Groenbemesters zijn planten die je kweekt om ze niet te oogsten, maar om de structuur en vruchtbaarheid van de bodem te verbeteren. Er zijn veel soorten groenbemesters: bijvoorbeeld klaver, mosterd, luzerne of bijenvoer. Deze planten worden gemaaid en vervolgens ondergewerkt om voedingsstoffen aan de bodem toe te voegen. Deze methode, die veel wordt toegepast in de biologische landbouw, is een uitstekende manier om de bodem te voeden. In deze handleiding leggen we uit waarom, wanneer en hoe je groenbemesters onderwerkt!
Waarom groenbemesters onderwerken?
Je bent niet verplicht om groenbemesters onder te werken: je kunt ze ook als mulch aan de oppervlakte laten liggen voor de volgende gewassen. De bemestende werking komt dan iets later op gang, maar deze techniek werkt beter om de groei van onkruid te beperken en erosie te voorkomen. Je kunt ze ook aan de compost of aan een lasagnebeplanting toevoegen.
Het onderwerken van groenbemesters heeft veel voordelen voor de bodem en de gewassen. Eenmaal ondergewerkt, verteren ze sneller, omdat ze rechtstreeks in contact staan met de bodem en micro-organismen. Minerale voedingsstoffen, zoals stikstof, fosfor en kalium, komen sneller beschikbaar voor de planten en spoelen minder snel uit. Zo voed je de volgende gewassen op een natuurlijke en duurzame manier.
Wanneer maai en werk je groenbemesters onder?
Dat hangt af van de soort die je kweekt en van de periode waarin je de groenbemester hebt gezaaid. Veel soorten groenbemesters, vooral wanneer je ze aan het einde van de zomer of in het najaar zaait, moeten aan het einde van de winter worden gemaaid en ondergewerkt. Dat geldt bijvoorbeeld voor rogge, koolzaad en inkarnaatklaver. Zo bedekken de planten de bodem in de winter en beperken ze erosie, waarna je het perceel in het voorjaar weer kunt gebruiken.
Het is belangrijk om de teelt van groenbemesters goed te plannen en vooruit te kijken, want tussen het maaien en het begin van een nieuwe teelt op het perceel moet je minimaal één maand wachten.
Maai groenbemesters voordat ze zaad vormen. Je kunt ze het beste vlak vóór de bloei of aan het begin van de bloei maaien. In dit stadium hebben de planten de meeste voedingsstoffen opgeslagen en is het gehalte aan droge stof optimaal voor de vertering. Sommige groenbemesters, zoals mosterd en inkarnaatklaver, kun je echter eerder onderwerken om te voorkomen dat ze zaad vormen.
Als je groenbemesters in het najaar hebt gezaaid, kunnen ze in de winter vanzelf afsterven door de vorst, zoals mosterd, bijenvoer en wikke. Maaien is dan niet meer nodig. Als de groenbemester nog jong en weinig ontwikkeld is, kun je hem eenvoudig uittrekken en aan de oppervlakte laten liggen, of hem meteen onderwerken zonder hem eerst te maaien.
Laat de groenbemester na het maaien 2 tot 3 weken op de bodem liggen voordat je hem onderwerkt. Zo begint hij aan de oppervlakte al te verteren. Nadat je de groenbemester hebt ondergewerkt, moet je nog 2 tot 3 weken wachten voordat je de volgende teelt aanplant.
Benodigd materiaal
Om groenbemesters te maaien, kun je een van de volgende gereedschappen gebruiken:
- Een grasmaaier, als de groenbemesters laag zijn (minder dan 30 cm hoog)
- Een zeis of sikkel
- Een bosmaaier
Om groenbemesters onder te werken:
- Een spade of spitvork. Je kunt ook een grondfrees gebruiken, vooral voor grote oppervlakken.
- Een hark of cultivator: om de bodem na het onderwerken te egaliseren.
Hoe pak je het aan?
Dit zijn de stappen om groenbemesters onder te werken:
- Maai de groenbemesters met een grasmaaier (in de hoogste stand) of met een zeis tot vlak boven de bodem. Als de planten klein en zacht zijn, kun je meteen doorgaan naar de volgende stap.
- Laat de groenbemesters minstens twee weken op de bodem drogen. Zo verteren ze gemakkelijker en neemt het risico op rot af.
- Draai de bodem met een spade of spitvork om en werk de groenbemesters ongeveer 10 tot 15 cm diep onder. Het is belangrijk dat je ze niet te diep onderwerkt! Probeer de groenbemesters gelijkmatig met de bodem te mengen.
- Egaliseer de bodem met een hark of cultivator en maak de grootste kluiten grond fijn.
- Je hoeft nu alleen nog maar te wachten: laat de groenbemesters minstens twee tot drie weken verteren voordat je een nieuwe teelt begint. Deze periode kan langer zijn, afhankelijk van het type groenbemester en de weersomstandigheden.
- Daarna kun je stikstofbehoeftige groenten planten, zoals sla, kool, spinazie en prei.
Opmerkingen