Stamslaboon Calima

De Stamslaboon 'Calima' wordt jong geoogst, in het extra fijne of fijne stadium. De peul is 18 tot 20 cm lang, donkergroen, recht en fijn. Hij wordt niet draderig of perkamentachtig. De bonen hebben de kleur van koffie. Dit kwaliteitsras geeft een grote opbrengst. Met een zeer fijne smaak, lenen ze zich voor alle culinaire variaties. Er zijn trouwens talloze manieren om sperziebonen te bereiden. Denk bijvoorbeeld aan Italiaanse, Indiase of Libanese gerechten die vers gegeten worden. Deze recepten zijn ideaal tijdens de zomeroogst. Daarbij vriest 'Calima' uitstekend in.
Het is een ras dat goed resistent is tegen ziekten. 'Calima' wordt geoogst van juli tot september, wanneer de peul nog jong is. 

Of hij nu voor de peul of de boon wordt gegeten, de stamboon is een zeer geliefde groente in de moestuin omdat hij heel makkelijk te telen is. Hij is zo punctueel dat de tuinder tot op de dag nauwkeurig weet wanneer hij zijn eerste oogst kan verwachten, namelijk 60 dagen na het zaaien.

Ontdekt in de Nieuwe Wereld en vervolgens in Europa geacclimatiseerd vanaf de 16e eeuw, is de boon inmiddels een onmisbare peulvrucht geworden in alle wereldkeukens. De inheemse Amerikanen teelden hem voor zijn gedroogde zaden, maar het waren de Italianen die in de 18e eeuw de consumptie van de hele, onrijpe peul introduceerden.
De boon is een klimplant met onbepaalde groei. De primitieve rassen zijn allemaal stokbonen en hebben ondersteuning nodig. Later zijn om praktische redenen stambonenrassen geselecteerd, maar ze hebben allemaal ranken die zich om een steun kunnen winden.
De peulen zijn meestal groen, soms geel (boterbonen), gestreept met rood of zelfs paars. Onder de rassen die in het fijne of extra fijne stadium worden gegeten, zijn er de draadbonen die bij rijpheid draden vormen. Daarna wordt de peul perkamentachtig en verliest hij zijn smaakkwaliteit.
De prinsessenboon (mangetout) is over het algemeen vleziger en wordt in zijn geheel gegeten, bonen en peul, zelfs bij rijpheid. De meer recent gecreëerde draadloze prinsessenbonen kunnen jong als extra fijn worden gegeten tot een vleziger stadium als een prinsessenboon, omdat ze geen draden vormen.

Onder de droogbonen (waarvan alleen de zaden worden gegeten), wordt onderscheid gemaakt tussen de oogst van verse bonen en die van gedroogde zaden, ongeveer 90 dagen na het zaaien.

De onrijpe groene peulen zijn rijk aan vitamine A, B9 en C, spoorelementen en mineralen. De gedroogde bonen zijn ook zeer rijk aan vitamine C, spoorelementen en vooral plantaardige eiwitten.

De oogst: de oogst van verse bonen of jonge peulen begint 60 dagen na het zaaien. Voor verse bonen moet dit gebeuren voordat de peulen beginnen uit te drogen en rimpels vertonen. De bonen moeten nog maar net hun kleur krijgen. Voor consumptie van de peulen vindt de oogst elke 2 of 3 dagen plaats, zowel in het fijne als extra fijne stadium voor draadbonen. De oogst van droge bonen gebeurt door de hele plant af te snijden en deze op te hangen op een droge, luchtige plek. Ze kunnen naar behoefte worden gedopt.

De bewaring: het invriezen van peulen is tegenwoordig de meest voorkomende bewaarmethode. Snijd daarvoor de steeltjes eraf, was ze, blancheer ze 5 tot 6 minuten in kokend water en dompel ze daarna in koud water alvorens ze af te drogen in een schone theedoek. Eenmaal in een zakje kunnen de bonen in de vriezer op -18°C. Toch wint het inmaken weer aan populariteit bij een groeiend aantal consumenten vanwege de inherente smaakkwaliteiten van deze methode. Net als bij invriezen: steeltjes eraf, wassen, blancheren en dan in koud water dompelen. Doe ze vervolgens in potten die je vult met kokend, gezouten water. Sluit ze af en steriliseer ze in een pan of met een sterilisator gedurende 1,5 uur op middelhoog vuur. Zorg ervoor dat de potten volledig onder water staan na ze goed te hebben vastgezet.

Gedroogde bonen: goed gedroogd kunnen bonenzaden een jaar worden bewaard als ze onder goede omstandigheden worden opgeslagen, bijvoorbeeld in luchtdichte potten.

De tuiniertip: bonen hebben, zoals alle leden van de vlinderbloemenfamilie, de eigenschap stikstof uit de lucht vast te leggen in de bodem dankzij een symbiose tussen plant en bacterie. Ze hebben dus het vermogen om grond te regenereren. Je kunt een bonenteelt opnemen in een vruchtwisseling na het onderwerken van groenbemesters.
De boon behoort tot de planten die weinig voedingsstoffen nodig hebben. Traditioneel wordt de bonenteelt in Midden- en Zuid-Amerika gecombineerd met die van pompoen en maïs, wat een positief samenspel vormt. Deze combinatie wordt lokaal Milpa genoemd. Bonen gaan ook zeer goed samen met aubergines, wortelen, kolen, aardappelen en radijsjes omdat ze elkaar beschermen. Vermijd echter de aanwezigheid van lookachtigen of venkel, omdat ze elkaars groei remmen.

Een bespuiting met brandnetelgier helpt zowel effectief tegen bladluisaanvallen als om de planten die ervan profiteren te versterken.