Eucalyptus sturgissiana - Gomboom

De Eucalyptus sturgissiana komt oorspronkelijk uit het zuidoosten van Australië, een gebied met koele winters en warme zomers. Hij vormt een grote struik van 5 meter hoog, waarvan het jeugdige blauwgroene blad zeer decoratief is. Hij heeft een luchtige en open groeiwijze en is in staat om vanuit de wortels opnieuw uit te lopen, waardoor hij na bijvoorbeeld een brand een meer gedrongen plant vormt. Zijn grijsbruine schors, die in repen afschilfert, is ook sierlijk en vaak zelfs decoratiever dan de vrij onopvallende witte bloei. Goed geschikt voor kleine tuinen, hij zal groeien in de zachtere streken van ons land, waar de vorst beperkt blijft. Een ongewone struik, om op een zonnige plek te planten.

De Eucalyptus sturgissiana behoort tot de grote Myrtenfamilie (Myrtaceae), die bijna 6000 plantensoorten uit tropische en warme gematigde streken omvat. Veel geslachten worden als sierplant gekweekt: Callistemon of lampenpoetser, Chamelaucium of wasbloem, de Mirte, en talrijke Eucalyptus-soorten, een productief geslacht met bijna 800 soorten. E. sturgissiana is een soort die oorspronkelijk uit het zuidoosten van Australië komt, meer precies uit Nieuw-Zuid-Wales, waar hij vooral voorkomt in het gigantische Morton National Park (bijna 200.000 hectare, 170 km ten zuiden van Sydney). Hij groeit daar voornamelijk op zandsteenplateaus, niet ver van de kust, maar nooit direct aan zee. Zijn soortnaam is afgeleid van dominee James H. Sturgiss (1890-1983), die hem als eerste ontdekte. Zijn volksnaam 'Ettrema-mallee' geeft aan dat het een struikachtige soort van kleine omvang is (minder dan 10 m), die meestal meerdere stammen of hoofdtakken ontwikkelt en die tot de groep van de mallees behoort (Ettrema is de naam van een zone in het Morton National Park).
Deze Eucalyptus vormt zo een struik van ongeveer 5 meter hoog en 3 meter breed, die in de natuur vaak wat slungelig aandoet. Er zijn meestal meerdere hoofdtakken die vanuit de basis van de plant ontspringen, als een meerstammige struik met stammen van kleine diameter. Deze hebben een grijsbruine schors, die in repen afschilfert, waarbij soms groene en roze tinten door elkaar lopen, wat een interessante esthetische toets geeft. Deze plant heeft een groot herstellingsvermogen dankzij zijn lignotuber. Dit is een ondergrondse, zetmeelrijke verdikking die talrijke nieuwe scheuten kan produceren als het bovengrondse deel van de plant wordt vernietigd (typisch door brand). De hergroei is dan voller dan de oorspronkelijke plant na zo'n verjongingssnoei. Deze eigenschap, die verschillende Eucalyptus-soorten hebben, is vanuit sierwaarde bijzonder interessant, omdat hij strenge snoei toestaat. Dit maakt het enerzijds mogelijk de groei van de plant te beperken, anderzijds om hem goed te laten vertakken en ten slotte om de vorming van jeugdblad te stimuleren, dat bij veel soorten decoratiever is dan het volwassen blad.
Bij E. sturgissiana hebben de jeugdbladeren zo een mooie blauwgroene tot grijsgroene kleur en een ronde, min of meer hartvormige vorm, waarbij de top een punt vormt. Ze zijn zittend (zonder bladsteel) en staan tegenover elkaar aan de twijgen, elk 5 tot 7,5 cm lang en 3 tot 7,5 cm breed. Ze blijven vaak in de kroon aanwezig, maar kunnen ook plaatsmaken voor het volwassen blad. Dat bestaat uit groene, lancetvormige bladeren, 5 tot 10 cm lang en smal (1 tot 1,2 cm), die afwisselend aan de takken zijn ingeplant. Ze zijn groen van kleur, vaak een beetje glanzend, en rijk aan klieren die etherische oliën bevatten.
De struik produceert kleine, okselstandige bloeiwijzen, samengestelde schermen met 7 kleine witte bloemen, meestal rond mei. De daaropvolgende vruchten (doosvruchten) bevatten donkerbruine tot zwarte zaden, 1 tot 2 mm lang.
Oorspronkelijk afkomstig uit streken met een warm zomerklimaat en koel tot koud in de winter, kan deze soort groeien in een gematigd klimaat, met name in beschutte, warme standplaatsen in Nederland.

De Eucalyptus sturgissiana is waarschijnlijk niet de meest sierlijke, maar zijn beperkte afmetingen, zijn vermogen om goed tegen snoei te kunnen en zijn jeugdblad met een aantrekkelijke kleur maken dat hij een klein plekje verdient in een tuin in het zuiden of westen van het land. De exotische uitstraling van deze Eucalyptus combineert mooi met planten zoals de Eucryphia lucida 'Ballerina', een struik met vergelijkbare winterhardheid, geschikt voor het zachte Atlantische kustklimaat, interessant vanwege zijn lange roze zomerbloei. De Drimys 'Red Spice', een Tasmanische peper met elegant, donkergroen blijvend blad dat mooi contrasteert met de rode twijgen, is ook perfect voor dit type klimaat. Voor warme, beschutte standplaatsen kan men eerder denken aan de Japanse Wollmispel (Eriobotrya japonica), met zijn mooie, generfd donkergroene blad waar de witte tot beige bloei goed afsteekt, en vooral de eetbare, zeer zoete oranje vruchten.