Je ziet de Tulbaghia steeds vaker in potbeplantingen of in tuinen. Deze prachtige vaste plant met mauve, paarsachtige of witte bloemen, die hoog op stevige stengels worden gedragen, heeft fijn, lintvormig, half wintergroen blad. Je ziet hem vaak in tuinen aan de kust, en op een terras is hij bijzonder sierlijk. Een derde, niet onbelangrijke eigenschap: Tulbaghia behoort tot de eetbare planten en de knoflookachtige smaak is een leuke extra voor zomerse salades en andere gerechten.
Een paar woorden over Tulbaghia
Tulbaghia komt oorspronkelijk uit Zuid-Afrika en omvat maar liefst 26 soorten, waaronder Tulbaghia violacea, de meest voorkomende soort in onze tuinen. Deze vaste plant is eigenlijk een bolgewas uit dezelfde familie als de amaryllis, sierui en Afrikaanse lelie, waaraan hij in miniatuurvorm doet denken. De plant heeft namelijk fijn, lancetvormig blad en een delicate bloei in witte of vaak mauve tinten. Tulbaghia behoort tot de planten die het langst in de tuin bloeien: de prachtige kleine bloemschermen verschijnen van juni tot aan de vorst.
Tulbaghia is redelijk winterhard en kan korte tijd temperaturen tot -7 °C verdragen. Ook zeewind verdraagt de plant zeer goed. Kies voor deze droogtebestendige plant, zodra hij goed is aangeslagen, een zonnige standplaats. Tulbaghia is daarom perfect voor mediterrane tuinen, grindtuinen of droge tuinen, langs een tuinpad of in gezelschap van andere vaste planten in een gemengde border. Ook in een potbeplanting is hij erg mooi. In gebieden met een zacht klimaat behoudt de plant zijn blad, maar elders verliest hij het. In het voorjaar verschijnt het blad weer.
Alleen al door de uitgebloeide stengels af te knippen of het blad aan te raken, komt er een sterke knoflookgeur vrij. Plant Tulbaghia in de siertuin, op een balkon of terras, of in de moestuin, waar hij als begeleidende plant werkt en bladluizen op afstand houdt.
Welke Tulbaghia kies je voor de keuken?
Vaak vragen we ons af of je bepaalde variëteiten kunt eten, of dat je voor culinair gebruik alleen de botanische soorten moet kweken. De botanische soort heeft vaak de voorkeur, omdat de smaak meestal intenser is (Tulbaghia violacea in dit geval). Bij Tulbaghia kun je echter ook populaire variëteiten gebruiken, zoals 'Kilimanjaro' of de variëteit met bont blad 'Variegata'.
Wanneer oogst je Tulbaghia?
In een zacht klimaat, zoals aan de Atlantische kust of rond de Middellandse Zee, kun je Tulbaghia bijna het hele jaar door oogsten. Je gebruikt de bladeren die wintergroen blijven in de keuken, vooral tijdens de warme maanden. De bloemen verschijnen tussen mei en oktober, zodat je ze maandenlang kunt gebruiken bij de bereiding van gerechten of als afwerking van een bord.
Knip niet te veel blad weg, want daardoor verzwakt de plant. Oogst daarom bladeren van verschillende planten en onthoud dat een kleine hoeveelheid al voldoende is om gerechten een uitgesproken kruidige smaak te geven!
Hoe bewaar je Tulbaghia?
Net als bij de meeste kruidenplanten is versheid belangrijk om de smaak van de plant goed te behouden. Gebruik de pas afgesneden bladeren van Tulbaghia naargelang je ze nodig hebt, zodat ze niet snel achteruitgaan. Tulbaghia reageert eigenlijk een beetje zoals bieslook en is niet goed bestand tegen bewaren in de koelkast of vriezer: het blad wordt slap, donkerder en minder aantrekkelijk.
Tulbaghia gebruiken in de keuken
We hadden het al over bieslook. Uiteindelijk kun je de bladeren van Tulbaghia net zo gebruiken als bieslook.
- Rauwe bladeren
Dit is de beste manier om alle aromatische eigenschappen van Tulbaghia te behouden. Voeg de bladeren daarom aan het einde van de bereiding toe. Gebruik de bladeren van Tulbaghia als fijngesneden kruiden over je salades: ze geven een eenvoudige tomatensalade extra pit en brengen allerlei rauwe groenten op smaak met hun knoflookachtige smaak.
Hier zijn nog enkele andere manieren waarop Tulbaghia een licht kruidige smaak toevoegt:
- in salmorejo, de wat dikke, koude Spaanse soep uit Córdoba waar ik dol op ben, zonder te koken en met minder knoflook
- in een saus of vinaigrette
- in pesto, naar het voorbeeld van daslookpesto, waarbij je de basilicum vervangt of Tulbaghia mengt met andere kruiden, zoals peterselie of radijsloof, voor een mildere smaak
- voor Engels garlic bread (knoflookbrood dat licht wordt opgewarmd in de oven) of op Italiaanse bruschetta's
- als beurre manié om een saus te binden; ook hierbij wordt het mengsel licht verwarmd, zonder dat de smaak verloren gaat.
De groenten die er het beste bij passen, zijn zomergroenten zoals tomaten en courgettes. Ook geraspte aardappelen of wortels krijgen door de lichte knoflooksmaak een heel andere dimensie.
De bloemen eet je altijd rauw. Ze smaken naar knoflook, maar minder sterk dan het blad. Vooral als garnering geven ze een bord een decoratieve toets. Voor dit gebruik raad ik de mauve tot paarse bloemen aan, die bijzonder elegant zijn.
Ontdek hoe je de bloemen van Tulbaghia naar een hoger niveau tilt met het eenvoudige en verfijnde recept van chef-kok Alain Passard: zomerse uienfondue met Tulbaghiabloem in rijstpapier.
Opmerkingen