Hoe droog je aroniabessen?

In Frankrijk is de Aronia nog vrij onbekend. Deze heester komt oorspronkelijk uit Noord-Amerika en is zeker het ontdekken waard. Van oudsher gebruikten inheemse volkeren de bessen als voedsel en als geneesmiddel. Deze plant werd meer dan een eeuw geleden in Rusland en Scandinavië geïntroduceerd en wordt daar gekweekt vanwege de kleine eetbare vruchten.

Afhankelijk van de variëteit zijn de bessen zwart, paars of rood. Hoewel ze sterk op blauwe bessen lijken, zijn ze wranger van smaak en doen ze meer denken aan zwarte bessen. Wanneer je ze echter vers eet, is hun smaak niet erg aangenaam. Daarom worden Aronia-bessen meestal verwerkt: tot gelei, sap of gedroogd, enzovoort. Aan deze bessen worden veel heilzame eigenschappen toegeschreven.

Naast de vruchten heeft Aronia nog meer pluspunten. Deze heester kan 2 m hoog worden en is perfect voor het creëren van een windschermhaag. Omdat hij veel bijen aantrekt, lokt hij tijdens de bloei in het voorjaar talloze bestuivers. Bovendien kleurt het blad in het najaar prachtig purperrood. Aronia stelt weinig eisen aan de bodem en groeit zowel op een zonnige standplaats als in de halfschaduw. Kortom, een heester die je in je tuin wilt hebben!

Hier volgen enkele tips om deze kostbare bessen te drogen.

Welke variëteiten kies je voor consumptie?

Hoewel de drie hoofdtypen Aronia – met rode vruchten (Aronia arbutifolia), paarse vruchten (Aronia prunifolia) of zwarte vruchten (Aronia melanocarpa) – eetbaar zijn, worden variëteiten met paarse en zwarte bessen meestal verkozen. Overigens zijn Aronia prunifolia 'Nero' en 'Aron' de variëteiten die het meest voor consumptie worden gekweekt.

Wanneer en hoe oogst je Aronia-bessen?

Na de voorjaarsbloei maken de tuilen plaats voor bessen die in de loop van de maanden verkleuren. Ze rijpen vanaf eind augustus en kunnen tot en met oktober worden geplukt.

De vruchten oogsten is heel eenvoudig. Je hoeft alleen met een snoeischaar bij droog weer de trossen aan de basis af te knippen en ze daarna voorzichtig te schudden om eventuele insecten te verwijderen.

Nadat je de bessen hebt geplukt, maak je ze los van de trossen en spoel je ze af onder de kraan. Je moet ze snel verwerken om hun werkzame stoffen zo goed mogelijk te behouden. Als je niet genoeg hebt geoogst om bijvoorbeeld gelei te maken, kun je de bessen het beste invriezen totdat je er genoeg hebt om te maken wat je wilt. Zo behouden ze hun eigenschappen.

Hoe droog je de bessen?

Nadat je de Aronia-bessen hebt geplukt, moet je ze wassen en zorgvuldig drogen met een schone doek of keukenpapier. Daarna begin je met het eigenlijke droogproces. Dat is een van de eenvoudigste manieren om Aronia te bewaren.

Je kunt kiezen uit drie belangrijke methoden: drogen in de zon, in de oven of in een voedseldroger.

Drogen in de zon

Drogen in de zon is alleen geschikt voor bijzonder warme en droge streken van het land. De vruchten rijpen bovendien vanaf augustus tot en met oktober, dus vrij laat in het seizoen. Het drogen duurt meerdere dagen en soms zelfs een week.

Leg de bessen naast elkaar op een schaal. Zorg ervoor dat ze elkaar niet raken, zodat er geen contactpunten ontstaan waar schimmel kan groeien. Dek de bessen af met een lichte doek om te voorkomen dat insecten bij je oogst komen. Draai de bessen vervolgens om de paar dagen om, zodat ze gelijkmatig drogen. Verwijder bessen die beschadigd lijken of beginnen te schimmelen zodra je ze opmerkt.

Drogen in de oven

In alle andere streken, waar de zon niet sterk genoeg is om de bessen goed te drogen, kan de oven een goed alternatief zijn, zolang je een zeer lage temperatuur kunt instellen.

Leg bakpapier op een bakplaat en verdeel de bessen erover. Zorg ervoor dat ze elkaar niet raken.

Stel de oventemperatuur in op 40-50 °C. Bij een hogere temperatuur kunnen de vruchten garen, en dat is nu juist niet de bedoeling. Laat tijdens het drogen de ovendeur op een kier staan, zodat het vocht kan ontsnappen. Zo drogen de bessen beter. Het proces duurt enkele uren, waarschijnlijk 4 tot 6 uur.

Deze methode is vrij eenvoudig, maar verbruikt veel energie.

Drogen in een voedseldroger

Heb je een voedseldroger, dan is deze methode aan te raden. De bessen worden hierin namelijk gelijkmatig en op lage temperatuur gedroogd. Bovendien verbruikt deze methode minder energie dan drogen in de oven.

Leg de Aronia-vruchten op een van de plateaus van het apparaat en laat voldoende ruimte tussen de bessen, zodat de lucht goed kan circuleren.

Raadpleeg de gebruiksaanwijzing van je voedseldroger om te bepalen hoe lang het drogen duurt. De benodigde tijd verschilt namelijk per model.

Hoe bewaar je de bessen?

Nadat ze zijn gedroogd, moeten de bessen worden beschermd tegen lucht en licht, bijvoorbeeld in een luchtdichte glazen pot. Zie je ook maar een beetje condens aan de binnenkant van de pot, haal de bessen er dan uit en droog ze eventueel nog wat verder in de oven. Vocht betekent namelijk dat het droogproces niet volledig is geslaagd.

Gedroogde bessen kun je het best één jaar bewaren. Daarna verliezen de vruchten geleidelijk hun smaak en voedingswaarde.

Hoe gebruik je de bessen?

Gedroogde Aronia-bessen kun je zo eten, want door het drogen wordt hun smaak zachter.

Je kunt ze ook toevoegen aan muesli, yoghurt of appelmoes voor een vitaminerijk ontbijt. Je kunt deze kleine bes met haar vele heilzame eigenschappen bovendien verwerken in allerlei desserts, zoals cakes, crumbles en andere muffins.

→ Ontdek verschillende recepten en toepassingen in onze tutorials: Hoe maak je een infusie van Aronia-bessen? en Hoe maak je zelf Aronia-jam?

De heilzame eigenschappen van Aronia

Wat de geneeskrachtige eigenschappen betreft, zou Aronia zeer rijk zijn aan antioxidanten, zelfs rijker dan de gojibes. Daarom zou Aronia een bijzonder goede bondgenoot zijn bij de preventie van bepaalde vormen van kanker en hart- en vaatziekten.

Aronia zou ook een positief effect kunnen hebben op een hoge bloeddruk. Daarnaast zou de plant kunnen helpen bij het stimuleren van de spijsvertering en het immuunsysteem.

→ Wil je meer informatie over het kweken van deze heester? Lees dan ons dossier over appelbes, Aronia: planten, snoeien en verzorgen