Een garrigue-sfeer creëren

Het belang van de bodem

De garrigue komt voor op de stenige, kalkrijke gronden van het westelijke Middellandse Zeegebied. Als je je tuin een garrigueachtige sfeer wilt geven, moet je bij het begin beginnen: je moet kunnen planten in een bodem die voldoet aan de teelteisen van de kenmerkende planten uit deze streken. Je kunt immers niet de hele bodem van een tuin vervangen!
Er zijn dus enkele voorwaarden waaraan je moet voldoen:

• Je bodem moet kalkrijk zijn
  Dit is een sine qua non! Garrigueplanten zijn over het algemeen kalkminnend. Dat betekent dat ze van kalkrijke bodems houden. Dit type bodem, dat rijk is aan kalk, heeft een basische pH (hoger dan 7), die perfect geschikt is voor deze planten. Is je bodem van nature zuur, vergeet dan de garriguetuin, of leg die aan op een heel klein oppervlak. Je zult de bodem namelijk moeten verbeteren met kalk of dolomiet om de pH te verhogen en de bodem alkalischer te maken… niet ideaal, daar zijn we het vast over eens.
• Je bodem moet goed gedraineerd, licht en doorlatend zijn
  Een zeer goed gedraineerde bodem is onmisbaar voor garrigueplanten, want ze zijn gevoelig voor overmatige vochtigheid en water dat blijft staan. Om de drainage van je bodem te verbeteren, kun je bij het voorbereiden van het terrein materialen zoals grof zand of grind door de bodem mengen.
  Het substraat moet ook licht zijn, bestaan uit fijne, weinig samengedrukte deeltjes, zodat er garrigueplanten in kunnen groeien. Zo’n bodem laat water en lucht goed infiltreren, wat de wortelontwikkeling bevordert. Is je bodem zwaar en kleiachtig, dan maak je hem lichter door er bijvoorbeeld verteerd organisch materiaal, compost of bladaarde doorheen te mengen.
• Je tuin moet bij voorkeur arm en stenig zijn
  Garrigueplanten zijn aangepast aan bodems die arm zijn aan voedingsstoffen. Een steenachtige, stenige en schrale bodem met weinig organische stof is dus perfect geschikt voor deze planten. Zo’n bodem houdt geen vocht vast en voorkomt dat de wortels bij winterse regenbuien verstikken. Verrijk je bodem daarom niet.

Tot slot is het een voordeel voor een garriguetuin als je terrein of een deel van je tuin schuin afloopt, want beplanting op een helling beschikt over natuurlijke drainage! Ligt de helling bovendien in de zon, dan kunnen er gegarandeerd veel geschikte planten gedijen.

Ken je de aard van je bodem niet goed? Lees dan onze artikelen over dit onderwerp: Zure, neutrale of kalkrijke bodem: hoe weet je welke je hebt? ; De textuur van je bodem bepalen: klei-, zand- of leemgrond;Een bodemanalyse uitvoeren: waarom en hoe? ; Hoe verrijk je een arme bodem?

Het plantenpalet van de garrigue

Verwant aan de macchia, maar daarvan onderscheiden door de kalkrijke bodem, is de garrigue begroeid met zogenoemde droogteminnende planten (die van warmte houden), die vaak stekelig en geurig zijn.

Het goede nieuws als je voor een garriguesfeer in je tuin kiest, is dat de meeste planten die er groeien bijzonder sterk en winterhard zijn, in tegenstelling tot de mediterrane tuin, waarin ook planten staan die gevoelig zijn voor kou. Ze groeien namelijk in gebieden waar de winterkou streng kan zijn, worden blootgesteld aan koude wind en zeer hete zomers, en komen voor op gemiddelde hoogte. Over het algemeen zijn het planten die alleen bang zijn voor wintervocht; tegen zon zijn ze goed bestand. De flora van de garrigue heeft vaak klein, wintergroen blad en is afkomstig uit bergachtige streken, het Middellandse Zeegebied of Oost-Europa. De planten van de garrigue hebben veel geurende bloemen en aromatisch blad en blijven vaak laag. Het zijn voornamelijk heesters of halfheesters, die je kunt combineren met enkele mooie, meer opgaande planten:

De heesters en halfheesters

Dit is de kracht van deze garrigueflora, die zich aan haar moeilijke omgeving heeft aangepast. De planten hebben grijze of zilverkleurige tinten en een min of meer stekelige textuur. Ze zijn essentieel om de lage vegetatielaag van de garrigue na te bootsen: rozemarijn, tijm, rotsrozen (Cistus albidus, ook wel katoenrotsroos genoemd), Cistus populifolius, Cistus salviifolius en wolfsmelk. Reken ook op aardbeibomen, de cadejeneverbes (Juniperus oxycedrus), mirte, de blazenstruik (Colutea arborescens), gamanders, de mastiekboom, de steenlindes (Phyllirea angustifolia), de Franse esdoorn (Acer monspessulanum), de goudenregen en de steenlindes…

→ Lees ook: 5 heesters voor stenige bodems; 7 heesters die bestand zijn tegen kou en droogte, 9 mediterrane heesters

Cistus, Rosmarinus prostratus, Teucrium fruticans en Euphorbia myrsinites.

De vaste planten

Meestal blauw of geel zorgen ze voor zachte bloeikleuren: de onmisbare lavendel en wolfsmelk, zoals de toepasselijk genoemde wolfsmelk uit de garrigue, maar ook de Aster lynosyris, de wilde venkel en de gewone venkel, de graslelies (Anthericum) en de dwergbaardirissen (Iris lutescens). Breng hoogte aan met Eremurus (steppelelie) of Lupinus micranthus!

Voeg ook grassen toe, die tegelijk volume en luchtigheid brengen en goed gedijen in deze bodems, zoals Muhlenbergia, Ampelodesmos mauritanicus of Stipa calamagrostis.

→ Lees ook: Wolfsmelk voor droge grond, 9 vaste planten die bestand zijn tegen kou en droogte, 6 mediterrane vaste planten.

Ampelodesmos mauritanicus, Anthericum ramosum en lavendel.

De bodembedekkers

Met hun spreidende groeiwijze (bodembedekkend of kruipend) zijn ze kenmerkend voor de garrigue. Ze koloniseren borders of worden in rotstuinen gebruikt: Euphorbia myrsinites, heiligenbloem (Santolina chamaecyparissus), Teucrium chamaedrys, zonneroosjes, die op kleine rotsrozen lijken, Anacyclus pyrethrum var. depressus (of Marokkaanse kamille), Campanula portenschlagiana, Armeria maritima (Engels gras), Phlox subulata ‘Atropurpurea’ enzovoort.

Teucrium chamaedrys, Helianthemum ‘Fire Dragon’ en heiligenbloem.

De bomen

Tot slot een hoge vegetatielaag met karakteristieke, zeer sierlijke soorten, zoals zeedennen, Aleppodennen (Pinus halepensis), cipressen en wintergroene eiken (kermeseik en steeneik), en als kleinere boom de Franse esdoorn (Acer monspessulanum).

→ Lees ook: onmisbare planten voor de garrigue en 7 mediterrane bomen

→ Bekijk ook ons assortiment voor de garriguetuin in onze onlinecatalogus.

Specifieke inrichting, kleuren, meubilair en materialen

Landschappelijke inrichting

Om het landschap van de garrigue na te bootsen, denken we aan stenige bodems – desnoods door Manon des sources nog eens te lezen of te bekijken! De lage muurtjes van kalksteen maken integraal deel uit van dit landschap en we bootsen deze minerale taferelen op kleinere schaal na in de tuin.
De aanwezigheid van steen is namelijk de onmisbare aanvulling die de sfeer van de beplanting ondersteunt. Restanques, droge rotstuinen, calades als stenen tapijten en waarom geen muren of hutten van stapelsteen in grote tuinen, zoals de mooie capitelles uit de Languedoc of de caselles van de causse van de Quercy? Ze kunnen dienen als bergruimte voor tuingereedschap.

Beplanting op restanques, een soort stenen terrassen, rotsen of steenhopen en kleine typische bouwwerken zoals die je in de garrigue ziet.

We werken dit idee van mineraliteit, die het effect van de brandende zon versterkt en herinnert aan de kalkrijke oorsprong van de garrigue, ook uit in de paden, die uit licht grind bestaan, maar ook in de borders of in een natuurlijk deel van de tuin, door hier en daar enkele grote stenen neer te leggen. Het doel is om op bepaalde plekken rotsachtige steenhopen te creëren en het geheel zo natuurlijk mogelijk te houden, zoals je die spontaan zou aantreffen tijdens een wandeling in deze door de zon geteisterde gebieden.

→ Lees onze adviesfiches en tutorials: Hoe maak je een stapelmuurtje?, Een tuin op restanques aanleggen en Een rotstuin aanleggen: onze tips voor succes

Minerale inspiratie komt terug in de muren, bodems en paden.

Kleuren, materialen en tuinmeubilair

Het kleurenpalet zoekt de kalksteenkleur op om opnieuw de garrigue op te roepen: alle tinten oker, terracotta en klei, maar ook honingkleurige tinten, zandkleurig blond of suèdeachtig, en daarnaast, met mate, steenachtige en vergrijsde tinten. Al deze warme kleuren brengen we terug in potten rond het huis. Qua meubilair passen tegen het huis geplaatste smeedijzeren prieelen, typisch voor het zuiden, goed bij dit decor, net als zitmeubels van donker metaal. Houd de decoratie sober: die moet vooral de minerale elementen en de beplanting benadrukken. Je kunt stenen objecten toevoegen, zoals troggen, of enkele potten in een neutrale kleur. Als je een oude fontein of waskom vindt, kan die een mooie aanvulling zijn en in de tuin de aandacht trekken, als herinnering aan bepaalde Provençaalse dorpen waar water zo kostbaar is.

Mooie potten in neutrale kleuren, een Medici-vaas en een charmant prieel: een verwijzing naar de garrigue voor deze tuin in de Quercy.

→ Doe inspiratie op met gebrande sinaasappel voor een palet met warme kleuren.

Onderhoud, water geven en voorzorgsmaatregelen voor de garriguetuin

Een garriguetuin is een tuin die uitstekend geschikt is voor tweede woningen: de wintergroene beplanting waaruit hij bestaat vraagt weinig snoei, en het ontbreken van een gazon of de beperkte omvang ervan vermindert het tuinwerk aanzienlijk.

Wat de watergift betreft: ook al zal die op termijn tot een strikt minimum worden beperkt of zelfs helemaal overbodig worden, tijdens de periode waarin de planten aanslaan (de eerste twee jaar) mag je deze niet verwaarlozen omdat je hier zuinige planten hebt aangeplant. Ze zullen het uiteindelijk volledig zonder je kunnen stellen, maar geef ze alle kansen om een zelfstandige garrigue te worden!

Met welke voorzorgsmaatregelen moet je nog meer rekening houden, vooral wat goede teeltpraktijken betreft:

• de plantperiode: idealiter plant je in het najaar, zodat de planten kunnen profiteren van meer regen en beter wortelen. Planten in het voorjaar vereist bij dit type planten een veel intensievere controle van de watergift.
• Neem vooraf de tijd om de bodem los te maken en te beluchten voordat je gaat planten.