Tomaten kweken: ideeën die niet werken

Rond de zaaitijd van tomaten

Elke goede tuinier die heeft geprobeerd tomaten te zaaien, heeft ze minstens één keer lang en spichtig zien worden. De kiemplantjes groeien aan een stengel die langer en langer wordt en geen of maar weinig bladeren ontwikkelt. Uiteindelijk verzwakt en verkwijnt de kiemplant, verkleurt hij en valt hij om.

Waardoor ontstaat dit verschijnsel van lang en spichtig worden? Heel eenvoudig door een gebrek aan licht, in combinatie met de juiste temperatuur en luchtvochtigheid. En juist daar brengen bepaalde ideeën ons op een dwaalspoor. In vakliteratuur of op websites lezen we namelijk niet zelden dat tomaten al vanaf februari kunnen worden gezaaid. Onjuist (of wel juist voor tuiniers die rond de Middellandse Zee en op Corsica wonen en hun tomaten al vanaf eind februari kunnen zaaien).

Het heeft geen zin om de tomaten te vroeg te zaaien, omdat ze dan lang en spichtig kunnen worden

Om te kiemen heeft een tomatenzaad een temperatuur nodig van 15 °C ‘s nachts en 22 tot 25 °C overdag, en minstens 14 uur licht per dag. Over het algemeen zijn deze omstandigheden in april aanwezig.

Dus, wetende dat een tomatenzaad 4 tot 6 weken nodig heeft om uit te groeien tot een plant die het planten in de volle grond aankan, bereken je zaaidatum aan de hand van je plantdatum. Die varieert afhankelijk van de regio waar je woont vanzelfsprekend van eind april tot begin juni.

Lees voor meer informatie het artikel van Ingrid over: tomaten zaaien en verspenen

Tips voor het planten van tomaten: wat vinden we ervan?

De tomaat is een veeleisende plant wat voedingsstoffen betreft, dat is een feit. Ook is de tomaat bijzonder gevoelig voor talrijke ziekten (valse meeldauw, neusrot, zwarte rot, fusarium, verticillium…). Overal zijn adviezen te vinden om het ontstaan van deze ziekten te voorkomen of de nodige meststoffen toe te dienen voor een goede ontwikkeling van de nachtschadefamilie (Solanaceae).

Verkeerde ideeën over bemesting

• Een bananenschil in het plantgat. Bananenschillen zijn inderdaad rijk aan kalium en magnesium, maar niet rijker dan aardappelen of pompoenen. Bovendien bevatten ze geen stikstof. Daarom is een bananenschil onder in het plantgat van een tomaat leggen nutteloos en zelfs schadelijk. Bij de afbraak kan namelijk een luchtbel ontstaan die schadelijk is voor het wortelstelsel. Bovendien zal de bananenschil eerder gisten dan verteren. Gooi de schil daarom liever in de compostbak.
• Versnipperde of fijngemalen brandnetelbladeren in het plantgat. Brandnetel is inderdaad rijk aan mineralen en sporenelementen, en vooral aan stikstof, kalium en ijzer, maar nogmaals, brandnetels in het plantgat van een tomaat gooien is geen goed idee. Waarom? Bij gebrek aan lucht zullen brandnetels eerder gisten dan verteren, waardoor de wortels kunnen gaan rotten, vooral als ze er rechtstreeks mee in contact komen. Het is daarom ideaal om de voet van tomatenplanten met brandnetelbladeren te mulchen. Je kunt de brandnetelbladeren (of smeerwortelbladeren) eventueel ook tussen de tomatenplanten ingraven.
  

  Een bananenschil of brandnetels in het plantgat van een tomaat kunnen schadelijker dan doeltreffend zijn.

Het misverstand over de bestrijding van valse meeldauw

Het idee om een koperdraad door de tomatenplant te steken of eromheen te wikkelen, is nog altijd wijdverbreid. Zo zou de plant worden beschermd tegen het ontstaan van valse meeldauw. Toch berust dit idee nauwelijks op enige grond.

Ten eerste is koper niet oplosbaar in water en al helemaal niet in sap. Het verandert dus niet in kopersulfaat. Bovendien wordt valse meeldauw niet via het sap overgedragen, maar door contact. De ziekte kan alleen door contact worden behandeld, dat wil zeggen door het blad preventief te besproeien met Bordeauxse pap, afkooksel van heermoes of zuiveringszout.

Een koperdraad die een tomatenplant doorboort, kan de plant daarentegen verzwakken. Bovendien kan de draad mogelijk een drager van een cryptogamische ziekte zijn.

Het misverstand over planten in een kas

Veel mensen planten en telen tomaten in een koude kas of een afgesloten tunnelkas. Dat is inderdaad een goed idee, omdat de tomaat zo tegen vocht wordt beschermd en dankzij de omringende warmte sneller rijpt. De kas moet wel regelmatig worden gelucht, want valse meeldauw ontstaat niet alleen door vocht, maar ook door een gebrek aan luchtcirculatie.

In een kas krijgen tomaten te weinig lucht. Een tomatenafdak verdient de voorkeur

Een eenvoudig tomatenafdak is veel doeltreffender dan een kas om tomaten tegen slecht weer te beschermen en tegelijk de lucht te laten circuleren. Vier tot zes stokken of buizen en een plastic zeil volstaan.

Tomaten water geven... Weer nieuwe fabeltjes!

Wat water geven betreft, verspreiden tal van zogenaamde goede ideeën zich net zo snel als ziekten! Zeker omdat het water geven van tomaten nogal wat discussie oproept.

• Het systeem met de omgekeerde waterfles is (naar mijn mening) niet per se het beste idee. Waarom? Omdat de tomaat hierdoor aan een infuus ligt. De plant heeft voortdurend water ter beschikking vlak onder het bodemoppervlak, waardoor de wortels niet dieper naar water op zoek gaan. Het kan een tijdelijke oplossing zijn tijdens een langere vakantie… Daarentegen is het beter om elke 4 tot 5 dagen overvloedig water te geven met een gieter, of vaker afhankelijk van het klimaat. En natuurlijk zonder het blad nat te maken!
• Eierschalen in het gietwater of melk tegen neusrot. Deze ziekte, ook wel bloesemrot genoemd, ontstaat vaak wanneer tomaten veel calcium nodig hebben om te rijpen. Het klopt dat eierschalen en melk rijk zijn aan calcium, maar niet rijk genoeg om een merkbaar effect te hebben. Regelmatiger water geven is daarentegen doeltreffender, zodat de tomaat het calcium uit de bodem kan opnemen.

Tomaten geef je minder vaak maar overvloedig water, met een gieter en zonder het blad nat te maken

• Gezoet gietwater om tomaten zacht en zoet te maken! Een idee dat de nodige twijfels oproept! Als we die redenering volgen, zouden tomaten de smaak van smeerwortel krijgen als we ze water geven met smeerwortelgier! Ik laat het aan jou over om het te testen…

Alles over het snoeien van tomaten

Tomaten snoeien, dat is een onderwerp dat voor discussie zorgt! Sommigen zweren bij het verwijderen van dieven, het toppen en het verwijderen van bladeren bij tomaten om het rijpen van de vruchten en de luchtcirculatie te bevorderen. Of simpelweg om de opbrengst te verhogen door meer planten te zetten.

Toch zijn deze vele snoeibeurten, die onmiskenbare wonden aan de plant veroorzaken, evenzoveel wijd openstaande toegangspoorten voor cryptogamieziekten…

Tomaten snoeien moet weloverwogener en minder systematisch gebeuren

De oplossing ligt misschien in het weloverwogen verwijderen van dieven, zonder snoei. De tomatenplant zal zich inderdaad in de breedte ontwikkelen, waardoor meer ruimte nodig is, maar de vruchten zullen net zo goed rijpen. Zo kunt u uw tomaten in een kooi kweken. Virginie D. legt ons het principe van de tomatenkooi uit.