelfs paars. Onder de rassen die in het fijne of extra fijne stadium worden gegeten, zijn er de slabonen die bij rijpheid draden vormen. Daarna verperkament de peul en verliest hij zijn smaakkwaliteit.

De prinsessenboon is over het algemeen vleziger en wordt in zijn geheel gegeten, zaden en peulen, zelfs bij rijpheid. De meer recent ontwikkelde draadloze slabonen kunnen jong worden gegeten als extra fijn tot een voller stadium als een prinsessenboon, omdat ze geen draden vormen.

Onder de droogbonen (waarvan alleen de zaden worden gegeten) wordt onderscheid gemaakt tussen de oogst van verse bonen en die van gedroogde zaden, ongeveer 90 dagen na het zaaien.

De onrijpe groene peulen zijn rijk aan vitamine A, B9 en C, spoorelementen en mineralen. De gedroogde bonen zijn ook zeer rijk aan vitamine C, spoorelementen en vooral aan plantaardige eiwitten.

De oogst: de oogst van verse bonen of jonge peulen begint 60 dagen na het zaaien. Voor verse bonen moet dit gebeuren voordat de peulen beginnen uit te drogen en rimpels vertonen. De bonen moeten nog net hun kleur krijgen. Voor het eten van de peulen vindt de oogst elke 2 of 3 dagen plaats, zowel in het fijne als extra fijne stadium voor slabonen. De oogst van droge bonen gebeurt door de hele plant af te snijden en deze op te hangen op een droge, luchtige plek. Ze kunnen naar behoefte worden gedopt.

De bewaring: het invriezen van peulen is tegenwoordig de meest voorkomende bewaarmethode. Snijd hiervoor de steeltjes eraf, was ze, blancheer ze 5 tot 6 minuten in kokend water en dompel ze daarna in koud water voordat je ze droogt in een schone theedoek. Eenmaal in een zakje kunnen de bonen in de vriezer op -18°C. Toch wint het inmaken weer aan populariteit bij een groeiend aantal consumenten vanwege de inherente smaakkwaliteiten van deze methode. Net als bij invriezen: steeltjes eraf, wassen, blancheren en dan de bonen in koud water dompelen. Doe ze vervolgens in potten die je vult met gezouten kokend water. Sluit ze af en steriliseer ze in een pan of met een sterilisator gedurende 1,5 uur op middelhoog vuur. Zorg ervoor dat de potten volledig onder water staan en goed vastliggen.

Droogbonen: goed gedroogde bonenzaden kunnen een jaar worden bewaard als ze onder goede omstandigheden worden opgeslagen, bijvoorbeeld in luchtdichte potten.

De tuiniertip: bonen hebben, net als alle leden van de vlinderbloemenfamilie, de eigenschap om stikstof uit de lucht in de bodem vast te leggen dankzij een symbiose tussen plant en bacterie. Ze hebben dus het vermogen om de grond te regenereren. Je kunt een teelt van bonen opnemen in een vruchtwisseling na het onderwerken van groenbemesters.
De boon behoort tot de planten die weinig voedingsstoffen nodig hebben. Traditioneel wordt de teelt van bonen in Midden- en Zuid-Amerika gecombineerd met die van pompoenen en maïs, wat een positief samenspel vormt. Deze combinatie wordt lokaal Milpa genoemd. Bonen gaan ook zeer goed samen met aubergines, wortelen, kolen, aardappelen en radijsjes, omdat ze elkaar beschermen. Vermijd echter de aanwezigheid van lookachtigen of venkel, omdat hun groei elkaar remt.

Een bespuiting met brandnetelgier helpt effectief tegen aanvallen van bladluis en versterkt tegelijkertijd de planten die ervan hebben geprofiteerd.