De wereld is oneerlijk, zelfs in de moestuin. Cichorei is daar het perfecte voorbeeld van: net zo smakelijk en gemakkelijk te telen als sla, maar toch veel minder populair en daardoor maar weinig te vinden in onze tuinen. Komt dat door de structuur van de bladeren? Door het licht bittere smaakje? Of komt het doordat we deze groente nog niet echt hebben ontdekt? Laten we dus kennismaken...
Cichorei? Nee, cichoreien. En een flinke botanische puzzel!
Wie zich in cichoreien verdiept, krijgt eerst te maken met een kleine botanische puzzel. Er bestaan talloze variëteiten. Hoewel ze allemaal tot de grote Composietenfamilie (Asteraceae) behoren, worden ze ingedeeld in twee grote soorten. En dan wordt alles ingewikkeld, kijk maar:
1) Cichorium endivia
Onder 'Cichorium endivia', vallen botanisch gezien de andijvie, of echte andijvie:
- de krulandijvie (Cichorium endivia crispum) met sterk ingesneden bladeren. Enkele variëteiten: 'Fine de Meaux', 'Frisée de Ruffec'
- de andijvie (Cichorium endivia latifolium) met rechtopstaande, gebobbelde bladeren, zoals bijvoorbeeld 'Cornet d’Anjou', 'Géante maraîchère', 'Casque d'Or'.
Maar absoluut niet de witlof die in het noorden Chicon wordt genoemd. Ben je de draad kwijt? Dat is normaal, Carl von Linné moet een behoorlijke grappenmaker zijn geweest...
2) Cichorium intybus
Cichorium intybus staat voor de wilde cichorei : het gaat heel logisch om de cichorei die spontaan in mijn weiland groeit, maar ook om variëteiten die al sinds jaar en dag worden geteeld en absoluut niets wilds hebben! Je was gewaarschuwd.
Onder de naam Cichorium intybus vallen de volgende variëteiten:
- de kapucijnerbaard (Cichorium intybus foliosum), die enigszins op paardenbloemen lijkt. De verfijnde smaak heeft een lichte bitterheid. Deze cichorei kan het best worden geforceerd.
- de suikerbroodcichorei (Cichorium intybus foliosum), die prachtige langwerpige kroppen met een helderwit hart vormt.
- de Italiaanse cichorei (Cichorium intybus partim) is vaak kleurrijk (bijv. 'Rouge Trévise', 'Rouge de Vérone') of vormt mooie roosvormige kroppen ('Grumolo verde'),
- de witlof of witlofcichorei, (Cichorium intybus foliosum) die zowel rauw als gekookt interessant is... verdronken in een zee van bechamelsaus voor de kinderen?
- de zogenaamde industriële cichorei voor koffie, van vriend Ricoré (Cicchorium intybus sativum), waarvan de wortel net als die van de cichorei 'Tête d’Anguille' in een ovenschotel kan worden verwerkt. Dit is een streekvariëteit die bijna was verdwenen en die Promesse de Fleurs dit jaar aanbiedt.
Maar wees gerust: of je nu alle botanische subtiliteiten hebt begrepen of niet, ik moedig je aan om ze te telen, en wel hierom…
In de moestuin gemakkelijk te telen… Een beetje vorst? Geen probleem!
In de moestuin is het zaaien van cichorei gemakkelijker dan het zaaien van sla (alles wordt hier uitgelegd: Cichorei telen en bleken). In tegenstelling tot de zaden van andere bladgroenten hebben deze zaden het grote voordeel dat ze boven 20 ° C kiemen, en warmte versnelt hun start.
Wanneer de eerste koude nachten aanbreken, hoef je niet veel te vrezen, want cichorei is tamelijk winterhard. En zelfs al zijn krulandijvie en andijvie minder goed bestand tegen kou dan wilde cichorei, een vliesdoek, dat je in een handomdraai aanbrengt, volstaat om ze te beschermen.
Cichorei bleken? Eenvoudig en optioneel…
Cichorei bleken is niet altijd nodig, want talrijke variëteiten, zoals de andijvie 'Ronde Verte à cœur plein' of 'Grosse Bouclée', bleken van nature.
Bleken houdt in dat je de fotosynthese stopt door de bladeren van licht te beroven. Voor witlof is het onmisbaar (kijk hier: Witlof telen) en je krijgt er malsere bladeren met een zachtere smaak door. Maar geen paniek, het is heel eenvoudig: ongeveer tien dagen voor de oogstdatum kies je een van de volgende methodes:
- bedek de krop met een aarden pot of een ondoorzichtige stolp,
- bind de krop met een touwtje samen, zodat het hart van de cichorei door de buitenste bladeren wordt bedekt,
- bescherm de cichorei met een tunnel van ondoorzichtig plastic of leg, als je de cichorei onder glas teelt, plastic, karton of matten bovenop het raam.
De enige voorzorgsmaatregel: bleek niet wanneer er vorst wordt voorspeld, want dan gaat de cichorei gegarandeerd rotten.
Voilà, nu weet je alles… of bijna alles over cichorei. Het enige wat je nog hoeft te doen, is zaaien! Wacht niet te lang, dit is het juiste moment.
Opmerkingen