De artisjok is niet alleen lekker, maar ook een bijzonder elegante vaste plant. Hij vormt een pol met grote, blauwgrijze bladeren die aan de onderkant wollig en witachtig zijn. De stevige stengels dragen grote bloemhoofden, die het eetbare deel vormen. Daarna bloeien de opvallende bloemen in violetblauw. Kortom, de artisjok (Cynara scolymus) past zowel in de moestuin als in een siertuinborder.

Artisjokken planten met wortelopslag met bladknoppen is de eenvoudigste manier om deze plant in je tuin te zetten. Je kunt artisjokken echter ook uit zaad opkweken. Je moet dan wel wat geduld hebben voordat je de eerste artisjokken kunt oogsten.

We leggen stap voor stap uit hoe je artisjokken zaait.

artisjok zaaien

Wanneer zaai je artisjokken?

Je zaait artisjokken vanaf februari-maart onder glas. De zaden hebben een temperatuur van minstens 20 tot 22 °C nodig om te kiemen. Daarom zaai je artisjokken alleen binnenshuis of in een warme kas. Hoe eerder je zaait, hoe krachtiger je kiemplanten zullen zijn.

Je kunt ook rechtstreeks in de volle grond zaaien, zonder bescherming, maar wacht daarmee tot april of zelfs mei in sommige regio's, zodat de bodem voldoende is opgewarmd. Als je zo laat in de volle grond zaait, bloeien de planten en oogst je de eerste artisjokken pas het volgende seizoen.

methode voor het zaaien van artisjok

Artisjokken zaaien onder glas

Je kunt het beste al in februari beginnen met zaaien. Artisjokzaden kiemen meestal binnen één tot twee weken. 

Benodigdheden

  • Artisjokzaad van goede kwaliteit, uit verschillende rassen (zaai gerust meerdere rassen).
  • Zaai- en stekgrond.
  • Zaaibakjes, zaaitrays, trays of kweekkasjes.
  • Een plantenspuit.
  • Plasticfolie of een doorzichtige deksel om de luchtvochtigheid op peil te houden.
  • Labels om de naam van het ras en de zaaidatum op te schrijven.

Stap voor stap artisjokken zaaien

  • Maak de gekozen bakken klaar en vul ze met zaai- en stekgrond. Laat daarbij een beetje ruimte tot de rand vrij.
  • Druk de potgrond heel licht aan, zodat hij iets compacter wordt.
  • Leg één zaadje in elk vakje, of zaai de zaden in rijen in zaaibakjes of zaaitrays, ongeveer 1 cm diep.
  • Bedek de zaden met een dun laagje potgrond en druk dit heel licht aan met je vingers.
  • Geef voorzichtig water met een fijne nevel uit de plantenspuit. Maak het substraat vochtig zonder de zaden bloot te leggen.
  • Dek de bakken af met plasticfolie om warmte en vocht vast te houden.
  • Zet de zaaibakken in een lichte ruimte met een temperatuur van 20 tot 22 °C, uit de tocht.
  • Houd de potgrond vochtig door regelmatig met een fijne nevel te sproeien en lucht de zaaibakken af en toe.
artisjok zaaien stap voor stap

Verspenen in kweekpotjes

Verspeen de artisjokkiemplanten in kweekpotjes zodra ze 3 tot 4 echte bladeren hebben. 

  • Zorg voor individuele kweekpotjes van plastic, zaai- en stekgrond en eventueel een potlood.
  • Vul de kweekpotjes met potgrond.
  • Haal de jonge artisjokplanten voorzichtig uit de vakjes. Trek planten die in zaaitrays of zaaibakjes zijn gezaaid voorzichtig uit de grond.
  • Maak in elk kweekpotje een gat met een potlood of je vinger.
  • Plant één artisjokplantje in elk kweekpotje en zet het zo diep dat de eerste kleine bladeren net boven de grond blijven.
  • Druk de potgrond rond de plantjes licht aan.
  • Geef royaal water met de plantenspuit. Maak het blad niet nat en houd de potgrond voortdurend vochtig, maar niet doorweekt.
  • Zet de kweekpotjes in een lichte ruimte met een temperatuur van minstens 20 °C.
artisjokken zaaien

Haal de artisjokkenkweekpotjes ongeveer tien dagen voordat je de planten in de volle grond zet overdag naar buiten en zet ze in de halfschaduw, zodat de planten kunnen afharden. 

Plant de artisjokken half mei in de volle grond, in rijen die 1 meter uit elkaar liggen. Houd tussen de planten 80 cm afstand. De bodem moet voedzaam, licht, diep en goed doorlatend zijn. Geef de bodem vóór het planten een flinke hoeveelheid goed verteerde compost.

Artisjokken rechtstreeks in de volle grond zaaien

Woon je in een streek met een bijzonder mild klimaat, dan kun je artisjokken rechtstreeks in de volle grond zaaien. De bodem moet goed zijn opgewarmd (minstens 15 °C) en er mag geen kans op vorst meer zijn. De zaden kiemen pas na 3 tot 4 weken.

Rechtstreeks in de volle grond zaaien vraagt wat geduld, maar levert sterkere planten op die al gewend zijn aan de omstandigheden in de moestuin. De oogst kan daardoor later vallen, maar de artisjokken zijn vaak smaakvoller. Het resultaat hangt wel af van het weer.

hoe zaai je artisjok?

De bodem voorbereiden

  • Kies een zonnige plek die beschut ligt tegen wind en koude tocht.
  • De bodem moet voedzaam, goed doorlatend, diep en licht zijn. Spit de bodem daarom diep om en verbeter hem met goed verteerde compost. Maak de grond daarna los en vlak met een hark.

Stap voor stap artisjokken in de volle grond zaaien

  • Trek voren van slechts 1 cm diep, met 20 cm tussenruimte.
  • Leg de zaden in de voren, met ongeveer 10 cm tussenruimte.
  • Bedek de zaden met een heel dun laagje zaai- en stekgrond of gezeefde tuingrond.
  • Druk de grond heel voorzichtig aan met je vingers.
  • Geef regelmatig water met een fijne nevel totdat de zaden zijn gekiemd.

Dun de kiemplanten drie tot vier weken na het zaaien uit, zodat er om de 80 cm één plant overblijft. Het kan verstandig zijn om de planten tegen naaktslakken en slakken te beschermen.