Appelbomen: waarom kiezen voor oude, lokale rassen?
Vanwege hun natuurlijke weerstand, de biodiversiteit en het behoud van het erfgoed
Inhoud
Van de bijna 6.000 duizend appelrassen die er bestaan, ligt er maar een handjevol in onze supermarkten. Oude rassen, die heel wat goede eigenschappen hebben, worden vaak verwaarloosd ten gunste van moderne rassen, die als productiever en ziektebestendiger worden beschouwd.
Het behoud van oude appelrassen is echter zowel cultureel als ecologisch van groot belang. Aangezien appelbomen erg geliefde fruitbomen zijn in tuinen en nog altijd het meest worden gekweekt in Europa, waarom zouden we dan niet voor deze rassen kiezen? Laten we samen hun vele voordelen en de belangrijkste oude rassen ontdekken.
Lees ook ons uitgebreide dossier als je alles wilt weten over het kweken van appelbomen: Appelboom: planten, snoeien en onderhouden.
De oorsprong van appelbomen
Appelbomen (Malus domestica) zijn fruitbomen uit de Rozenfamilie (Rosaceae) (perenbomen, pruimenbomen, kersenbomen, maar ook rozen, spierstruiken…). Ze komen oorspronkelijk uit de gematigde streken van het noordelijk halfrond.
Ze worden al eeuwenlang gekweekt. In de natuur komen ongeveer 60 soorten Malus voor, zowel sier- als fruitbomen.
In Frankrijk ondervonden oude appelbomen vanaf de jaren 30 de gevolgen van de technische vooruitgang, maar ook van de rooiacties van ciderappelbomen, die officieel bedoeld waren om alcoholisme op het platteland tegen te gaan. Ook de leegloop van het platteland droeg bij aan het verwaarlozen van sommige boomgaarden. Lokale variëteiten begonnen daardoor te verdwijnen.
In de loop der tijd zijn veel selecties en kruisingen uitgevoerd om cultivars te verkrijgen met uniformere vruchten van een gelijkmatiger formaat, zonder ‘oneffenheden’. Tegelijkertijd leveren ze meer en regelmatiger op en zijn de vruchten lang houdbaar, waardoor ze aansluiten bij het moderne productie- en consumptieritme. Sommige recente variëteiten zijn ook ontwikkeld om beter bestand te zijn tegen ziekten, met name schurft, waardoor ze makkelijker te kweken zijn. Daarom vinden we in reguliere winkels maar enkele appelvariëteiten, ondanks de grote diversiteit, zoals de ‘Golden delicious’, de ‘Gala’, de ’Pink Lady’ of de ‘Granny Smith’. Ook qua smaak sluiten ze beter aan bij de huidige voorkeuren: hun vruchten zijn minder zuur, zoeter en vallen bij de meeste mensen in de smaak.
Tegenwoordig wordt de appel in de gedachten van consumenten vaak met de regio Normandië geassocieerd, maar wordt hij vooral geteeld in Occitanië, Pays de la Loire, PACA en Nouvelle-Aquitaine (bron: Chambres d’agriculture France 2022).
Lees ook
Een oud, lokaal fruitras kiezenOude, lokale appels: rassen die bij ons klimaat passen
Dit is het eerste argument vóór oude en lokale appelbomen. Net als alle inheemse planten, die oorspronkelijk voorkomen in het gebied waar ze groeien, zijn het van nature rassen die zijn aangepast aan alle omstandigheden ter plaatse. Daaronder vallen:
- het bodemtype;
- de weersomstandigheden;
- plagen en parasieten.
Daardoor zijn ze beter bestand tegen deze verschillende factoren. Alleen rassen die deze omstandigheden aankonden, konden door natuurlijke selectie overleven. In een streek waar het soms laat nog vriest, kan de bloei van de appelboom bijvoorbeeld van nature later vallen, zodat hij geen schade oploopt. In een erg vochtige streek kan de fruitboom beter bestand zijn tegen schimmelziekten.
Zo hebben deze appelbomen van nature minder verzorging nodig dan sommige moderne rassen: bescherming tegen de kou, behandelingen tegen ziekten en plagen, water geven, snoeien enzovoort. Door ze te telen bespaar je dus tijd en geld en beperk je tegelijk het gebruik van stoffen die schadelijk kunnen zijn voor het milieu.

Appelboom ‘Api Étoilé’
Appelbomen die passen bij de lokale biodiversiteit
Wanneer fruitbomen uit een bepaalde streek komen, passen ze op alle niveaus perfect in het landschap. We hebben net gezien dat ze bestand zijn tegen de leefomstandigheden, maar ze dragen ook bij aan het evenwicht van de omgeving. Zo zijn ze volledig aangepast aan de plaatselijke biodiversiteit: andere planten, insecten, vogels, kleine zoogdieren enzovoort.
Oude rassen zijn vaak zeer goede bestuivers en stimuleren zo de bloei van andere appelbomen, maar ook van planten die in de buurt groeien.
Lees ook
Welke appelrassen zijn het beste?Het belang van het behoud van ons culinaire erfgoed
Oude appelbomen herinneren ons eraan hoezeer de natuur ons verwent met een breed scala aan smaken. Kiezen om oude rassen niet verloren te laten gaan is niet alleen een kwestie van nostalgie. Het is een manier om het genetische erfgoed te behouden van deze planten, die deel uitmaken van onze cultuur en geschiedenis. Zo voorkomen we dat smaken, vormen en texturen steeds meer op elkaar gaan lijken en zetten we ook een streek in de schijnwerpers.
Maar het behoud van een rijk genetisch erfgoed helpt ook om het risico op epidemieën te beperken. De aanwezigheid van deze oude, lokale appelbomen is ook belangrijk voor de toekomst: ze kunnen worden onderzocht om oplossingen te bieden voor de huidige klimaatuitdagingen op het gebied van aanpassing aan een omgeving. Ze zijn ook onmisbaar voor het ontwikkelen van nieuwe cultivars.

Appelboom ‘Chailleux’
Welke oude en lokale appelrassen zijn er?
Oude appelbomen zijn te vinden:
- op internet, onder andere op onze website 🙂 ;
- bij boomkwekerijen;
- rechtstreeks bij lokale producenten;
- op sommige markten.
Er zijn ook boomgaarden voor het behoud van oude rassen en lokale verenigingen die zich inzetten voor het behoud ervan.
Er bestaan tientallen oude appelrassen.
- De appelboom ‘Châtaignier’. Dit ras wordt vooral in Normandië geteeld voor cider of appelsap. De geelgroene vruchten met rode vlekken zijn na de oogst nog wekenlang te bewaren. Ze hebben een vrij zoete smaak, met zacht vruchtvlees en een dunne schil. Deze appelboom is resistent tegen schurft.
- De appelboom ‘Calville Rouge d’Hiver’. Hij produceert bloedrode appels met roze vruchtvlees, vandaar de naam ‘sanguinole’. Ze smaken zoetzuur en hebben zacht, sappig vruchtvlees. Deze appel is ideaal om rauw te eten en kan goed worden bewaard. Kweek deze bij voorkeur in streken waar de zomers niet te warm zijn.
- De appelboom ‘Astrakan rouge’. Dit vroege ras draagt vruchten die al vanaf half juli kunnen worden gegeten. Het vruchtvlees is sappig en geurig. De appels zijn zowel rauw als gekookt heerlijk. De boom bloeit pas in mei, wat ideaal is voor streken met late vorst. Dankzij de koudebestendigheid is dit ras uitstekend geschikt voor hoger gelegen gebieden.
- De appelboom ‘Api étoilé’, waarvan de vruchten een bijzondere stervorm hebben. De schil is groen, met een roze blos aan de zonkant. Het is een aromatische, maar weinig sappige appel. De oogst vindt plaats aan het einde van het jaar en de appels zijn tot mei lang te bewaren. Ze kunnen rauw of gekookt worden gegeten.
- De appelboom ‘Chailleux’. Dit ras wordt veel geteeld in Bretagne en is zeer productief. De kleurrijke appels hebben knapperig, sappig en zacht vruchtvlees. Ze zijn geliefd voor de bereiding van cider, maar ook goed te bewaren. Deze fruitboom is resistent tegen ziekten.
- De appelboom ‘Reinette Clochard’, die zeer smakelijke handappels oplevert. De appels zijn geel met bruine vlekken en hebben aromatisch, zachtzuur vruchtvlees. Dit ras is bovendien tot het voorjaar te bewaren.
- De appelboom ‘Belle Fille de Salins’, een zeldzaam ras uit de Jura. De vruchten kunnen zo van de boom worden gegeten. Ze zijn mooi gekleurd, knapperig en zoet. Deze appelboom is zeer goed bestand tegen kou en ziekten.
- De appelboom ‘Bon Père’. Dit zeer oude, rijkdragende ras produceert grote geelgroene appels. De vruchten zijn knapperig, zacht en zuurzoet. Ze kunnen zo worden gegeten of verwerkt in hartige en zoete gerechten.
- De appelboom ‘Calville Alexandre’. Hij geeft grote vruchten met stevig, knapperig en fruitig vruchtvlees. Sommige mensen proeven er banaan in. Deze appels zijn goed te bewaren tijdens de winter.
- De appelboom ‘Douce Coët Ligné’. Dit is een oud appelras voor cider. Het is groeikrachtig en winterhard en geeft een goede opbrengst. De vruchten hebben een okerkleurige schil en een zoetzure smaak. Deze appels zijn ook geschikt voor azijn of sap.
- De appelboom ‘Jacques Lebel’, een groot uitgroeiend ras. Hij produceert gele appels met roze strepen. Ze zijn zeer geschikt voor zoete gerechten, zoals taarten, appelmoes en beignets.
- De appelboom ‘Pigeonnet de Jerusalem’. De appels zijn geel met karmijnrode strepen. Ze hebben een zoetzure smaak die mooi in balans is. Het zijn uitstekende handappels, maar ze zijn ook geschikt voor recepten of om sap van te maken.
- De appelboom ‘Bénédictin’ of ‘Reinette Normande’. Zoals de naam al doet vermoeden, is dit ras wijdverspreid in Normandië. Het produceert grote, geurende geel-oranje vruchten. Je kunt ze zo eten of verwerken in gebak, appelmoes en sap.

Appelboom ‘Châtaignier’ en ‘Bénédictin’
- Abonneren
- Overzicht
Dit formulier wordt beschermd door reCAPTCHA: u kunt het privacybeleid en de gebruiksvoorwaarden raadplegen.
Opmerkingen