Eucalyptus johnstonii - Tasmaanse gele gomboom

De Eucalyptus johnstonii draagt zijn naam Gele gom van Tasmanië met recht, dankzij zijn gladde bast die overheersend geel is, maar ook oranjebruin of lichtgroen kan zijn. Zijn bergachtige herkomst geeft hem kracht en robuustheid, en ook een uitstekende weerstand tegen kou, tot wel -15°C. Deze prachtige, wintergroene boom groeit vrij snel en ontwikkelt zich in korte tijd tot een mooie solitair, die weinig eisen stelt en het hele jaar door aantrekkelijk is. Voor aanplant in de tuin is een geschikte standplaats nodig: volle zon, in zure of neutrale, vochtige, goed doorlatende grond die in de zomer niet te droog wordt. Het jonge, zeer kleurrijke en aromatische blad is zeer gewild voor gebruik in bloemstukken.

De Eucalyptus johnstonii is een endemische soort uit het zuidoosten van Tasmanië, op de berg Wellington, Bruny Island en het Tasman-schiereiland. In deze hoge gebieden, op een hoogte van 500 tot 1000 meter, in de bergbossen en op de hoogvlaktes, groeit hij op venige en zanderige, slecht gedraineerde bodems die tijdelijk onder water staan, blootgesteld aan vrij ruwe klimatologische omstandigheden (regen, wind, vorst). Hij behoort tot de Mirtefamilie (Myrtaceae) en staat algemeen bekend als Gele gom van Tasmanië, of Yellow gum in het Engels. De soort werd in 1922 beschreven door Joseph Maiden (1859-1925), een Britse botanicus, en de toevoeging johnstonii eert de gepassioneerde geoloog en botanicus Robert MacKenzie Johnston (1845-1918).

Deze eucalyptus vormt een boom met een opgaande groeiwijze, met een rechte stam, maar blijft dwergachtig en gedrongen op grote hoogte. Hij draagt talrijke takken met soepele, hangende twijgen. In zijn natuurlijke omgeving bereikt hij een hoogte van 40 tot 50 m bij een breedte van 10 tot 20 m. In ons gematigde klimaat blijft zijn formaat bescheidener en wordt hij zelden hoger dan 20 m. Hij groeit vrij snel en ontwikkelt zich op één of meerdere stammen die ontspringen uit een lignotuber* net onder het grondoppervlak. Op jonge leeftijd heeft hij wratachtige, bruine tot roodachtige twijgen die jeugdig blad dragen. Dit blad is ovaal, 3 tot 6 cm lang en 2 tot 4 cm breed, meestal gekarteld, glanzend en groen. Naarmate de plant zich verder ontwikkelt, krijgen de bladeren een lancetvormige tot sikkelvorm (halvemaanvorm), zijn ze 7 tot 15 cm lang en 2 tot 4 cm breed, glanzend en van een mooie groene kleur. De leerachtige bladeren zijn licht aromatisch en geven bij het wrijven een mentholgeur af, rijk aan eucalyptol. Bij het ouder worden schilfert de bast af in dunne laagjes, waardoor een gladde onderlaag zichtbaar wordt in kleuren van geel tot bruinachtig of groenachtig. De bloei vindt bij ons plaats van februari tot april bij planten die enkele jaren oud zijn. De bloeiwijze, geplaatst in de bladoksel, bestaat uit drie kleine witte bloempjes die dicht opeen in een trosje staan, heeft een delicate geur en is zeer aantrekkelijk voor bijen. Na de bloei verschijnen de vruchten, 'gumnuts' genoemd, in de vorm van een houtige, bolronde, afgeknotte capsule die met een kort steeltje aan de tak vastzit. Ze hebben een mooie grijs-witte kleur en blijven lang aan de stengel vastzitten.

Deze eucalyptus heeft een *lignotuber, een verdikking rijk aan zetmeel die zich op de wortels net onder het grondoppervlak vormt. Dit orgaan stelt de plant in staat om vanuit de stronk opnieuw uit te lopen na strenge vorst, brand of rigoureuze snoei. De plant produceert ook veel nieuwe scheuten vanuit slapende knoppen onder zijn bast, waardoor hij perfect reageert op knotten, het verwijderen van de top of zwaardere snoei.

De Gele gom van Tasmanië vindt zijn plaats in de tuin als solitair, in een open ruimte, om te genieten van de schoonheid van zijn bast en de elegantie van zijn blad. Om zijn architectonische vorm te benadrukken, kan hij op één of meerdere stammen worden opgekweekt. Hij verdraagt zowel halfbergachtige als halfdroge zomerklimaten en zijn vorstbestendigheid gaat tot -15°C. Het is goed om te weten dat deze Eucalyptus, afkomstig van de hoogvlaktes en alpiene gebieden van Tasmanië, goed gedijt op venige en zanderige grond, zelfs grond die regelmatig verzadigd is met water. Hij voelt zich dus op zijn gemak in vochtige bodems (maar niet moerassig), die hij deels kan helpen uitdrogen.