Amandelen zijn voedzaam en staan bovendien bekend om hun hoge gehalte aan vitamine E, vezels, calcium, magnesium en vetten. Ze worden veel gebruikt in cosmetica en in de verschillende keukens van het Middellandse Zeegebied en het Midden-Oosten. Amandelen geven hartige gerechten en gebak extra smaak, zowel heel, in schaafsel als vermalen tot poeder. En natuurlijk kun je ze ook gewoon zo eten, rechtstreeks van de boom!

Rijpe amandelen
Om van deze heerlijke vruchten met hun vele goede eigenschappen en unieke smaak te genieten, lees je hier hoe je ze oogst en bewaart.
De vruchtvorming van amandelbomen
Amandelbomen bloeien in februari-maart, voordat het blad verschijnt. De vele bloemknoppen openen mooie bloemen met 5 witte of roze bloembladen, afhankelijk van de cultivar of variëteit. De bestuiving gebeurt door de wind en bijen. Daarna verschijnen de amandelen: eerst splijt de niet-eetbare, amandelgroene en later donkerbruine schil open. Zo komt een noot tevoorschijn waarvan de schaal, afhankelijk van de variëteit, hard of zacht is. Daarin zitten één of twee zaden: de amandelpitten. Dat is het eetbare deel.

Bloemknoppen, bloemen, groene amandelen en rijpe amandelen
Hoe weet je of amandelen rijp zijn?
- De oogst van verse amandelen, in het groen, vindt plaats in mei-juni of tot in juli, afhankelijk van het klimaat. Gewoonlijk wordt gezegd dat je deze amandelen 10 tot 25 dagen vóór volledige rijpheid moet oogsten. In dit stadium hebben de amandelen een zachte, melkachtige smaak.
- De oogst van gedroogde amandelen vindt plaats in het najaar, vanaf eind augustus en soms tot in september-oktober, opnieuw afhankelijk van de klimatologische en teeltomstandigheden. De schil van een rijpe amandel is opengespleten en verschrompeld, waardoor de houtachtige schaal met het eetbare deel zichtbaar wordt. De amandelen beginnen ook op de grond te vallen.
Hoe oogst je amandelen?
Je kunt amandelen met de hand oogsten of met een lange stok uit de boom slaan. Heb je veel vruchten te oogsten, leg dan een zeil of net onder de boom om ze gemakkelijker bij elkaar te verzamelen. Schud de vruchten voorzichtig met de stok los, zodat je de takken niet beschadigt. Je kunt de amandelen ter plaatse van hun schil ontdoen of dit later doen.

Amandelen oogsten met een stok en een net
Let op: proef bij het wild plukken eerst een klein stukje van een amandel voordat je er meer oogst. Heeft de amandel een bittere smaak, laat hem dan liggen! Meer dan 2 bittere amandelen per dag eten kan namelijk gevaarlijk en bij grotere hoeveelheden zelfs dodelijk zijn, omdat ze blauwzuur, oftewel cyanide, bevatten!
Hoe bewaar je pas geoogste amandelen?
Amandelen zijn oliehoudende noten met een schaal. Deze harde, houtachtige omhulling zorgt ervoor dat je ze kunt bewaren. Nadat je de amandelen van hun schil hebt ontdaan, kun je amandelen in de schaal zonder problemen tot een heel jaar op kamertemperatuur bewaren. Zorg voor voldoende luchtcirculatie door ze op een rooster of in een mand in een koele ruimte te leggen. Schep ze regelmatig om om ze te beluchten en let erop dat knaagdieren niet bij je oogst komen! Met deze bewaarmethode kun je de amandelen naar behoefte eten door de schalen met een notenkraker te kraken.
Wil je de amandelen liever in één keer kraken en uit hun schaal halen, dan kun je ze, net als de meeste gedroogde vruchten, bewaren in een luchtdichte verpakking, bijvoorbeeld een glazen pot. De pot moet droog en schoon zijn en een deksel hebben. Bewaar de potten bij voorkeur op een donkere, droge plek om de amandelen knapperig te houden en ranzigheid te voorkomen. Een keukenkastje of voorraadkast is hiervoor prima geschikt.

Amandelen bewaren in een luchtdichte pot
Hoe droog je amandelen?
Amandelen drogen kan eenvoudig in de oven of met een voedseldroger. Zo kun je ze langer bewaren en krijgen ze een lekkere geroosterde smaak.
- Haal de amandelen uit hun schaal en verwijder beschadigde exemplaren;
- Het is aan te raden om de amandelen te weken in water met 1 eetlepel zout per 1 liter water. Hierdoor wordt het fytinezuur geneutraliseerd dat in amandelen en andere oliehoudende noten zit. De vertering en opname van voedingsstoffen verlopen daardoor gemakkelijker. Deze stap is niet verplicht;
- Droog de amandelen af met een theedoek of keukenpapier.

Amandelen uit hun schil gehaald om ze te drogen
Drogen in de oven
- Verwarm je oven voor op 180 °C;
- Spreid de amandelen in een vrij dunne laag uit op een bakplaat of in een ovenschaal;
- Droog de amandelen ongeveer een kwartier in de oven en draai ze halverwege om. Wil je een sterkere geroosterde smaak, laat ze dan gewoon enkele minuten langer in de oven;
- Haal de amandelen uit de oven en laat ze afkoelen tot kamertemperatuur.

Drogen met een voedseldroger
- Spreid de amandelen uit op de plateaus van het apparaat;
- Droog ze 12 tot 24 uur op 45 °C, volgens de gebruiksaanwijzing van je apparaat, en draai ze regelmatig om. De droogtijd kan korter of langer zijn afhankelijk van het vochtgehalte van je amandelen;
- Haal de amandelen uit de voedseldroger en laat ze afkoelen tot kamertemperatuur.
Bewaar de gedroogde amandelen in de koelkast of in een koele ruimte, beschut tegen licht, in een luchtdichte verpakking. Zo blijven ze 3 maanden goed. Daarna kun je ze invriezen en naar behoefte uit de vriezer halen.
Lees voor meer informatie onze fiche: “Gedroogd fruit uit de tuin drogen. Voor langdurige bewaring”.
Wat doe je met de schilresten?
Gooi je tuinafval niet zomaar weg! Gebroken amandelschillen kun je in de tuin gebruiken:
- als vervanging voor hydrokorrels om je planten in pot te draineren: leg een dunne laag schillen op de bodem van de pot en meng andere, fijn vermalen schillen door je grond. Het substraat wordt daardoor lichter en beter gedraineerd;
- als ecologische mulch in de moestuin of in de borders.

Opmerkingen